کشف سازه زیرزمینی باستانی با فناوری ژئوفیزیک

مجله اینترنتی باستان‌ شناس | این دستاورد بزرگ در دشت تاریخی «ماخری مور» (Machrie Moor) و بدون نیاز به حتی یک بیل خاک‌برداری انجام شده است.

جادوی فناوری ژئوفیزیک در خدمت باستان‌ شناسی

تیم باستان‌شناسی سازمان «محیط‌زیست تاریخی اسکاتلند» (HES) برای این کشف، به جای روش‌های سنتی و تخریبی حفاری، از فناوری اسکن ژئوفیزیک (Geophysics Survey) استفاده کردند. این فناوری پیشرفته به دانشمندان اجازه می‌دهد تا با فرستادن امواج به درون زمین، «ناهنجاری‌های زیرسطحی» را شناسایی کنند. این ناهنجاری‌ها در واقع تغییراتی در ساختار خاک هستند که بر اثر وجود سنگ، چوب، فلز یا دست‌خوردگی‌های انسانی در هزاران سال پیش ایجاد شده‌اند.

دکتر نیک هانون، مدیر ارشد ثبت میراث در HES، در رابطه با این فناوری می‌گوید:

«ابزارهایی که ما برای کاوش در اعماق زمین استفاده می‌کنیم به‌طور مداوم در حال پیشرفت هستند. امروزه ما می‌توانیم بدون برهم زدن خاک و آسیب رساندن به بقایای باستانی، اطلاعات شگفت‌انگیزی از تاریخ مدفون خود به دست آوریم.»

داده‌ها چه چیزی را نشان می‌دهند؟

تجهیزات ژئوفیزیکی موفق شدند ۱۲ نقطه ناهنجار دایره‌ای شکل (شبیه به چاله‌های پنهان) را در زیر زمین ردیابی کنند. زمانی که باستان‌شناسان این ۱۲ نقطه را روی نقشه دیجیتال به هم وصل کردند، یک حلقه کامل پدیدار شد.

از آنجا که هیچ سنگی در این چاله‌ها ردیابی نشده، کارشناسان احتمال می‌دهند این سازه در ابتدا یک حلقه چوبی (ساخته شده از تیرهای چوبی بزرگ) بوده است. در این منطقه پیش از این نیز سازه‌هایی کشف شده بود که ابتدا چوبی بودند و بعدها در دوران نوسنگی و عصر برنز، جای خود را به حلقه‌های سنگی داده‌اند.

کاربرد آیین‌های باستانی

بررسی‌های اولیه نشان می‌دهد که این حلقه زیرزمینی با یک فرورفتگی خاص در بالای دره «ماخری» هم‌راستاست؛ جایی که طلوع خورشید در انقلاب تابستانی به‌وضوح از آنجا دیده می‌شده است. این موضوع نشان می‌دهد سازه مذکور کاربرد آیینی و نجومی داشته و بعدها برای تدفین و سوزاندن پیکر اعضای برجسته جامعه مورد استفاده قرار می‌گرفته است.