کشف ۹ نیم تاج طلای نایاب در مقابر اتاقکی عصر برنز قبرس

کشف مجموعه‌ای بی‌نظیر از نیم تاج (دیهیم‌های طلای) ۳۴۰۰ ساله در مقبره ای اتاقکی عصر برنز در قبرس، پرده از اسرار تمدنی برداشته است که در چهارراه تبادلات جهانی قرار داشت. این یافته‌ها که شامل دیهیمی بر پیشانی یک کودک خردسال است، نشان‌دهنده تبحری خیره‌کننده در طلاسازی و تلفیقی از نمادهای هنری مصری، میسنی و خاور نزدیک در سبک بومی قبرسی است.

پیوند هنر و مرگ: کشف طلاهای عصر برنز

باستان‌شناسان در محوطه باستانی «حالا سلطان تکه» (Hala Sultan Tekke) در نزدیکی لارناکا، 9 دیهیم طلا و دو دهان‌پوش (mouthpiece) را از هشت مقبره مربوط به قرن ۱۵ تا ۱۳ پیش از میلاد کشف کردند. این شهر که در دوران باستان یک بندرگاه استراتژیک در دریای مدیترانه بود، مرکز ثقل تجارت جهانی محسوب می‌شد.

تدفین تکان‌ دهنده کودک ۴ ساله

یکی از خیره‌کننده‌ترین بخش‌های این اکتشاف، یافتن دیهیمی از طلا در مقبره RR است که همچنان پس از ۳۴ قرن بر پیشانی اسکلت یک کودک ۴ یا ۵ ساله قرار داشت. همراه با این دیهیم، گردنبندی از ۶۸ مهره طلا و چهار گوشواره طلایی نیز پیدا شد. این یافته نشان می‌دهد که جایگاه اجتماعی بالا در این تمدن، نه با سن، بلکه احتمالاً از طریق پیوندهای خونی و خانوادگی به ارث می‌رسیده است.

سبک بومی با الهام از جهان باستان

پروفسور «پیتر ام. فیشر»، سرپرست تیم تحقیق، معتقد است که این دیهیم‌ها محصولات وارداتی نیستند، بلکه توسط زرگران زبردست قبرسی با استفاده از تکنیک‌های پرس ورق طلا روی قالب‌های سنگی یا استخوانی ساخته شده‌اند.

تنوع نقش‌مایه‌های روی این قطعات، گویای پیوندهای گسترده فرهنگی است:

• نقوش مصری: استفاده از نمادهایی مانند گاوهای نر و کلاه‌گیس‌های مصری.
• نقوش میسنی: رزت‌های هشت‌پر و نقش‌مایه‌های گیاهی که در سفالینه‌های یونانی عصر برنز دیده می‌شود.
• نمادهای خاور نزدیک: نقش شیرها و بزهای کوهی که نشان‌دهنده تبادل هنری فرامنطقه‌ای است.

دیهیم یا دهان‌پوش؟

تحلیل آثار سایش روی این قطعات نشان می‌دهد که دیهیم‌های سنگین‌تر در دوران زندگی صاحبانشان به عنوان ابزار تشریفاتی استفاده می‌شده و سپس با آن‌ها دفن شده‌اند. در مقابل، دهان‌پوش‌های ظریف‌تر احتمالاً صرفاً برای مراسم تدفین ساخته شده‌اند تا بر دهان متوفی قرار گیرند.

نتیجه‌ گیری

کشف این گنجینه، بار دیگر «حالا سلطان تکه» را به عنوان یک مرکز بین‌المللی تجارت در عصر برنز تثبیت کرد؛ شهری که در آن طلا، سنگ لاجورد از افغانستان و عقیق از هند به هم می‌رسیدند تا هویت هنری متمایز قبرس را شکل دهند. این یافته‌ها ثابت می‌کند که هنرمندان قبرسی نه صرفاً کپی‌کار، بلکه طراحانی خلاق بودند که مؤلفه‌های هنری جهان باستان را در قالب سبک بومی خود ترکیب می‌کردند.