دوران پارینه سنگی پسین(UP)در جنوب غرب آسیا، همواره دوره مهمی تلقی میشود، چرا که شاهد تنوع، آمیزش و سازگاری انواع مختلفی از هومینینها با محیطهای جدید بوده است.
مجله اینترنتی باستان شناس :فلات ایران که در تقاطع افریقا، اروپا و آسیای مرکزی و شرقی قرار دارد، نقش اساسی در مهاجرت و رویارویی انسانها با یکدیگر داشته است. در این ناحیه، دوران گذار از پارینه سنگی میانی(MP) به پسین که پارینه سنگی پسین اولیه نامیده میشود(IUP)، مرحلهای پیچیده و مهم بوده، چرا که حاوی اطلاعات زیادی از مهاجرت انسان مدرن و تعامل او با سایر گونههای انسانی از جمله نئاندرتالها و دنیسوواها میباشد.
مطالعات پیشین، منطقه جنوب غرب آسیا را به عنوان ناحیهی احتمالی برخورد و آمیزش انسان مدرن و نئاندرتال در حدود ۶۰-۵۰ هزار سال پیش میدانند. این زمان دقیقا با پیدایش فرهنگ پیچیدهی متعلق به دورهی IUP همخوانی دارد.
بر اساس مقالهای که اخیرا به همت دکتر گوران و همکارانش منتشر شد، پناهگاههای صخرهای سُرهه واقع در بخش جنوبی رشته کوههای البرز که در شمال فلات ایران قرار دارند، یکی از این مناطق مهم در این دوره است. این بررسی برای “اولینبار” به شواهد مهمی از این دورهی خاص در فلات ایران اشاره میکند که بیانگر ماهیت پیچیده و متنوع گونههای انسانیست و بار دیگر نشان میدهد که فلات ایران نقش تعیین کنندهای در گسترش هومینینها به سمت آسیای مرکزی داشته است.


اهمیت این دورهی زمانی، در ملاقات و آمیزش اجداد ما با نئاندرتالها، به اوج خود میرسد. بنابراین رشته کوه البرز، در ۵۰ تا ۳۵ هزار سال پیش، نقش مهمی در گسترش فرهنگ IUP داشته است. در واقع نتایج این مطالعه، شکافهای موجود در دادههای پیشین را تکمیل کرده و سرهه را به یکی از مناطق احتمالی حضور فرهنگ IUP تبدیل میکند.
اگرچه سازندگان ابزارهای IUP هنوز ناشناختهاند، اما واضح است که این جمعیتها توانایی زندگی در ارتفاعات البرز را داشتند. تفاوتهای ساختاری ابزارهای IUP با دوران MP نیز نشاندهنده پیچیدگی جمعیتهای انسانی ساکن فلات ایران در آن دوره است.
مطالعات اخیر، فلات ایران را یکی از مراکز مهم تجمع انسان مدرن پس از خروج از آفریقا میدانند. همچنین پژوهش دیگری از دکتر گوران، رشتهکوه زاگرس را منطقهای احتمالی برای برخورد و آمیزش انسان مدرن و نئاندرتال معرفی کرده و اهمیت فلات ایران را در شناسایی هومینینهای مختلف برجسته میکند.
🖋 سحر مرتضی نژاد

















ارسال دیدگاه