کاوش در گنجینه محتوا

چه چیزی درباره ایران باستان می‌خواهید بدانید؟

میان مقاله‌ها، خبرها، ویدیوها و پرونده‌های تاریخی جستجو کنید.

پیشنهادهای جستجو:

طلسمی از دنیای تاریک باستان : کشف لوح نفرین ۱۸۰۰ ساله در هلند

تبلیغ
طلسمی از دنیای تاریک باستان : کشف لوح نفرین ۱۸۰۰ ساله در هلند
یک لوح سربی کوچک که زیر یک میدان مدرن در هلند مدفون شده بود، پنجره‌ای غیرمنتظره و شگفت‌انگیز را رو به دنیای تاریک جادوگری باستان در مرزهای شمالی امپراتوری روم باز کرده است.

مجله اینترنتی باستان‌شناس | پژوهشگران دانشگاه هایدلبرگ آلمان موفق شده‌اند نوشته‌های روی این شیء ۱۸۰۰ ساله را رمزگشایی کنند. آن‌ها این اثر را یک «لوح نفرین» (Curse Tablet) بسیار نادر متعلق به استان «ژرمنیا سفلی» در دوران روم باستان شناسایی کرده‌اند. اما نکته شگفت‌انگیز اینجاست که برخلاف بیشتر لوح‌های نفرین کشف‌شده در شمال اروپا که به زبان لاتین هستند، متن این لوح به زبان یونانی باستان و با پیروی از فرمول‌های جادوگری به سبک مصری نوشته شده است؛ جزییاتی که نشان می‌دهد آیین‌های جادویی چگونه در سراسر امپراتوری روم سفر می‌کردند.

کشف جادو در دل یک پادگان نظامی

این لوح در جریان کاوش‌های باستان‌شناسی در شهر «هرلن» (Heerlen) در هلند کشف شد؛ منطقه‌ای که در گذشته محل استقرار یک پایگاه نظامی رومی به نام «کوریووالوم» بود. باستان‌شناسان این شیء سربی را در گودالی زیر میدان تالار شهر پیدا کردند.

ابعاد این لوح کوچک و ظاهراً ناچیز است (تنها ۹.۳ در ۴.۸ سانتی‌متر)، اما متن حک‌شده روی آن حامل یک پیام آیینی پیچیده است. به گفته دکتر رادنی آست، مدیر علمی موسسه پاپیروس‌شناسی دانشگاه هایدلبرگ، از این لوح برای فراخواندن خدایان و شیاطین با هدف آسیب رساندن، مهار کردن یا «بستن» یک رقیب استفاده می‌شده است.

در دنیای رومی، به این اشیاء در زبان لاتین Defixiones و در یونانی Katadesmoi می‌گفتند. آن‌ها معمولاً از سرب ساخته می‌شدند؛ فلزی سرد، سنگین و انعطاف‌پذیر که در باور باستان با قدرت‌های «بندآوردن و اسارت» مرتبط بود. مردم این لوح‌ها را پس از حک کردن طلسم‌هایی علیه رقبای حقوقی، ورزشی، تجاری یا عشقی خود، در زمین دفن می‌کردند.

رمزگشایی با نور دیجیتال؛ پای چهار برده در میان است!

چیزی که لوح «هرلن» را متمایز می‌کند، زبان و سبک آن است. محققان برای خواندن خراش‌های سطحی و فرسوده این لوح از تکنیک پیشرفته‌ای به نام RTI (تصویربرداری با تغییر شکل بازتابی) استفاده کردند. این تکنیک با عکاسی از شیء تحت شرایط نوری مختلف، یک مدل دیجیتالی سه‌بعدی می‌سازد که محققان می‌توانند منبع نور مجازی را روی صفحه تغییر دهند تا نوشته‌های ناخوانا، آشکار شوند.

این واکاوی نشان داد که متن لوح شامل سه بخش است: یک فراخوانی به زبان یونانی، سه نماد جادویی اسرارآمیز (Characteres) برای ارسال پیام به نیروهای ماوراءالطبیعه، و در نهایت نام دو مرد و دو زن که همگی به عنوان «برده» توصیف شده‌اند. به گفته دکتر آست، این لوح یا طلسمی علیه این چهار برده بوده، یا نفرینی بوده که از طرف آن‌ها علیه شخص ناشناس دیگری نوشته شده است.

ردپای جادوی مصر باستان در شمال اروپا

ترکیب نام‌ها نیز در نوع خود عجیب است؛ دو مرد دارای نام‌های لاتین و دو زن دارای نام‌های یونانی هستند. دکتر جولیا لوگووایا، از دیگر محققان این پروژه، فرضیه جذابی را مطرح می‌کند: احتمال دارد یکی از این زنان، نویسنده اصلی این طلسم بوده و دانش این آیین جادویی را با خود از مصر تحت کنترل روم به این نقطه آورده باشد.

اگرچه این فرضیه ۱۰۰٪ قابل اثبات نیست، اما کاملاً با واقعیت‌های امپراتوری روم همخوانی دارد؛ دنیایی که در آن بردگان، سربازان، بازرگانان و مقامات دولتی مسافت‌های طولانی را سفر می‌کردند و زبان‌ها، باورها و آیین‌های خصوصی خود را به همراه می‌بردند.

پروفسور یواخیم کواک، مدیر موسسه مصرشناسی دانشگاه هایدلبرگ، تاکید می‌کند که در قرون اولیه میلادی، سنت‌های خاورمیانه، مصری، یهودی و گاهی حتی مسیحی به شدت با هم ترکیب شده و در سراسر جهان روم گسترش یافتند. لوح هرلن که فرسنگ‌ها دورتر از مصر و در سردترین استان‌های شمالی یافت شده، نمونه‌ای درخشان از این چرخش و تبادل فرهنگی است.

کلام آخر

لوح‌های نفرین برخلاف بناهای یادبود بزرگ یا کتیبه‌های امپراتوران، زبان رسمی و دولتی ندارند؛ آن‌ها راوی ترس‌ها، خشم‌ها، رقابت‌ها و ناامیدی‌های خصوصی و پنهان مردم عادی هستند. این لوح قرار است به‌زودی در موزه «هرلن» به نمایش گذاشته شود و جزئیات علمی آن در یک مطالعه پژوهشی منتشر خواهد شد.

یک نکته برای میراث ایران آگاهی، حفاظت علمی و آینده گردشگری فرهنگی

پیشنهاد مطالعه

تازه‌ها

پربازدیدترین‌ها

ارسال دیدگاه