قدیمی‌ترین شواهد شناسایی شده از بقایای زه کمان در اروپا با قدمت ۷ هزار سال

طی مطالعه‌ای که اخیرا در ژورنال Nature منتشر شد، محققین موفق به شناسایی قدیمی‌ترین ریسمان‌های استفاده شده در زه کمان‌هایی شدند که حدود ۷ هزار سال پیش در غاری در اسپانیا مورد استفاده قرار می‌گرفتند و در عین حال نشان دهنده‌ی مواد و تکنیک‌های پیچیده‌ای هستند که درک ما از تسلیحات پیش از تاریخ را دگرگون می‌کنند.

مجله اینترنتی باستان شناس : شرایط آب و هوایی خشک این غار، بقایای کمان‌ها را به خوبی حفظ کرده است. جنس ریسمان‌هایی که برای ساخت زه کمان از آن‌ها استفاده شده، از تاندون حیوانات مختلفی چون بز، گراز و گوزن بود. این تاندون‌ها برای ساخت طناب‌هایی با قدرت و انعطاف پذیری بالا، به دور هم پیچ خورده بودند و بدین ترتیب، نیاز تیراندازان ماهر دوران نوسنگی را برآورده می‌کردند.

این درجه از دقت و تسلط فنی، درست در جایی که جزئی‌ترین نکات نیز مهم تلقی می‌شوند، گواهی بر دانش استثنائی این صنتعگران پیش از تاریخ است!

بدنه‌ی پیکان‌ها نیز از ترکیب چوب زیتون، بید و نی ساخته شده؛ چوب‌هایی که در نهایت دقت انتخاب شدند تا خاصیت بالیستیک پیکان‌ها را افزایش دهند. در واقع، استحکام و چگالی چوب زیتون به پایداری و نفوذ پیکان‌ها کمک می‌کند. در حالی‌که وزن سبک‌تر چوب بید در سرعت و مسافت موثر است. از نی نیز برای قسمت‌های پشتی پیکان‌ها استفاده می‌شد که‌ اولین مورد شناشایی شده از به کارگیری این نوع چوب در اروپای پیش از تاریخ است.

در نهایت، پیکان‌ها با لایه‌ای از قیر توس پوشانده می‌شدند، ماده‌ای که از طریق اعمال حرارت کنترل شده‌ بر پوست درخت توس (غان)، به دست می‌آید که علاوه بر ویژگی‌های محافظتی، می‌توانسته در جذابیت ظاهری پیکان‌ها نیز نقش داشته باشد. این امر نشان‌گر توجه همزمان سازندگان به عملکرد و طراحی پیکان‌ها می‌باشد.

قرارگیری این سلاح‌های پیشرفته در کنار مردگان، نشان می‌دهد که تیراندازی با کمان، نقش نمادین مهمی در جوامع نوسنگی داشته است. بنابراین می‌توانستند در مواردی فراتر از جنگ و شکار، کاربرد داشته باشند!

در نهایت، ادغام موادی چون تاندون حیوانات و چوب‌های مختلف، نشان می‌دهد که این مردمان پیش از تاریخ، درک عمیقی از طبیعت داشتند که منجر به تسلط آن‌ها بر مواد و تکینک‌هایی شد که زمینه را برای ساخت سلاح‌های پیچیده در سراسر اروپا فراهم کرد‌.

🖋 سحر مرتضی نژاد