کاوش در گنجینه محتوا

چه چیزی درباره ایران باستان می‌خواهید بدانید؟

میان مقاله‌ها، خبرها، ویدیوها و پرونده‌های تاریخی جستجو کنید.

پیشنهادهای جستجو:

با تاریخچه دزدی از مقابر در مصر باستان آشنا شوید

تبلیغ
با تاریخچه دزدی از مقابر در مصر باستان آشنا شوید
در مصر باستان، دزدان مقبره ، اهرام و دخمه ها را در عرض چند سال یا گاهی چند ساعت پس از دفن مردگان غارت می کردند.

در مصر باستان، دزدان مقبره ، اهرام و دخمه ها را در عرض چند سال یا گاهی چند ساعت پس از دفن مردگان غارت می کردند.

مجله اینترنتی باستان شناس : در 4 نوامبر 1922، کارگران به رهبری هاوارد کارتر باستان شناس بریتانیایی متوجه یک پلکان بیرون آمده از زیر شن های متحرک مصر شدند. در عرض سه هفته، کارتر و تیمش به اندازه کافی بقایای شن و خاک را کاوش کردند تا پلکانی را که به راهرو یک مقبره باستانی منتهی می شد، پیدا کنند.

پس از پنج سال جستجوی طولانی، کارتر مقبره توت عنخ آمون را در اعماق دره پادشاهان، واقع در غرب رودخانه نیل، پیدا کرد. با ایجاد سوراخ کوچکی در درب دوم منتهی به اتاق جلویی، باستان شناس اتاق کوچکی را با نور یک شمع بررسی کرد که پر از اشیایی از مبلمان، سر حیوانات طلاکاری شده و ارابه ها و همچنین آثار با ارزشی بود که آخرین بار 3000 سال پیش دیده شده بود.

مقبره فرمانروای سلسله هجدهم مهمترین کشف آثار باستانی مصر تا به امروز بود و اهمیت آن نه تنها در آثار پنهان شده در داخل آن بود، بلکه در این واقعیت بود که مقبره به نحوی از دست دزدانی که تقریباً تمام مقابر مصر باستان را غارت کرده بودند، در امان مانده بود. تنها چند مقبره سلطنتی در شکوه و عظمت با مقبره توت عنخ آمون رقابت می کنند. مهمترین آنها مقبره دست نخورده پسوسنس اول است که به دلیل تابوت نقره ای که مومیایی او را در خود جای داده به فرعون نقره ای معروف است.

تابوت نقره ای پسوسنس یکم موزه مصر

فقر و اختلاف طبقاتی علت دزدی از مقابر

در جامعه باستانی که تمایز بین غنی و فقیر شدید بود، سرقت از مقابر در همه جا دیده می شد. اشراف به معنای واقعی کلمه ثروت خود را دفن می کردند در حالی که با افرادی زندگی می کردند که غذای کافی برای تغذیه خانواده خود نداشتند. غارت مقبره ها یک اقتصاد در سایه بود که اغلب توسط افرادی انجام می شد که اطلاعات درونی از مقبره ها داشتند. بتسی ام. برایان، مصر شناس ممتاز در دانشگاه جان هاپکینز، می گوید که بسیاری از غارتگران یا در ساخت این سازه ها کمک کردند یا به افرادی که در ساختن مقبره ها دست داشتند پول پرداخت کردند.

برخی از دزدان مقابر، سنگ‌تراش‌ها و صنعت‌گرانی بودند که شکاف‌هایی در دیواره‌های مقبره‌ها بر جای می‌گذاشتند یا می‌دانستند که کدام سنگ بستر به اندازه‌ای نرم است که از طریق تونل به آثار باستانی داخل آن برسند. برخی دیگر برای فرار یا رشوه دادن به محافظان امنیتی که وظیفه حفاظت از مقبره ها را بر عهده داشتند، برنامه ریزی می کردند. برایان می‌گوید این سارقان اطلاعات کافی داشتند، حسابگر بودند و مطمئناً در سرقت های خود دقیق بودند.

شواهد به دست آمده از پادشاهی‌های قدیم، میانی و جدید نشان می‌دهد که سارقان مقابر می‌توانستند بسیار صبور باشند و در مدت زمان طولانی برای تونل زدن از میان مقبره‌هایی که فکر می‌کردند مملو از آثار باستانی هستند کار کنند.»

سازه های روی زمین مانند هرم پله ای جوسر اهداف طبیعی برای سارقان قبر بودند. ج: ویکی‌مدیا کامانز

کارگران و محافظان ، دزدان اصلی مقابر

اگرچه غارت به طور منظم در طول تاریخ باستان مصر رخ می داد، اما به ویژه در دوره اول و دوم میانی، دوره هایی که به ترتیب پس از پادشاهی قدیم و میانی به وقوع پیوست، رایج بود. در غیاب یک حاکم قوی، قدرت نمی توانست متمرکز شود و دولت نمی توانست پول کافی برای نگهداری مقبره ها پیدا کند. پایان پادشاهی جدید همچنین زمان فساد و عدم اطمینان را نشان می دهد، زمانی که دزدی مقابر رایج بود.

مقامات اقدامات مختلفی را برای جلوگیری از سرقت قبر انجام دادند، مانند حک کردن نفرین بر روی درها. برخی از مقبره ها، مانند مجموعه هرم جوسر، با قلوه سنگ پر شد تا از عبور به داخل اتاق های دفن جلوگیری شود. در طول پادشاهی جدید (حدود 1550-1070 قبل از میلاد)، حاکمان به جای اینکه در اهرام بالای زمین دفن شوند، در زیر زمین دفن می شدند. کارگرانی که وظیفه ساخت این مقبره های مخفی را بر عهده داشتند در روستای دیر المدینه در نزدیکی دره پادشاهان زندگی می کردند. ماهیت منزوی و به هم پیوسته این جامعه به منظور کاهش احتمال سرقت بود. اما در نهایت این امر باعث تشویق غارت توسط افرادی شد که وظیفه محافظت از مردگان را بر عهده داشتند.

کارگرانی که وظیفه مهر و موم کردن مقبره ها را بر عهده داشتند، بهترین دسترسی را به آثار پنهان شده در آنها داشتند. آیدان دودسون، مصر شناس در دانشگاه بریستول، می گوید که آنها اغلب آخرین کسانی هستند که مقابررا ترک می کردند، بنابراین وقتی مقبره ها را غارت می کردند که وظیفه محافظت از آنها را بر عهده داشتند، و هیچ کس از این غارت باخبر نمی شد. گاهی اوقات مقبره ها دست نخورده به نظر می رسیدند، اما وقتی تابوت را باز کردند، مشخص شد که ماسک طلایی که زمانی صورت فرعون را زینت می داد، به یغما رفته است.

خرابه‌های دیرالمدینه، روستایی که کارگرانی در آن مقبره‌ها را در دره پادشاهان ساخته‌اند. منبع: دی آگوستینی

دادسون می‌گوید در برخی موارد، زمانی که تابوت مومیایی بازگشایی می شد ، جواهراتی که در داخل آن قرار می‌گرفتند توسط تشییع‌کنندگانی که جسد را برای دفن آماده می‌کردند، به سرقت رفته بود. او می افزاید : از رزین در مومیایی کردن استفاده می شد و نقاطی روی مومیایی بود که اثری از جواهر وجود داشت که دیگر آنجا نبود.

هنگامی که مقبره نفرمات، شاهزاده مصر باستان، در سال 1871 در میدوم کشف شد، باستان شناسان در ابتدا تصور کردند که مقبره دست نخورده است و به مدت 4000 سال کاملاً مهر و موم شده بود. با این حال، هنگامی که آنها وارد اتاق دفن شدند، با محیطی آشفته مواجه شدند. دادسون می‌گوید: «همه چیز خراب شد. این مومیایی متلاشی شد.»

پس از سرقت، سارقان مقابر باستانی وارد مرحله بعدی می شدند: فروش اجناس سرقت شده. این نیاز به تفکر قبلی داشت. به عنوان مثال، گرفتار شدن در حال مبادله نقاب فرعون می توانست منجر به اعدام با چوب بری شود. برای اجتناب از این سرنوشت، دزدان آثار باستانی روش غیرقابل ردیابی را پیش می گرفتند. طلا و سایر فلزات گرانبها را بدون اینکه خریداران منشأ آنها را بدانند ذوب می کردند. در برخی موارد، سارقین روغن‌های معطر با ارزش را می‌دزدیدند تا در بازارهای بین‌المللی به فروش برسانند. دادسون می‌گوید: «دزدان همچنین اشیا و مجسمه‌ها را می‌سوزانند و روکش طلا را از آن‌ها جدا می‌کردند.

Papyrus Mayer B یک سند قانونی است که جزئیات محاکمه دزدان مقبره در طول سلسله بیستم مصر را شرح می دهد. ج: ویکی‌مدیا کامانز

مجازات و برخورد قانونی با سارقان مقابر

شواهد تاریخی دزدی مقابر عمدتاً از مجموعه‌ای از پاپیروس‌ها به دست می‌آید که جزئیات آزمایش‌هایی را که در تبس در طول پادشاهی جدید، به‌ویژه در سلسله بیستم، که بین سال‌های 1189 تا 1077 قبل از میلاد بود، انجام شد. برایان می‌گوید: «اسناد قانونی دریچه‌ای به افرادی می‌دهد که مستقیماً غارت را انجام داده‌اند، گنج‌های دزدیده‌شده را فروخته‌اند، یا دزدان را برای فروش مصنوعات مقدس به سراسر رود نیل منتقل کرده‌اند.

سنگ تراشی به نام آمنپانوفر در اعترافاتی به تاریخ حدود 1110 قبل از میلاد می گوید: “ما ابزارهای مسی خود را برداشتیم و از درون هرم این پادشاه را شکستیم.” آمنپانوفر و سارقان دیگر پس از سرقت طلا، طلسم و جواهرات مومیایی‌های سلطنتی «تابوت‌هایشان را آتش زدند و اثاثیه‌شان را دزدیدند». دزدان سپس غنائم قبر را بین خود تقسیم کردند.

سلیمه اکرام، مصر شناس در دانشگاه آمریکایی قاهره، می گوید که پاپیروس ها نشان دهنده دوره ای است که ایالت در آشوب بود. این مصادف بود با دوره یورش گسترده به مقبره ها، ناآرامی ها، قحطی، حملات خارجی و تغییرات مداوم در قدرت.

اکرام، او می‌گوید: وقتی سرقت‌های زیادی از مقبره‌های سلطنتی در دوره سلسله بیستم صورت گرفت، دولت توان پرداخت آن را نداشت، بنابراین مردم امور را به دست خود گرفتند.

با این حال سرقت مقابر محدود به دوره‌های ناآرامی نبود. حتی توت عنخ آمون که در طول سلسله هجدهم بین 1550 تا 1292 قبل از میلاد سلطنت می کرد، زمانی که تمدن مصر در اوج خود بود، قربانی سرقت شد. تیم کارتر کیسه های غنیمتی را که در پیش اتاق مقبره پادشاه رها شده بود، پیدا کردند. به گفته دادسون، به نظر می‌رسد که دزدان به‌دست‌آمده دستگیر شده‌اند و باید مراحل مجازات خود را پشت سر بگذارند.

دزدی از مقابر یکی از بدترین جنایاتی بود که یک مصری باستان می توانست مرتکب شود، زیرا مقبره ها مکانی مقدس برای عبور به زندگی پس از مرگ محسوب می شدند. ماریا گولیا، نویسنده کتاب «تاریخچه کوتاه حمله به مقبره ها» می گوید: «جامعه نخبگان بر زندگی ابدی متمرکز بود. اشراف را مومیایی می‌کردند و همراه با تمام وسایل مورد نیازشان در مقبره می‌گذاشتند، زیرا زندگی پس از مرگ به‌عنوان امتداد زندگی فعلی‌شان تلقی می‌شد.

تابوت سنگ آهکی سفید نفرمات که مقبره آن توسط دزدان غارت شد. منبع: موزه هنرهای زیبا دانشگاه هاروارد-بوستون

اکرام می گوید تخریب قبر به نوعی قتل است که در قساوت مجازات های مستند منعکس می شود. در حالی که دست برخی از جنایتکاران را بریده بودند، برخی دیگر را به چوب می‌کشیدند، نوعی اعدام که در آن چوبی به مقعد وارد می‌شد و بدن را تا نیم تنه سوراخ می‌کردند.

مجازات هرچه که بود،مقابر اشراف در طول تاریخ 3000 ساله مصر باستان و پس از آن در معرض سرقت قرار داشتند. دادسون می گوید پس از فروپاشی تمدن، دزدی جای خود را به گنج یابی داد زیرا ساکنان دیگر به مذهب مصر احترام نمی گذاشتند یا از نفرین مردگان نمی ترسیدند. دزدی از قبر دیگر جرم محسوب نمی شد. در اواخر قرن نوزدهم، تصرف چنین ثروت‌هایی به یک رویه مورد تایید دولت تبدیل شده بود و افرادی که خود را باستان‌شناس جا می زدند مثل هاوارد کارتر به نام کاوش علمی مقابر را به یغما می بردند.

در مصر باستان که ثروتمندان و فقرا جزیی از آن بودند، غارت‌هایی که در داخل اهرام پنهان شده و در زیر زمین دفن شده بودند، فرصتی مقاومت‌ناپذیر برای جرم به وجود آورد، به‌ویژه زمانی که امپراتوری بزرگ مصر قدرت را از دست داد. گلیا می‌گوید آنچه زمانی مقدس بود اکنون وسیله‌ای برای امرار معاش یک خانواده است.

این یک سیستم مبتنی بر ثروت و حتی دفن کل خانواده ها در زیر زمین بود. در حالی که معماران فرصت داشتند تا یک مقبره غیرقابل نفوذ بسازند، دزدان زمان بیشتری داشتند تا بفهمند چگونه وارد آن شوند.

یک نکته برای میراث ایران آگاهی، حفاظت علمی و آینده گردشگری فرهنگی

پیشنهاد مطالعه

تازه‌ها

پربازدیدترین‌ها

ارسال دیدگاه