مدتها قبل از اینکه ایندیانا جونز تابوت عهد را در قاهره کشف کند، یک سرباز جوان و جاهطلب فرانسوی به نام ناپلئون بناپارت در سال 1798 به مصر حمله کرد.
مجله اینترنتی باستان شناس : این تهاجم منجر به انقلاب باستانشناسی و زبانشناختی مهمی شد که در نهایت زمینه مصر شناسی را شکل داد درک ما از تاریخ باستان را دگرگون کرد.
ژنرال و کمپین او
ناپلئون در جزیره کرس به دنیا آمد که یک سال قبل از تولدش در سال ۱۷۶۸ به دست دولت فرانسه افتاد. او سال های ابتدایی زندگی خود را در آکادمی نظامی معتبر اکول می گذراند که از سال ۱۷۸۴ آغاز شد و در نهایت فارغ التحصیل شد و به عنوان افسر توپخانه در ارتش فرانسه مشغول به کار شد. انقلاب فرانسه نیز در این زمان شتاب بیشتری به خود گرفت و ناپلئون، مانند بسیاری دیگر، در شور و شوق آن گرفتار شد.
ناپلئون پس از چند سال درگیری بی رحمانه و ارتقای درجه در ارتش فرانسه، به یک منطقه جغرافیایی مهم یعنی مصر چشم دوخته بود.
جی کریستوفر هرولد نویسنده در عصر ناپلئون می نویسد:
“وزارت خارجه هشدار داد که امپراتوری عثمانی در آستانه فروپاشی است و بر ضرورت تضمین سهم فرانسه قبل از اینکه روسیه و اتریش آن را کنترل کنند، تاکید کرد. آنها پیشنهاد کردند که یک نیروی نظامی نسبتاً کوچک برای انجام این عملیات کافی است.”
بنابراین،بهانه برای حمله به حکومت عثمانی و مملوکات آن بدست آمد و حمله آغاز شد.

به سوی مصر!
در 19 می 1798، ناپلئون و ناوگان اصلی از تولون فرانسه به مقصد مالت حرکت کردند. این ناوگان متشکل از 34 هزار نیروی زمینی، با تعداد زیادی سرباز – در مجموع 167 نفر – از کمیسیون علمی و هنری، که شامل “مهندس، مکانیک، نقشه بردار، نقشه کش، مترجم، چاپگر، معمار، جراح، و داروساز” بود.«تعدادی از فیزیکدانان، شیمیدانان، ریاضیدانان، ستاره شناسان، زمین شناسان، جانورشناسان، باستان شناسان، اقتصاددانان، هنرمندان، موسیقیدانان و شاعران» در این حمله ناپلئون را همراهی می کردند.
به غیر از هزاران نیروی زمینی، این مردان در شکل دهی (به معنای واقعی کلمه) تاریخ بسیار مهم خواهند بود. آنها پس از مالت به سمت مصر حرکت کردند.
در اوت 1798، اندکی پس از تصرف شهر قاهره، ناپلئون مؤسسه مصر را تأسیس کرد که هدف آن مطالعه و انتشار فضای سیاسی، تاریخی، جغرافیایی و اجتماعی مصر بود.
در همان زمان، ژنرال کنونی «Description de L’Egypte» را تأسیس کرد، انتشاراتی از اکتشافات مصری که در نهایت به ده جلد رسید. البته، غیرنظامیان فهرست شده قبلی که به تهاجم ملحق شدهاند، کارهایی را که مؤسسه انجام خواهد داد، انجام میدهند و بر این اساس یافتههای خود را در توضیحات منتشر میکنند. نتیجه موسسه و تحقیقات آن تولد مصرشناسی خواهد بود.

سنگ روزتا – کلید زبان مصری
در زمان حمله ناپلئون، هیروگلیف های مصری (سبک نوشتاری رسمی مصر)به هیچ وجه قابل درک نبودند. با این حال، همه چیز در ژوئیه ۱۷۹۹ تغییر کرد، زمانی که کاپیتان فرانسوی پیر فرانسوا بوشارد در حین حفر استحکامات نظامی در نزدیکی شهر روزتا یک سنگ سیاه بزرگ پیدا کرد و به این ترتیب نام کشف مشهور خود را “سنگ روزتا” گذاشت.
سنگ حاوی نوشته هایی به سه زبان متمایز و متفاوت بود: یونانی، هیروگلیف مصری، و دموکریت مصری، که به افتخار پادشاه بطلمیوس پنجم در آغاز قرن دوم پیش از میلاد توسط کاهنان نوشته شده بود. اگرچه زبان های مصری هنوز شناخته نشده اند، اما در نسخه یونانی یافت شده اند که می توان آن ها را رمزگشایی کرد:
«این فرمان باید بر روی ستونی از سنگ سخت با حروف مقدس [که هیروگلیف است] و بومی [یعنی دموتیک] و یونانی نوشته شود…»
این کلیدی بود که زبان شناسان در کشف ماهیت واقعی زبان مصری که برای دو هزار سال “مرده” بود، داشتند.
اگرچه این سنگ پس از شکست فرانسوی ها در سال 1801 توسط انگلیسی ها مصادره شد، کتیبه های روی سنگ قبلاً توسط زبان شناسان فرانسوی و بعداً انگلیسی مورد مطالعه قرار گرفته بود از جمله توسط افرادی مانند توماس یانگ انگلیسی ، تا سال 1822 – بیش از 20 سال از کشف سنگ روزتا – که ژان فرانسوا شامپولیون فرانسوی به پیشرفت قابل توجهی در ترجمه دست یافت. شامپولیون ترجمه پیشگامانه خود را در 27 سپتامبر همان سال به مخاطبانی ارائه کرد که از قضا شامل توماس یانگ قبلا شکست خورده بود.
مصر باستان در تخیل اروپایی ها
ترجمه متون مصر باستان و کمپین ناپلئون تأثیر عمیقی بر درک تمدن مصر باستان گذاشت و موجی از علاقه و شیفتگی را برانگیخت.
به دنبال کارزار ناپلئون، تعداد زیادی از آثار باستانی مصری پس از تسلیم اسکندریه در سال 1801 به فرانسه و انگلیس راه یافتند. در این هنگام تخیلات اروپایی ها سرشار از صحنه های دل فریب فراعنه، اهرام، ابوالهول های بزرگ، سازطه های سنگی و تعاملات بین رومیان باستان و مصریان شد.
موزههای اروپایی به سرعت به مخزنهایی برای مومیاییها، جواهرات، گنجینهها، نوشتههای رمزآلود و هنر باستانی خیرهکننده تبدیل شدند و شیفتگی این قاره را نسبت به مصر بیشتر کرد. موزه بریتانیا، در میان دیگران، خود را در مرکز بحث و جدل بر سر مجموعه اشیای مصری خود قرار داد، که نشان دهنده علاقه گسترده به تمدن باستانی در سراسر اروپا بود.
این شیفتگی نسبت به مصریان به ویژه توسط نخبگان اروپایی که خانه ها و املاک شخصی خود را با معماری کپی از دوران باستان مصر می ساختند، برجسته تر شد. البته، آن ها هر چیزی را که می توانستند از مصر خریدند – صرف نظر از قیمت.

مصر شناسی امروز
در نیمه دوم قرن نوزدهم، شور و اشتیاق نسبت به مصر باستان معروف به Egyptomania شروع به فروکش کرد. با این حال، تأثیر فتوحات ناپلئون به شکل عمیقی درک ما از تاریخ جهان را شکل داد. بدون آن، روند تاریخ به شدت متفاوت بود. در حالی که ممکن است شیفتگی ما به مصر به اندازه سابق نباشد، شیفتگی ما نسبت به این تمدن باستانی پابرجاست.
اگرچه علاقه ما به مصر به اندازه گذشته قوی نیست، اما این علاقه هنوز هم ادامه دارد و هنوز هم مورخان، باستان شناسان زیادی در حال بررسی محوطه های باستانی مصر هستند.
با این حال، تنها دانشگاهیان نیستند که به مصر باستان علاقه دارند.۱۴.۹ میلیون نفری که سال گذشته (۲۰۲۳)از آن کشور بازدید کردند، گواهی بر این است که چه تعداد از افراد عادی نیز شیفته فرهنگ مصر هستند.این امر احتمالا به دلیل میزان تاثیری است که مصر باستان بر صنعت سرگرمی غرب داشته است و فیلم هایی مانند کلئوپاترا، مومیایی و بسیاری دیگر نمونه های برجسته اقتباس های مشهور مصری – هم داستانی و هم غیر داستانی – هستند.
اما مهم نیست که شما یک استاد دانشگاه، یک کودک، یک پدر و مادر، یا هر کسی با هر شغلی باشید، علاقه شما تا حدی با جاه طلبی های بزرگ تر از زندگی ژنرال فرانسوی ناپلئون بناپارت شعله ور می شود.

















ارسال دیدگاه