کاوش در گنجینه محتوا

چه چیزی درباره ایران باستان می‌خواهید بدانید؟

میان مقاله‌ها، خبرها، ویدیوها و پرونده‌های تاریخی جستجو کنید.

پیشنهادهای جستجو:

۶ امپراتوری که مصر باستان را فتح کردند

تبلیغ
6 امپراتوری که مصر باستان را فتح کردند
مصر باستان در طول تاریخ خود توسط امپراتوری های قدرتمند مختلفی مانند آشوری ها، ایرانی ها و رومی ها فتح شد.

مصر باستان در طول تاریخ خود توسط امپراتوری های قدرتمند مختلفی مانند آشوری ها، ایرانی ها و رومی ها فتح شد.

مجله اینترنتی باستان شناس : مصر باستان یکی از جذاب ترین تمدن های تاریخ است. با این حال، مصر چندین بار توسط برخی از معروف ترین امپراتوری های باستانی جهان فتح شد. هر یک از این امپراتوری ها اثر خود را بر مصر گذاشتند و تأثیرات خارجی را به فرهنگی که از هزاران سال پیش وجود داشت اضافه کردند. به نوبه خود، ثروت و اعتبار مصر به فاتحان این امکان را داد تا قدرت خود را بیش از پیش افزایش دهند و بر رویدادهای سراسر جهان باستان تأثیر بگذارند.

هیکسوس ها: اولین فرمانروایان خارجی مصر باستان

عکس مهر پادشاه هیکسوس آپوفیس، در حدود 1581 تا 1541 قبل از میلاد. منبع: موزه هنر متروپولیتن

در طول دوره پر رونق پادشاهی میانه، فراعنه مصر هزاران سال سلطنت کرده بودند. با این حال، دوره میانی دوم نشان دهنده کاهش قدرت مصر بود که به طاعون و سلسله های متخاصم نسبت داده می شد. این دوره از تحولات منجر به ظهور اولین فرمانروایان خارجی مصر در حدود سال 1650 قبل از میلاد شد و سلسله پانزدهم را تشکیل دادند که به نام هیکسوس نیز شناخته می شود.

به گفته محققان مصری بعدی، مانند مانثون در قرن سوم پیش از میلاد، هیکسوس ها مهاجمان خارجی خونخواری بودند که کنترل مصر را به دست گرفتند. این دیدگاه پذیرفته شده بود تا اینکه اکتشافات جدید در اواسط قرن بیستم پس از میلاد انجام شد.

اکنون، محققان مدرن بر این باورند که هیکسوس‌ها قرن‌ها قبل از ظهور سلسله پانزدهم به عنوان مهاجر به مصر مهاجرت کرده‌اند. این مهاجران احتمالاً از بخش‌هایی از شام در غرب آسیا آمده‌اند که اکثریت آنها کنعانی‌ها هستند.

«هیکسوس » یک کلمه یونانی است که از عبارت مصری « هکا خاسوت» به معنای «حاکمان سرزمین‌های بیگانه» گرفته شده است. با فروپاشی سلسله های بومی مصر، هیکسوس ها به تدریج کنترل مصر سفلی (مصر شمالی) را به دست گرفتند. پایگاه اصلی قدرت آنها در اطراف شهر آواریس (تل الدابعه امروزی) و دلتای نیل شرقی متمرکز بود.

سر تبر برنزی، در حدود 1981 تا 1550 قبل از میلاد. منبع: موزه هنر متروپولیتن


علی‌رغم تلاش‌های سلسله‌های بعدی مصر برای سیاه نمایی و تخریب چهره هیکسوس ها، آنها به‌طور چشمگیری تأثیرگذار بودند.و پیشرفت های تکنولوژیکی متعددی را معرفی کردند که به طور بالقوه شامل ارابه ها، کمان های مرکب و خوپش برنزی یا همان داس نمادین مصر باستان.

در حدود 1580 قبل از میلاد، سلسله هفدهم در تبس در مصر علیا (مصر جنوبی) به وجود آمد. فقط دو دهه بعد، فرعون تائو دوم تلاش کرد هیکسوس ها را بیرون کند اما به طرز غم انگیزی در نبرد از بین رفت. پسران او، کاموسه و آهمسه اول، مأموریت پدرشان را انجام دادند.

در حالی که کاموس مدت کوتاهی پس از به دست گرفتن قدرت درگذشت، آهمسه اول با موفقیت پیروز شد و هیکسوس ها را در حدود 1550 ق.م.شکست داد.او اقدام به متحد کردن مصر و تأسیس سلسله هجدهم کرد که آغاز دوره پادشاهی جدید است.

امپراتوری کوش : انتقام نوبیا از مصر

شبتی فرعون تهارقا، 690 تا 664 ق.م. منبع: موزه هنر متروپولیتن


در دوران پادشاهی جدید، مصر چندین پادشاهی همسایه را فتح کرد و تا حد زیادی گسترش یافت. بسیاری از فراعنه، مانند توتموس سوم ، لشکرکشی به نوبیا، امپراتوری ثروتمند در جنوب که به عنوان پادشاهی کوش نیز شناخته می شد، آغاز کردند .

اگرچه مصریان بخش زیادی از نوبیا را فتح کردند، اما این منطقه شکوفا ماند. نوبیا دارای کالاهای ارزشمندی مانند طلا، آبنوس، عاج و اسب بود. ورود این کالاهای لوکس مصر را ثروتمندتر کرد. مصریان همچنین چندین معبد برای خدایان خود در سراسر نوبیا ساختند.توتموس سوم یک مجموعه معبد بزرگ به بزرگداشت آمون در کوه بارکال امروزی در شهر نپته ساخت.

با این حال، قدرت مصر پس از فروپاشی عصر برنز در قرن دوازدهم پیش از میلاد شروع به کاهش کرد. این اوفول با شروع سومین دوره میانی در سال 1077 قبل از میلاد به اوج خود رسید. با زوال قدرت در مصر، نوبیا شروع به گسترش نفوذ خود کرد.

در قرن هشتم قبل از میلاد، یک پادشاه کوشی به نام کاشتا توانست کنترل مسالمت آمیز مصر علیا را به دست گیرد. با این حال، پسر و جانشین او، پیه، رویکرد بسیار متفاوتی در پیش گرفت. تقریباً در سال 728 قبل از میلاد، پس از حدود بیست سال حکومت، پیه لشکری ​​جمع کرد و به مصر سفلی حمله کرد.

سر یک فرمانروای کوشی، در حدود 716 تا 702 قبل از میلاد. منبع: موزه بروکلین

در همین حال، فراعنه سلسله بیست و چهارم که کنترل مصر سفلی را در دست داشتند، برای مقاومت در برابر نفوذ فزاینده نوبیا، با دیگر حاکمان دلتای نیل متحد شدند. پیه با شکست دادن این سران و کنترل بر دلتای نیل ، سلسله بیست و پنجم را تأسیس کرد. با این حال، مصر سفلی همچنان تا حد زیادی توسط دشمن او، تفنخت اول اداره می شد.

پس از مرگ پیه، پسرش، شاباقا، لشکرکشی جدیدی برای تسلط بر مصر به راه انداخت و پسر تفنخت، با كن رع نف را شکست داد. پس از پیروزی، شاباقا بر یک امپراتوری کوشی جدید حکومت کرد که هم مصر و هم نوبیا را از پایتخت جدیدش در ممفیس کنترل می کرد. با این حال، فراعنه کوشی به زودی توجه ناخواسته یکی از قدرتمندترین امپراتوری های جهان باستان – آشوری ها – را به خود جلب کردند.

آشوری ها: وحشی ترین فاتحان مصر

نقش برجسته‌ای نشان می‌دهد که یک سرباز آشوری در حال انتقال اسیران با قایق است ، در حدود ۶۶۸ تا ۶۲۷ پیش از میلاد است. منبع: موزه هنر متروپولیتن

در طول سلسله بیست و پنجم، فراعنه نوبی نه تنها کنترل خود را بر مصر مستحکم کردند، بلکه به دنبال گسترش نفوذ خود در خارج از مرزهای مصر بودند. در سال 701 پیش از میلاد، تهارقا ، شاهزاده نوبی، ارتشی را برای کمک به حزقیا، پادشاه یهودا، در دفع نیروهای آشوری که اورشلیم را محاصره کرده بودند، رهبری کرد. آشوری‌ها با موفقیت به عقب رانده شدند، اما این پیروزی به بهایی سنگینی تمام شد ، زیرا مصر دشمنی بزرگ پیدا کرد.

تهارقا در سال 690 قبل از میلاد به سلطنت رسید. او بر بازسازی و بهبود معابد و بناهای تاریخی مصر، به ویژه در معبد کرناک تمرکز کرد. در زمان سلطنت تهارقا، فرهنگ مصر و کوشی بیشتر در هم آمیخته شدند.

در همین حال، اسرحدون، پادشاه آشور، سربازان خود را جمع کرد و در سال 674 قبل از میلاد به مصر حمله کرد. علیرغم نبردی سخت، تهارقا پیروز شد و ضربه مهمی به آشوری ها وارد کرد. با این حال، اسرحدون مجددا در سال 671 قبل از میلاد با ارتشی بزرگتر بازگشت. این بار آشوری ها پیروز شدند و ممفیس و بخش بزرگی از مصر سفلی را تصرف کردند. تهارقا مجبور به فرار از جنوب شد، در حالی که خانواده اش به اسارت گرفته شده و به آشور تبعید شدند.

در سال 669 قبل از میلاد، تهارقا ممفیس را پس گرفت و شورش هایی را در مصر سفلی برانگیخت. پس از مرگ اسرحدون در سال بعد، پسرش آشوربانیپال در سال 667 ق.م مصریان را شکست داد و تهارقا را وادار به عقب نشینی به تبس کرد. آشوربانیپال قبل از منصوب کردن نخو یکم، حاکم سایس، به عنوان یک دست نشانده آشوری، چندین شهر را غارت کرد.

مجسمه نیم تنه یک پادشاه سائیت، احتمالاً پسامتیک اول، در حدود 664 تا 610 قبل از میلاد. منبع: موزه هنر متروپولیتن

پس از مرگ تهارقا در سال 664 قبل از میلاد، پسرش تانوت امانی به مقاومت در برابر آشوریان ادامه داد. در یکی از لشکرکشی های تانوت امانی ، نخو یکم کشته شد و پسرش پسامتیک اول به آشور عقب نشینی کرد. تانوت امانی بیشتر مصر را پس گرفت. با این حال آشوربانیپال و آشوری ها با ارتش عظیمی که توسط نیروهای پسامتیک حمایت می شد، بازگشتند.

دو ارتش در شمال ممفیس درگیر شدند و آشوری ها پیروز شدند. این نبرد عملاً به کنترل نوبی ها بر مصر پایان داد. آشوربانیپال سپس غارت وحشیانه تبس را رهبری و شهر را غارت کرد و بسیاری از شهروندان آن را تبعید کرد. پسامتیک اول سلسله بیست و ششم را تأسیس کرد و در نهایت مصر را در حدود سال 656 قبل از میلاد دوباره متحد کرد.

ایران هخامنشی: اولین ابرقدرت مصر

سرباز هخامنشی، در حدود 486 تا 475 پیش از میلاد. منبع: موزه هنر متروپولیتن

امپراتوری ایران هخامنشی یکی از ابرقدرت های واقعی جهان باستان بود. از سال 550 قبل از میلاد، ایرانیان تحت فرمان کوروش بزرگ به سرعت گسترش یافتند و بسیاری از مناطق غرب آسیا از جمله بابل را فتح کردند. پس از مرگ کوروش، پسرش کمبوجیه دوم به دنبال تصرف سرزمین های ثروتمند مصر بود.

پس از اتحاد مجدد مصر تحت فرمان پسامتیک اول و سقوط امپراتوری آشور در سال 609 قبل از میلاد، فراعنه سلسله بیست و ششم دوباره شروع به گسترش به سمت خاور نزدیک کردند. برای امپراتوری نوپای هخامنشی، این یک تهدید بالقوه بود.

در سال 525 قبل از میلاد، کمبوجیه مصریان را در نبرد پلوزیوم درگیر کرد. کمبوجیه قبل از محاصره و تصرف ممفیس، مخالفان خود را به شدت شکست داد. آخرین فرعون سلسله بیست و ششم، پسامتیک سوم، پس از شش ماه حکومت بر تخت سلطنت، دستگیر و به شوش تبعید شد.

کمبوجیه پس از پیروزی سریع خود، اولین فرعون سلسله بیست و هفتم ایران شد. مصر به عنوان یک ساتراپی با ممفیس به عنوان پایتخت در امپراتوری گنجانده شد. کمبوجیه پس از سه سال حکومت، در سال 522 ق.م درگذشت. تقریباً بلافاصله، چندین استان در سراسر امپراتوری، از جمله مصر، شورش کردند. با این حال، پادشاه جدید ایران، داریوش بزرگ ، به مصر لشکر کشید و به سرعت به قیام پایان داد.

مهر استوانه داریوش بزرگ، حدود قرن ششم تا پنجم پیش از میلاد. منبع: موزه بریتانیا

مصر در زمان داریوش شکوفا شد، کسی که حامی بسیاری از معابد مصری بود و حتی کانال سوئز امروزی را تکمیل کرد. پس از سلطنت داریوش، مصر علیه چندین پادشاه هخامنشی، از جمله پسر داریوش، خشایارشا اول شورش کرد .

در سال 404 قبل از میلاد، یک شورش بزرگ باعث شد که ایرانیان کنترل مصر را برای حدود 60 سال از دست بدهند. در این زمان مصر توسط سه سلسله بومی اداره می شد. آخرین آنها، سلسله سی ام، در نهایت در سال 343 قبل از میلاد توسط اردشیر سوم توسط ایرانیان فتح شد. پارسیان در زمان سلسله سی و یکم تا زمان سقوط امپراتوری هخامنشی کمی بیش از یک دهه بعد بر مصر حکومت کردند.

امپراتوری مقدونی اسکندر و مصر بطلمیوسی

نقاشی فانوس اسکندریه، توسط فیلیپ گال پس از مرتن ون هیمسکرک، 1572. منبع: گالری ملی هنر

هخامنشیان پس از قرن‌ها قدرت مسلط در غرب آسیا، با ورود اسکندر مقدونی با چالش جدیدی مواجه شدند . اسکندر تنها در بیست سالگی ارتش مقدونی خود را جمع کرد و برای فتح امپراتوری قدرتمند هخامنشی به راه افتاد.

تا سال 332 قبل از میلاد، اسکندر پیش از این دو بار ایرانیان را در نبرد گرانیکوس و نبرد ایسوس شکست داده بود. پس از محاصره وحشیانه صور، اسکندر به سمت جنوب رفت و وارد مصر شد. مصریان به جای یک فاتح ترسناک، اسکندر را به عنوان یک آزادیبخش می دیدند که می توانست هخامنشیان را سرنگون کند. در واقع، ساتراپ هخامنشی، مازاسیس، به سرعت مصر را به اسکندر تسلیم کرد.

او اسکندریه، را به نام خود بنا کرد و همچنین سیستم مالیاتی را اصلاح و معابد جدیدی را بازسازی یا وقف خدایان مصر کرد. اسکندر سپس به اوراکل معروف در سیوا سفر کرد ، جایی که کشیش اعلام کرد که او پسر خدای مصری آمون است.

اسکندر تنها یک سال در مصر ماند تا اینکه داریوش سوم پادشاه ایران را تعقیب کرد. اسکندر پس از پیروزی در نبرد گوگمل، کنترل امپراتوری ایران را به دست گرفت. اما او هرگز به مصر بازنگشت و در سال 323 ق.م در بابل درگذشت.

استاتر طلای بطلمیوس اول، در حدود 305 تا 284 قبل از میلاد. منبع: موزه هنر متروپولیتن

پس از مرگ اسکندر، ژنرال‌های او که به نام دیادوچی نیز شناخته می‌شوند، برای کنترل امپراتوری وسیع جدید او با یکدیگر جنگیدند. در طول هرج و مرج، بطلمیوس اول کنترل مصر را به دست گرفت و سلسله بطلمیوسی را در 305 قبل از میلاد تأسیس کرد.

بطلمیوس اسکندریه را به عنوان پایتخت جدید خود انتخاب کرد و خود را فرعون اعلام کرد. او همچنین جسد اسکندر را در مسیر مقدونیه بازگرداند و جسد را در اسکندریه دفن کرد، که احتمالاً برای مشروعیت بخشیدن به ادعای خود به عنوان بزرگترین جانشین اسکندر بوده است.

مصر بطلمیوسی به تدریج به یکی از پادشاهی های جانشین پیشرو جهان هلنیستی تبدیل شد. با این حال، پس از بیش از 250 سال، امپراتوری جدید دیگری در نهایت جایگزین بطلمیوسیان به عنوان اربابان مصر شد.

امپراتوری روم: فاتحان نهایی مصر باستان

ملاقات آنتونی و کلئوپاترا، اثر جووانی باتیستا تیپولو، 1745 تا 1747 منبع: موزه هنر متروپولیتن

در طول سلطنت بطلمیوس دوازدهم در حدود 80 قبل از میلاد، به طور قابل توجهی از عظمت سابق مصر کاسته شده بود. پس از مرگ بطلمیوس دوازدهم در سال 51 قبل از میلاد، پسر ده ساله او که بطلمیوس نیز نام داشت و دختر نوجوانش کلئوپاترا هفتم تاج و تخت را به دست گرفتند. با این حال، کلئوپاترا توسط مقامات قدرتمند دربار تبعید شد که کنترل بطلمیوس سیزدهم را به دست گرفتند و جرقه جنگ داخلی در مصر را برانگیخت.

در همین حال، جمهوری روم نیز درگیر جنگ داخلی در سراسر دریای مدیترانه بود. ژولیوس سزار در نبرد فارسالوس پیروز شد و باعث شد رقیبش پومپی مگنوس به مصر پناه برد. پومپیوس توسط مقامات بطلمیوس کشته شد.

و سزار را وادار کرد که از کلئوپاترا حمایت کند. پس از یک سری نبرد در اسکندریه ، سزار و کلئوپاترا در سال 47 قبل از میلاد نیروهای بطلمیوس را شکست دادند.

پس از ترور سزار در سال 44 قبل از میلاد، جانشین او اکتاویان و متحد سابق مارک آنتونی درگیر جنگ داخلی خود شدند. بار دیگر، کلئوپاترا با جانبداری و ازدواج با مارک آنتونی نقش مهمی ایفا کرد. ناوگان اکتاویان نیروی دریایی آنتونی و کلئوپاترا را در نبرد آکتیوم در سال 31 قبل از میلاد نابود کرد.

پس از نبرد بعدی اسکندریه، آنتونی و کلئوپاترا خودکشی کردند و اکتاویان را تحت کنترل مصر گذاشتند . زمانی که اکتاویان در 27 پیش از میلاد خود را امپراتور آگوستوس اعلام کرد ، مصر به یکی از مهمترین استان های امپراتوری روم تبدیل شد. اگرچه روم قرن ها مصر را کنترل می کرد، اما همیشه آسان نبود.

آخرین نگاه زنوبیا به پالمیرا، اثر هربرت جی اشمالز، 1888. منبع: گالری هنری استرالیای جنوبی

در طول بحران قرن سوم ، چندین استان شرقی رم شورش کردند و امپراتوری پالمیرن را تحت رهبری ملکه زنوبیا تشکیل دادند . در سال 269 پس از میلاد، ارتش زنوبیا به مصر حمله کرد و کنترل را به دست گرفت. با این حال، رومیان مصر را در سال 272 پس از میلاد تحت رهبری امپراتور اورلیان دوباره فتح کردند.

در حالی که امپراتوری روم غربی در سال 476 پس از میلاد فرو پاشید، مصر تحت کنترل امپراتوری روم شرقی باقی ماند. در سال 618 پس از میلاد، مصر به مدت ده سال توسط امپراتوری ساسانی اشغال شد و سپس تحت کنترل رومیان قرار گرفت. با این حال، ضربه نهایی در سال 641 پس از میلاد وارد شد، زمانی که اعراب مسلمان تحت عنوان خلافت راشدین ، مصر را تصرف کردند.

یک نکته برای میراث ایران آگاهی، حفاظت علمی و آینده گردشگری فرهنگی

پیشنهاد مطالعه

تازه‌ها

پربازدیدترین‌ها

ارسال دیدگاه