فنلاند به عنوان کشوری با جنگل های فراوان شناخته می شود. در واقع، بیش از 75 درصد از فنلاند پوشیده از جنگل است. بنابراین، تعجب آور نیست که افسانه ها و داستان های بسیاری درباره درختان و جنگل ها در باور مردمان فنلاند باشد.
مجله اینترنتی باستان شناس: در باورها و سنت های قیمی فنلاند بسیاری از موجودات و خدایان اساطیری درخت مختص خود را دارند که با آنها مرتبط است.
صنوبر: سایه ها و محافظت در برابر ارواح
در فرهنگ عامه و اساطیر فنلاند، درخت صنوبر با ماه و شب مرتبط است، در حالی که کاج با خورشید و روز مرتبط است. این ارتباط ممکن است از کلمه فنلاندی برای ماه، “kuu” و کلمه صنوبر، “kuusi” که منشأ اولیه اوگریک فینو است، نشات گرفته باشد.
طبق فرهنگ عامه فنلاندی، درختان صنوبر جوان فقط می تواند در سایه صنوبرهای مسن تر رشد کند. چوب صنوبر به طور سنتی برای ساخت آلات موسیقی مانند کانتله، چنگ سنتی فنلاندی و همچنین زنگ برای گاوها استفاده می شد. مسافران و شکارچیان در طول سفر خود به زیر سایه بان محافظ درختان صنوبر پناه می برند.

درختان صنوبر که به شکلهای غیرعادی رشد میکردند به عنوان درختان مقدس تاپیو، خدای جنگلها و شکار در نظر گرفته میشدند. به عنوان مثال، شاخه های درخت صنوبر که پهن می شد، Tapion kämmen، «پنجه تاپیو» نام داشت، و شکارچیان غذای خود را در زیر پنجه می خوردند و مقداری غذا و یک جام شراب را به عنوان هدیه برای خدا در زیر شاخه های درخت می گذاشتند.

درخت صنوبر در باورهای سنتی به عنوان یک درخت مردانه شناخته می شود.که با خرد ، پیری و عناصر آتش و خاک و هوا پیوند دارد. ریشه های آن به اعماق زمین می رود و شاخه های آن به بلندای آسمان می رسد.
این درخت با چندین خدای جنگل مرتبط است: تاپیو (فنلاند)، پورویت (اسلاوی) و بالدر (نوردی). در فولکلور فنلاندی صنوبر به سرزمین مردگان، آلینن متصل است، اما به عنوان یک درخت محافظ نیز شناخته می شود. وقتی خانواده ای خانه ای می ساختند، درخت صنوبر یا روح را برای محافظت در حیاط می کاشتند. همچنین اعتقاد بر این بود که درختان صنوبر ارواح شیطانی را دور نگه می دارند.

در فنلاند، عمل سنتی به نام Karsikkopuu یا “هرس درخت” وجود داشت. این مراسم شامل علامت گذاری یک درخت برای بزرگداشت یک فرد متوفی بود. رایج ترین درختی که برای این منظور انتخاب می شد صنوبر بود. اعتقاد بر این بود که وقتی فردی دفن می شود، روح او توانایی سرگردانی آزادانه را حفظ می کند و روح می تواند شاخه های درخت را بگیرد تا خود را از قبر بالا بکشد. این سنت منحصر به فرد به عنوان پیوندی نمادین بین زندگان و درگذشتگان عمل کرد و یاد و خاطره درگذشتگان را به شیوه ای عمیق و معنوی گرامی داشت.
در گذشته، هرس کردن شاخه های پایینی درختان نزدیک قبرها برای جلوگیری از سرگردانی روح متوفی، معمول بود. گاهی اوقات، یک صلیب بر روی درخت حک یا نقاشی می شد و در نهایت به تختههای چوبی تبدیل میشد که تاریخی بر آن نوشته شده بود. این سنت در اواخر قرن نوزدهم از بین رفت.
یک رسم دیگر شامل گذاشتن شاخههای صنوبر در مسیرهای گورستان برای بازدارندگی ارواح از تعقیب زندهها بود. هدف این عمل محافظت از افراد زنده در برابر برخوردهای ناخواسته ماوراء طبیعی بود.
کاج ها : ارواح طبیعت و افسانه شیره کاج
کاج در سرتاسر فنلاند به وفور یافت می شود و شایع ترین گونه آن کاج جنگلی است. در فنلاند کاج ها را با نام های مختلفی می شناسند. اصطلاح فنلاندی برای کاج، “mänty” از کلمه بالتیک “mäntä” سرچشمه گرفته است. از لحاظ تاریخی، “مانتا” به یک ظرف قدیمی برای هم زدن کره، فرنی و سایر غذاها اشاره دارد. این ابزار از یک درخت کاج جوان ساخته می شد. کاج ها به راحتی با برگهای سوزنی شناسایی می شوند.
در فنلاند، کاج از اهمیت ویژه ای برخوردار است و به عنوان نماد خرد و صلح مورد احترام است. همچنین تصور میشود که آنها دارای ویژگیهای انسانی هستند، همانطور که در عبارات فنلاندی مانند “kaikki menee päin mäntyä/kaikki menee päin honkia”، که به “همه چیز به سمت درخت کاج میرود” ترجمه میشود .

در زمانهای قدیم درخت کاج را بر حسب باورها و سنت هایشان علامت گذاری می کردند . هنگامی که شخصی از دنیا می رفت، یک تکه پوست بزرگ را جدا می کردند و تاریخ تولد و تاریخ مرگ شخص را روی درخت حک می کردند. این درختان به عنوان سنگ قبر عمل می کردند. در مواردی که یکی از اعضای مسن خانواده فوت می کرد، پایین ترین شاخه درخت به نشانه احترام قطع می شد. برخی از کاجها حتی مقدس تلقی میشدند و مردم هدایایی را زیر آنها قرار می دادند.
در اساطیر و فولکلور فنلاند، درخت کاج با خدایان مختلفی مانند اوکو، خدای آسمان و رعد و برق، و خرس مرتبط است.

علاوه بر خدای جنگل تاپیو، الهه ها و ارواح طبیعت زن نیز وجود دارند که با کاج ها مرتبط هستند. تلروو، دختر تاپیو، و الهه شکارچی میلیکی دو نمونه از آنها هستند. تلروو روح جنگل و الهه شکار، بیابان و حیوانات وحشی است. یکی دیگر از الهههای مرتبط با کاج، هونگاتار، خالق خرسها و درختان کاج است.
افسانه میگوید کاجها پس از پرتاب شیره توسط خرس شروع به تولید شیره کردند. در این داستان، یک خرس هنگام چیدن توت در مرداب به زنی برخورد کرد که در کنار درخت کاج خوابیده بود. این زن زخمی روی پای خود داشت و خرس را بر آن داشت تا در غار خود به دنبال درمانی بگردد. هنگامی که خرس با شیره برگشت زن از آنجا رفته بود. خرس خشمگین شیره را به سمت درخت کاج پرتاب کرد که منجر به تولید شیره درخت شد.
در فنلاند باستان، شیره کاج به دلیل خاصیت ضد عفونی کنندگی اش ارزشمند بود و برای التیام زخم ها از آن استفاده می شد. درخت کاج مدتهاست که مورد احترام بوده و حتی مردم بر این باورند که در آغوش گرفتن درخت کاج میتواند شجاعت را القا کند.
سحر و جادو شیره توس!
درختان توس برای بسیاری از فرهنگ ها در طول تاریخ، به ویژه در میان قبایل فینو-اوریک، بالتیک و اسلاو اهمیت قابل توجهی داشته اند. در روسی، کلمه توس، “برجوزا” به معنای محافظت است که اهمیت نمادین درخت را برجسته می کند. توس از دیرباز با پاکی، خوبی، تابستان و گرما همراه بوده است. کلمه فنلاندی برای توس، “koivu” ریشه در زبان اولیه فینو-اغری دارد که بر پیوندهای عمیق فرهنگی درخت تأکید می کند.
برای موراویایی های فینو-اوگریک، درخت توس مورد احترام بود. شیرهای که درون درخت جاری میشود نماد چرخه زندگی و تولد دوباره است، در حالی که برگها بهعنوان نمادی از اجداد و آسمان پرستاره دیده میشوند.
در فنلاند، توس یک درخت همهکاره برای ساختن اشیاء مختلف بوده است. از جمله چرخ، ظروف، فنجان، چوب اسکی، هیزم، سورتمه، و دستگیره ابزارهایی مانند تبر و چکش. پوست درخت توس، به ویژه، یک ماده چند منظوره بود که طیف وسیعی از عملکردها را انجام می داد، شبیه به تطبیق پذیری پلاستیک در دوران مدرن. از آن برای ساخت کوله پشتی، کفش، ظروف، و حتی به عنوان کاغذ نوشتاری اولیه برای مردمان فینو-اوگریک باستان استفاده می شد.

در فنلاند و روسیه، شاخههای توس بهطور سنتی بهعنوان چوبدستی برای ایجاد طلسمهای محافظ روی گاو استفاده میشدند. اعتقاد بر این بود که گاوهایی که با این «گرزها» محافظت میشوند، مانند شیره درخت توس، شیر خالص و مغذی تولید میکنند. این رسم در برخی از کشورهای اروپای جنوبی نیز رواج داشت.
شاخه های توس ارتباط تنگاتنگی با فرا رسیدن تابستان داشت. در گذشته، خانه ها را برای روز مادر و جشن انقلاب تابستانی با شاخه های توس تزئین می کردند. دستههایی از شاخههای توس برای سونا در طول تابستان آماده میشدند، هر شاخه دارای معنی و نماد منحصر به فرد خود بود. شاخه های توس نماد خوبی و سلامتی بودند.
در فنلاند، ماه مارس به نام ماهالاکو یا ماه شیره شناخته می شد. مردم پس از زمستان طولانی شیره توس را برای طراوت می نوشند. صاحبان بهترین درختان شیره آنها را نامگذاری می کردند.قطع کردن یک درخت شیره دار جریمه داشت هر کس درخت شیره داری را قطع می کرد در ازای آن می بایست دو درخت توس بکارد.
شیره توس به صورت آبجو و لیموناد مصرف می شد، و مردم در طول وعده های غذایی از آن لذت می برند و به عنوان درمانی برای مشکلات مثانه بکار می رفت.

دختران با اولین شیره درخت توس در بهار صورت خود را می شویند تا در تابستان آفتاب سوخته نشوند.آنها قبل از استفاده باید شیره را بچشند تا خاصیت آن عمل کند.
بید: شاخه های جادویی، شفا و تولد دوباره
در زبان فنلاندی دو کلمه متمایز برای بید وجود دارد. اولین مورد “پاجو” است که به بوته بید اشاره دارد و ریشه در زبان فینو اوگریکی دارد. کلمه دوم “رایتا” است که از زبان های بالتیک سرچشمه می گیرد و به طور خاص به درخت بید اشاره می کند.
در طول تاریخ، شاخه های بید در فنلاند و استونی اهمیت ویژه ای داشته اند. اعتقاد بر این بود که این شاخه ها دارای خواص جادویی هستند و اغلب در جستجوی چشمه های زیرزمینی مورد استفاده قرار می گیرند. علاوه بر این، شاخه های بید در ساخت سبدها و تله های ماهیگیری استفاده می شد. پوست درخت بید نیز به دلیل تطبیق پذیری آن بسیار ارزشمند بود. از آن کفش و تور ماهیگیری بافته میشد، و به عنوان رنگ برای نخ و چرم، استفاده میشد.
در زمان های قدیم، شعبده بازان محلی و شمن ها چای را با استفاده از پوست درخت بید به دلیل خواص درمانی آن دم می کردند. این درمان طبیعی برای کاهش روماتیسم، سردرد و کاهش تب مورد استفاده قرار گرفت. قبل از نفوذ گسترده مسیحیت، یک سنت منحصر به فرد در غرب فنلاند وجود داشت که در آن شاخه های بید در یک کاسه جمع می شدند تا آب و هوا را بر اساس موقعیت آن پیش بینی کنند. در همین حال، در شرق فنلاند، شاخههای بید به عنوان ابزار جادویی مورد احترام قرار میگرفتند، که اغلب به عنوان چوبدستی برای مراسم مختلف، به ویژه در فصل بهار برای محافظت از دامها و زمینها استفاده میشد.
یکی از سنتهای جالبی که در فنلاند غربی پابرجا بوده است به نام virpominen معروف است.. این رسم دیرینه شامل آرزوی سلامتی و خوشبختی برای دیگران در یکشنبه نخل با ضربه ملایم با یک شاخه بید هنگام خواندن سرود است. اگرچه روز خاص ممکن است متفاوت باشد، این عمل معمولاً در هفته عید پاک اتفاق می افتد. کودکان در این سنت با پوشیدن لباس جادوگران و رفتن خانه به خانه، شاخههای بید تزئین شده را با خوراکی و پول معاوضه می کردند.

در استونی، یکشنبه مقدس به عنوان Urbepäev جشن گرفته میشود که به عنوان «روز غنچه» نیز شناخته میشود و به بیدهای در حال شکوفه اشاره میشود. سنت منحصربهفرد در استونی شامل بیدار کردن اعضای خانوادهای بود که در صبح روز اوربپائف با لمس آرام شاخههای بید به خواب رفته بودند. اولین کسی که از خواب بیدار می شد، صاحب خانه می شد. در این روز، مردم برای سلامتی و طول عمر با هم آرزوهای خوب میکنند و با خوردن کلوچه و تخممرغ جشن میگیرند.
بهعلاوه، در استونی، رسم جالبی برای محافظت گاو و حیوانات از نیروهای اهریمنی وجود داشت.
درختان نخل در نیمکره شمالی رشد نمی کنند. در اسکاندیناوی، روسیه، و در کشورهای بالتیک، هر دو کلیساهای لوتری و ارتدکس، برگ های درخت خرما را با شاخه های بید جایگزین کردند. در فنلاند و در استونی شاخه های بید عنصر مهمی در جشن عید پاک کلیسای ارتدکس است. در باور بت پرستان قدیم بیدها نماد بیداری زمین و تولد دوباره طبیعت بودند.
امروزه بسیاری از مردم فنلاند هنوز با جنگل ارتباط برقرار می کنند و آن را به عنوان مکانی مقدس می دانند. با وجود اینکه بسیاری از این افسانه های قدیمی درختان شناخته شده نیستند، اما هنوز آرامش و خلوت را در طبیعت می یابیم و مانند گذشتگان ما هم به درختان سلام می کنیم.

















ارسال دیدگاه