ایزدان باد در باورهای باستانی

در باورهای باستانی، بادها منشا الهی داشتند، اگرچه در مورد محل سکونت و نسب آنها اختلاف نظر وجود داشت.

مجله اینترنتی باستان شناس : با این حال، بسیاری در طول قرون اتفاق نظر داشتند که بادها به خدایان و الهه ها در موقعیت های مختلف و اغلب خارق العاده کمک می کنند. آنها گاهی کمک کننده بودند و گاهی خطر آفرین و مرگبار.

یکی از مورد احترام ترین و قدرتمندترین الهه ها در اساطیر یونان آرتمیس بود. افسانه ها حاکی از آن است که وقتی آگاممنون، جنگجوی مشهور جنگ تروا در ایلیاد، آرتمیس را آزرده خاطر کرد، او با رام کردن بادهایی که ناوگان آگاممنون را به سمت تروا می برد، انتقام گرفت.

زفیر ، نوتوس ، بوریاس و یوروس ایزدان چهارگانه باد بودند و اعتقاد بر این بود که آنها پسران آسترائوس، خدای غروب، و الهه سپیده دم، ائوس هستند. تراکیا، واقع در جنوب شرقی اروپا، اغلب به عنوان وطن بادها در نظر گرفته می شد. بوریاس قوی‌ترین و خطرناک‌ترین باد در میان چهار باد در نظر گرفته می‌شد که در قصر خود در آسمان زندگی می‌کرد در حالی که دیگر ایزدان باد در غارهای مختلف زندگی می‌کردند.

اودیسه هومر داستان زیبایی را در مورد بادها و سرزمینی افسانه ای به نام آئولیا ذکر می کند که احتمالاً در یکی از جزایر آئولیا در شمال سیسیل واقع شده است. آئولیا جزیره ای شناور بود که توسط باروهای برنزی احاطه شده بود. این یک قلعه واقعی بود.

آئولیا خانه آئولوس (آژولوس) بود که بهترین دوست خدایان و پادشاه بادها بود. او دوازده فرزند داشت: شش دختر و شش پسر. آنها را به ازدواج خود درآورد تا از یکدیگر جدا نشوند و در ثروت و خوشی زندگی کنند. زئوس تمام بادها تحت تسلط خود قرار داده است، او باید آنها را رام کند.

با این حال، او باید همیشه مراقب آنها باشد. در غیر این صورت، آنها می توانند از پیوندهای خود رها شوند و زمین را ویران کنند.در یک داستان، پوزئیدون اودیسه، پادشاه افسانه ای یونانی ایتاکا و قهرمان شعر حماسی هومر، اودیسه را طلسم می کند.

اودیسه سفری را در میان دریاها آغاز کرد که یک دهه به طول انجامید. در طول سفر، او با آئولوس، ارباب بادها روبرو شد، که سخاوتمندانه یک بطری حاوی تمام بادها به جز بطری که او را به ایتاکا راهنمایی می کرد، در اختیار او قرار داد.

متاسفانه همراهان ادیسه در حالی که او خواب بود بطری را باز کردند و تمام بادها را آزاد کردند. به احتمال زیاد، در بطری، آن ها انتظار داشتند به جای آن گنج پیدا کنند. این بادها بلافاصله باعث طوفان شدیدی شدند که کشتی را از ایتاکا دور کرد و به آیولیا بازگرداند.

اودیسه و خدمه‌اش به امید کمک یک بار دیگر به دنبال آئولوس بودند. با این حال، آئولوس، که فکر می کرد به او خیانت شده است، از کمک بیشتر به آنها خودداری کرد. این شکست اودیسه را مجبور کرد تا به سفر خود ادامه دهد و در این راه با چالش ها و موانع جدیدی روبرو شود.

پرستش باد در دوران باستان

هنر، به ویژه نقش برجسته ها و نقاشی ها، اغلب با خدایان بادها همراه است.مشهورترین بنای یادبود برج هشت ضلعی بادها در آتن است که با دیواری تزئین شده که هشت باد را نشان می دهد. این ساختمان دارای یک ساعت آبی بود که زمان دقیق را نشان می داد.

بادها – همراهان ابدی ما که هر روز آن را تجربه می کنیم – در اسطوره های باستانی و به لطف یک برج زیبا در آتن به خاطر سپرده شده اند.

بیایید به افسانه های اسلاوی در مورد قدرت بادها بپردازیم. اسلاوها باورهای متفاوتی در مورد بادها داشتند. ایزد حامی باد استرایباگ (به لهستانی: Strzybog)بود. او حلقه اتصال بین این سه جهان است. بر طبق روایات او را جد یا پدربزرگ بادها از هشت جهت بر می‌شمردند. استرایباگ که ریشهٔ اسلاوی نام او را «Stri» به معنی باد می‌دانند، در بیشتر آیین‌های کافرکیشی اسلاو ایزد ارواح باد و داژبوگ و خورس ایزدان خورشید هستند.این قدرتی الهی بود که سعادت و باروری را تضمین می کرد.

در دوران کافر کیشی، اسلاوها بر این باور بودند که باد نماد تغییرپذیری است و باروری و رفاه را تضمین می کند.

همچنین تریگلاو، یکی دیگر از خدایان قدرتمند اسلاو، مسئول شرایط دریا بود. دریانوردان به خدایان باد هدایایی می دادند و در طول سفرهای خود خواستار آب و هوای خوب می شدند.

ایزد باد در ایران باستان

وای یا وایو، ایزد باد در ایران باستان بوده و یکی از کهن ترین خدایان دوران هند و ایرانی است. نامش به همین گونه هم در اوستا و هم در وداها وجود دارد و در دوران یگانگی این دو، ایزدی بوده که بر پهنه میان گنبد آسمان و روی زمین فرمان می‌رانده‌است. ناگفته نماند که در متن‌های کهن ایرانی بیشتر نام اندروا (تهی، فضای خالی) به جای وای کاربرد دارد. در ویسپرد او به همراه عناصر دیگری مانند آسمان و دریای فراخ‌کرت که نماد تهی و پهناور بودن هستند، ستوده شده‌ است.

وایو vayu یا وایوی دوگانه یا دیو وایو یا وای‌بُد از ایزدان بسیار کهن ایرانی و خدای باد است. وایو چهره‌ای دوگانه دارد، خوب و بد، زیرا باد از هر دو جهان نیک و بد می‌گذرد. وایو یکی از خدایان اسرارآمیز هندواروپایی است. او نماد باد است که در تندباد مرگ و در ابر باران‌زا زندگی را به ارمغان می‌آورد. در ایران از او به دو ریخت نیک و بد یاد می‌کنند؛ که اورمزد و دیگر خدایان برای جنبه نیک او قربانی می‌کنند. ایزد وایو گردونه‌ای زرین دارد و خدایی نیرومند، فراخ‌سینه، جنگجویی سهمناک، دلیر، تیزرو و پیروز شونده گزارش شده‌است. او زمانیکه جامه نبرد بر تن دارد، با سلاح زرین خود به دنبال کردن دشمنانش می‌پردازد و اهریمن را نابود می‌کند و از آفرینش اورمزد پاسداری می‌کند. وایو نماد آسمانی ارتشتاران است و تن‌پوش ارغوانی ارتشتاران‌سالاری را به تن دارد. همان‌گونه که اورمزد در بالا و روشنی فرمانروایی می‌کند، اهریمن نیز در پایین‌ترین و تاریکی فرمانروایی می‌کند و وایو در میان این دو و در خلأ فرمانروایی می‌کند.

 وایو گونه‌ای مفهوم بی‌طرفی و دوپهلویی دارد، زیرا وایو هم در گروه ایزدان و هم در دسته اهریمنان قرار می‌گیرد؛ به سخن دیگر، ایزد وایو دو روی دارد، روی زندگی‌بخش و روی مرگ‌آفرین. او هم نخستین دمی است که زندگی با او آغاز می‌شود و هم واپسین دمی است که مرگ را با خود به همراه می‌آورد.