مقاله جنجالی پژوهشگرانی که مدعی کشف شبکه عظیمی از دالانها و اتاقهای مخفی در هرم بزرگ جیزه با استفاده از رادارهای ماهوارهای شده بودند، رسماً از سوی مجله علمی ناشر باطل شد. با این حال، کارشناسان تأکید میکنند رد این دادههای راداری غیرعلمی بهمعنای رد حفرههای واقعی هرم—مانند «فضای خالی بزرگ» که پیشتر با فناوری پرتوهای کیهانی به اثبات رسیده بود—نیست.
ماجرای این مقاله پر سر و صدا چه بود؟
در سال ۲۰۲۲، دو پژوهشگر ایتالیایی (فیلیپو بیوندی و کورادو مالانگا) مقالهای در مجله Remote Sensing منتشر کردند. آنها ادعا داشتند با نوعی فناوری پیشرفته ماهوارهای به نام رادار روزنه مصنوعی داپلر (SAR) موفق شدهاند به اعماق دیوارههای سنگآهکی هرم نفوذ کنند و نقشهای از دالانها و تالارهای زیرزمینی مخفی ترسیم نمایند.
این ادعا بهسرعت در شبکههای اجتماعی، پادکستهای معروفی مثل جو روگن و رسانههای زرد دستبهدست شد و حتی ادعاهایی درباره سازههای عظیم چندکیلومتری زیر هرم مطرح گردید.
چرا این مقاله رد و باطل شد؟
پس از انتشار مقاله، فیزیکدانان و متخصصان رادار به بررسی دادهها پرداختند و متوجه شدند ادعای نویسندگان از نظر قوانین پایه فیزیک غیرممکن است:
- نفوذناپذیری امواج رادار ماهوارهای: امواج راداری ساطعشده از ماهواره در برخورد با سنگآهکهای ضخیم و متراکم هرم، تنها تا چند سانتیمتر یا در نهایت چند فوت نفوذ میکنند و بازتاب امواج از اعماق چند صد متری از میان سنگ ممکن نیست.
- خطاهای آماری و روششناسی جدی: بررسیهای داوری نشان داد دادهها و تحلیلهای ریاضی نویسندگان دچار خطاهای فاحش و اصطلاحاً «توهم دادهای» بوده و نقشهها علمی نیستند.
در نتیجه، هیئت تحریریه مجله رسماً اعلام کرد که به دلیل ایرادات جدی روششناختی و غیرقابل اتکا بودن نتایج، این مقاله از سوابق معتبر علمی خارج و ابطال میشود.
آیا تمام حفرههای درون هرم رد شدند؟ خیر!

نکته کلیدی که خوانندگان نباید اشتباه بگیرند این است: رد شدن این مقاله راداری به معنای رد شدن تمام اکتشافات مدرن هرم نیست.
فضاهای خالی واقعی هرم با روشی کاملاً متفاوت کشف شدهاند:
- پروژه اسکن اهرام (ScanPyramids): از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷، دانشمندان بینالمللی با استفاده از میوگرافی (ذرات بنیادی میون حاصل از پرتوهای کیهانی) که مانند عکسبرداری ایکسری بسیار قدرتمند از میان سنگهای متراکم عبور میکنند، ساختار هرم را بررسی کردند.
- اثبات حفره بزرگ (Big Void): پروژه معتبر اسکن اهرام کشف یک فضای خالی با طول حداقل ۳۰ متر درست بالای «دالان بزرگ» را تایید کرد و نتایج آن در ژورنال معتبر Nature به چاپ رسید.
- دالان شمالی: در سالهای اخیر حتی با ورود دوربینهای اندوسکوپیک بسیار باریک از لای درز سنگها، وجود دالان پشت وجه شمالی تایید شد.
خلاصه کلام
ادعای کشف راهروها و اتاقهای جدید با فناوری رادار ماهوارهای ساختگی و فاقد مبنای فیزیکی بود و به همین دلیل مقاله آن پس گرفته شد؛ اما «فضاهای خالی بزرگ» درون هرم که توسط فناوری پرتوی کیهانی (میونها) ثبت شدهاند، کاملاً واقعیاند و دانشمندان همچنان در حال تحقیق برای کشف ماهیت و هدف ساخت آنها هستند.














ارسال دیدگاه