موسیقی ایزدان : نقش مذهبی ساز سیستروم در مصر باستان

سیستروم یکی از مقدس ترین آلات موسیقی در مصر باستان بود ، اعتقاد بر این بود که این ساز دارای خواص جادویی قدرتمندی است.

مجله اینترنتی باستان شناس : از سیستروم در پرستش الهه حاثور، ایزد شادی، جشن، باروری، و ​​رقص استفاده می شد. برای جلوگیری از طغیان رود نیل و ترساندن ست، خدای صحرا، طوفان، بی نظمی و خشونت، تکان داده می شد. ایزیس،خدای مهر و مادری ، اغلب در حالی به تصویر کشیده می‌شد که سیتولا (نماد طغیان رود نیل در یک دست ) و سیستروم در دست دیگر دارد. این ساز برای تولید صدای برخورد و وزش نسیم در نی های پاپیروس طراحی شده بود، اما ارزش نمادین سیستروم بسیار بیشتر از اهمیت آن به عنوان یک آلت موسیقی بود.

پلوتارک، مورخ یونان باستان، از نقش قدرتمند سیستروم در مقاله خود، “درباره ایزیس و اوزیریس” می گوید:

“سیستروم نمادی از لزوم حرکت و تحریک مداوم در تمام جنبه های هستی است، هرگز اجازه نمی دهد سکون ایجاد شود. به عنوان ابزاری برای بیدار کردن و نیرو بخشیدن به چیزهایی عمل می کند که ممکن است سست یا خفته شوند. اآنها می گویند که تایفون (هیولای باستانی ) را به وسیله سیستروم دور و دفع می کنند و بدین وسیله نشان می دهد که وقتی ویرانی طبیعت را احاطه می کند، نسلی با حرکت آن را رها و برمی انگیزد.” (پلوتارک، مورالیا، کتاب 5، «درباره داعش و اوزیریس»، بخش 63)

سیستروم از یک دسته و قاب ساخته شده از برنج، برنز، چوب یا گل رس تشکیل شده بود. هنگامی که حلقه های کوچک یا حلقه های فلزی نازک روی میله های متحرک آن را تکان می دادند، صدایی تولید می شد که از یک زنگ ملایم تا یک زنگ بلند متغیر بود. شکل اصلی آن شبیه به عنخ، یک نویسه در خط هیروگلیف مصری که به معنی زندگی یا به عنوان سمبل زندگی بود. مدارک باستان شناسی دو نوع مختلف از سیستروم را نشان داده اند.

قدیمی‌ترین نوع سیستروم به شکل نائو است (شکل نائوس (naos-shaped) به نوعی از طراحی اشاره دارد که معمولاً به شکل مقدس و مرتبط با معابد و سازه‌های مذهبی در فرهنگ‌های مختلف، به ویژه در مصر باستان، دیده می‌شود). سر حاثور اغلب روی دسته به تصویر کشیده می شد و شاخ های گاو معمولاً در طرح گنجانده می شد (حاثور معمولاً به عنوان الهه گاو نشان داده می شود). قدمت این سیستروم که به نام «نائوس سیستروم» یا «سِشِشِت» (کلمه‌ای مربوط به آنوماتوپئیک) شناخته می‌شود، حداقل به دوران پادشاهی قدیم (هزاره سوم قبل از میلاد) برمی‌گردد. در هنر مصر باستان، سیستروم sesheshet اغلب توسط زنی اشراف زاده حمل می شد.

در طول دوره یونان و روم، نوع دوم سیستروم رایج شد. این سیستروم که به سکهم معروف است دارای یک قاب ساده حلقه مانند بود که معمولاً از فلز ساخته می شد. سکهم شبیه نعل اسبی بسته با دسته بلند و میله های متقابل فلزی متحرک بالای سر حاثور بود.

در مصر باستان، سیستروم در پرستش چندین خدای مصری، از جمله آمون، باستت، و ایزیس استفاده می شد، , و به طور ویژه باپرستش الهه حاثور همراه بود. سیستروم در آیین رقص، عبادت و جشن‌هایی، که به احترام حاثور برگزار می‌شد، کاربرد داشت. به دلیل ارتباط با حاثور، سیستروم به نماد پسرش آیهی نیز تبدیل شد که اغلب به عنوان نوازنده کهن سیستروم به تصویر کشیده می شد.

سیستروم پس از حکومت فراعنه همچنان در مصر مورد استفاده قرار می گرفت. فتح مصر توسط روم در سال 30 قبل از میلاد، به دنبال مرگ کلئوپاترا و مارک آنتونی، به گسترش فرقه الهه در سراسر مدیترانه و بقیه روم کمک کرد. سرهای حاثور به ایزیس و نفتیس تعبیر می شدند که به ترتیب نشان دهنده زندگی و مرگ بودند.

پرستش الهه ایزیس در دوره یونانی بسیار محبوب شد و در طول این زمان، سیستروم به طور جدایی ناپذیری با ایزیس پیوند خورد. معابد ایزیس در همه شهرهای بزرگ ساخته می شدند، شاید بزرگ ترین و باشکوه ترین آن ها در رم، نزدیک پانتئون بود. این معبد و رواق های اطراف آن با نقاشی های دیواری زیبایی تزیین شده اند که برخی از آن ها کاهنان ها یا خدمه ایزیس را نشان می دهند که یک مجسمه در دست دارند.

در فرهنگ یونانی، همه سیستروم ها برای نواختن در نظر گرفته نشده بودند. بلکه کارکردی صرفاً نمادین به خود گرفتند که در قربانی‌ها، جشن‌ها و مراسم تشییع جنازه استفاده می‌شدند. نمونه های سفالی سیستروم ها نیز ممکن است به عنوان اسباب بازی کودکان استفاده شده باشد.

امروزه، سیستروم هنوز در مناسک کلیساهای قبطی و اتیوپی استفاده می شود.