کشف مهر باستانی ۲۶۰۰ ساله که پرستش ماه و ستارگان را نشان می‌دهد

باستان‌ شناسان در جریان کاوش‌های خود در یک کارگاه سفالگری باستانی ، موفق به کشف مُهر سنگی کم‌ نظیری متعلق به قرن هفتم پیش از میلاد شده‌اند که مردی ریش‌دار را در حال نیایش در برابر هلال ماه و ستاره هشت‌ پر نشان می‌دهد؛ یافته‌ای ارزشمند که پرده از نفوذ عمیق فرهنگی و مذهبی امپراتوری آشور بر باورهای مذهبی ساکنان این منطقه در عصر آهن برمی‌دارد.

محل کشف و مشخصات اثر

این شیء سنگی کوچک در یک کارگاه بزرگ سفالگری در نزدیکی «تل یاونه» (Tel Yavne) در دشت ساحلی جنوبی ، حدود ۱۵ کیلومتری شهر اشدود، پیدا شده است. پژوهشگران قدمت این اثر را به قرن هفتم قبل از میلاد (عصر آهن) نسبت می‌دهند؛ دورانی که امپراتوری آشور بر بخش‌های زیادی از این منطقه تسلط داشت.

این مهر که از سنگ آهک مایل به قرمز تراشیده شده است، ابعادی کمتر از ۱۵ میلی‌متر دارد و وزن آن کمتر از ۳ گرم است. در پایه‌ی صاف این مهر، تصویر مردی ریش‌دار دیده می‌شود که رو به سمت چپ ایستاده و یکی از دستانش را بالا برده است. او به سمت یک سکوی مذهبی (Cult stand)، یک ماه شب چهارده (هلال ماه) و یک ستاره هشت‌پر (که به گفته محققان نماد سیاره زهره است) اشاره می‌کند. همچنین در پشت سر او تصویر درختی شبیه به سرو حکاکی شده است.

تغییر در باورهای مذهبی تحت تأثیر آشوریان

به گفته کریستوف اولینگر، نویسنده اصلی این پژوهش و استاد مطالعات ادیان در دانشگاه زوریخ، این کشف نشان‌دهنده یک تغییر گسترده در تصویرنگاری مذهبی منطقه است. مهرهای مربوط به قرن هشتم قبل از میلاد بیشتر بر نمادهای خورشیدی تمرکز داشتند، اما مهرهای قرن بعد از آن (قرن هفتم پیش از میلاد)، به مرور بیشتر به سمت نمادهای ماه، سیارات و ستارگان متمایل شدند. این تغییر با گسترش امپراتوری آشور به سمت غرب همزمان است.

اگرچه این مهرها تحت تأثیر سبک آشوری ساخته شده‌اند، اما هیچ‌کدام از آن‌ها در خود خاک اصلی آشور پیدا نشده‌اند. این موضوع نشان می‌دهد که هنرمندان محلی این مهرها را می‌ساختند و آن‌ها از مرکز امپراتوری وارد نشده بودند. نمادهای ماه و ستاره در این اثر به پرستش خدای ماه و یک الهه بزرگ (احتمالاً عشتار) اشاره دارند.

پژوهشگران بر این باورند که این مهر در کنار قبرهای کشف‌شده به سبک آشوری در این مکان، نشان‌دهنده حضور افرادی است که با سیستم اداری و حکومتی امپراتوری آشور در ارتباط بوده‌اند.