کشف تاج‌ و جواهرات پادشاهان لیتوانی و لهستان پس از ۸۵ سال

باستان‌شناسی جهان با یک شگفتی بزرگ روبرو شده است؛ جواهرات و تاج‌های تدفین سلطنتی پادشاهان مشترک لیتوانی و لهستان که از زمان آغاز جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۳۹ در یک مخفیگاه دیواری پنهان شده بودند، در دخمه‌های زیرزمینی کلیسای جامع ویلنیوس کشف و بازپس‌کجایی شدند. این گنجینه گمشده پس از نزدیک به یک قرن دوری از چشم عموم، فصلی تازه از تاریخ باشکوه قرون وسطای اروپا را ورق زده است.

یک کشف استثنایی در زیرزمین کلیسای جامع ویلنیوس (پایتخت لیتوانی)، گنجینه‌ای ارزشمند از شاهان و ملکه‌های مشترک لیتوانی و لهستان در قرون ۱۵ و ۱۶ میلادی را پس از ۸۵ سال پنهان‌کاری آگاهانه به آغوش تاریخ بازگرداند. این آثار ارزشمند که به عنوان «علائم تدفین سلطنتی» شناخته می‌شوند، از آغاز جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۳۹ و برای در امان ماندن از غارت و تخریب نازی‌ها و شوروی سابق، در میان دیوارهای یک پلکان مخفی در این کلیسا آجر شده بودند.

گنجینه‌ای مخصوص ابدیت

طبق بیانات مراجع رسمی و باستان‌شناسان، این گنجینه شامل سه تاج سلطنتی، عصای پادشاهی، گوی سلطنتی، چهار انگشتر، زنجیرهای طلا، مدالیون و پلاک‌های تابوت است. نکته جالب توجه اینجاست که این تاج‌ها و علائم در زمان حیات پادشاهان استفاده نمی‌شدند؛ بلکه پس از مرگ حاکمان و صرفاً به عنوان بخشی از آیین تدفین مجلل و برای تزئین مقبره‌های ابدی آن‌ها ساخته می‌شدند.

این گنجینه به سه شخصیت برجسته تاریخی تعلق دارد:

• الکساندر یاگیلون (King Alexander Jagiellon)؛ پادشاه لهستان و دوک بزرگ لیتوانی (۱۴۶۱–۱۵۰۶)
• الیزابت اتریش (هابسبورگ)؛ همسر اول سیگیزموند دوم آگوستوس
• باربارا رادزیویو؛ همسر دوم سیگیزموند دوم آگوستوس

از سیلاب تاریخی تا نجات از جنگ

این اشیای قیمتی ابتدا در سال ۱۹۳۱ و در پی یک سیل شدید که به دخمه‌های کلیسای جامع آسیب رساند، به طور اتفاقی کشف شدند. با این حال، در سال ۱۹۳۹ و با سایه افکندن جنگ جهانی دوم بر اروپا، متولیان کلیسا برای حفظ این میراث ملی، آن‌ها را در روزنامه‌های لهستانی آن زمان پیچیده و در یک حفره مخفی درون دیوارها پنهان کردند. تلاش‌های بعدی برای یافتن آن‌ها بی‌نتیجه مانده بود تا اینکه باستان‌شناسان با استفاده از دوربین‌های اندوسکوپی پیشرفته موفق به ردیابی این فضای خالی در دل دیوارها شدند.

از آنجا که بیشتر جواهرات سلطنتی اصلی لهستان در اواخر قرن هجدهم توسط پروسی‌ها ذوب و نابود شده بودند، کشف این تاج‌های تدفین از نظر بین‌المللی یک معجزه باستان‌شناسی و نمادی از احیای هویت تاریخی اروپای شرقی به شمار می‌رود. این آثار هم‌اکنون در نمایشگاهی ویژه در ویلنیوس به نمایش گذاشته شده‌اند.