جزیره باستانی ساموس : از موجودات افسانه ای تا آثار باستانی مرموز

ساموس جزیره ای باستانی در حدود 1.5 کیلومتری سواحل ترکیه است که قدمت آن به 4000 سال قبل از میلاد می رسد. تصور می شود که نام “ساموس” ریشه فنیقی داشته باشد و به گفته استرابون جغرافیدان یونانی ، این نام به معنای “ارتفاع نزدیک ساحل” است که احتمالا به دلیل کوه های بلند جزیره است.

مجله اینترنتی باستان شناس : ساموس در دوران باستان جزیره بسیار مهمی بود و هرودوت از آن به عنوان بهترین شهر در بین یونانیان و “بربرها” یاد می کرد.

افسانه های زیادی در رابطه با منشا این جزیره و موجودات افسانه ای وجود دارد. براساس افسانه ها، نیمف های دریایی یا نرئیدها ( پریان دریایی ) اولین ساکنان این جزیره بودند. نرئیدها خدایانی بودند که خدای پوزئیدون را همراهی می کردند و به ملوانان برای مبارزه با طوفان ها و سفر ایمن در آب های دریا کمک می کردند. یکی از مشهورترین آنها ، مادر آشیل، ثتیس بود.

نرئیدها در اسطوره‌های یونان، پریان دریا که ساکن اعماق دریای اژه بودند و همراه با پدر خود درون غارهای نقره‌گون زندگی می‌کردند.

آن‌ها پنجاه دختر زیبای نرئوس و دوریس بودند. مشهورترین‌شان ثتیس معشوقهٔ زئوس و پوزئیدون، آمفیتریت زن پوزئیدون و گالاتیا معشوقهٔ پولیفموس سیکلوپ بودند. این زنان زیبا اغلب ایزد دریاها پوزئیدون را همراهی می‌کردند و همیشه رفتاری دوستانه داشتند و به ماهیگیران و دریانوردان در مقابل طوفان‌های خطرناک کمک می‌کردند. آن‌ها با حوری‌های دریایی همانند سیرن‌ها بسیار تفاوت داشتند. بسیاری بر این باورند که آن‌ها قادر به پیشگویی بودن.

نیمف ها در جهان اساطیری یونان به موجوداتی زیبا و افسون‌گر گفته می‌شود که با چهره و قامت یک دختر زیبا در کرانهٔ رودها و همین‌طور در جنگل‌ها به‌سر می‌بردند و با زیبایی خیره‌کننده و دل‌ربایی و عشوه‌گری‌هایشان قادر به سحر و جادو کردن انسان‌ها بودند.

اولین ساکنان جزیره ساموس، پلاسجی‌ها بودند که از اجداد یونانیان به حساب می آیند. بر اساس اساطیر یونانی، اولین پادشاه جزیره ساموس، پادشاه نیمه خدای آنکیوس پسر پوزئیدون و آستیپالایا بود. آنکیوس یکی از قهرمانان آرگونوت‌ها بود که جیسون را در جستجوی پشم زرین همراهی کرد.

الهه هرا محافظ جزیره بود که طبق اساطیر در جزیره ساموس متولد شد. یکی دیگر از شخصیت های مهم ساموس فیلسوف و ریاضیدان یونانی فیثاغورث است.

همان طور که می بینیم، جزیره ساموس جایگاه مهمی در اساطیر یونان باستان دارد. اهمیت این جزیره در موزه های شهر نیز منعکس شده است که شامل طیف گسترده ای از آثار هنری بسیار چشمگیر است. اولین کاوش های باستان شناسی در سال ۱۸۱۲ میلادی توسط باستان شناسان بریتانیایی از لندن انجام شد و سپس در سال ۱۹۰۰ توسط آلمانی ها ادامه یافت.

این آثار نشان دهنده اهمیت این جزیره به عنوان یک مرکز فرهنگی در دوران باستان است. تاثیر تمدن های مینویان، میسنیان، مصر و بین النهرین در آثار کشف شده در جریان کاوش های باستان شناسی به تصویر کشیده شده است.

به گفته این موزه، اثر برنزی عجیبی که در تصویر بالا نشان داده شده است، کالسکه ای را به تصویر می کشد که توسط اسب ها کشیده شده است. با این حال، چند ویژگی جالب در این تصویر وجود دارد: الف)مجسمه ها ظاهر بسیار غیرمعمولی دارند از جمله صورت های نوک تیز و گردن های فوق العاده بلند، ب)شکل شیئی که روی آن قرار می گیرند هیچ شباهتی به کالسکه ندارد (بیشتر شبیه زیردریایی به نظر می رسد!) و ج)مجسمه سمت چپ چیزی متصل به کمر دارد که آن را مانند سکان نگه می دارد.

یکی دیگر از اشیا منحصر به فرد، مصنوع برنزی است که مجسمه های زن را به تصویر می کشد که به عنوان هدیه به حاکم عزائیل عهد عتیق داده شده است. متنی به زبان آرامی روی آن نوشته شده است، و اعتقاد بر این است که منشا این مصنوع از سوریه در قرن هفتم قبل از میلاد است، از این رو شباهت هایی با تصاویر سومریان باستان از خدای خورشید در بالای آن وجود دارد.

علاوه بر آثار باستانی منحصر به فرد و جذاب، ساموس دارای یکی از برجسته ترین دستاوردهای معماری یونان باستان است – کانال آبی که توسط معمار و مهندس باستان ایوپالینوس در قرن ششم قبل از میلاد ساخته شده است. این آبراه تونلی یک کیلومتری داشت که قادر به انتقال بیش از 400 متر مکعب آب در روز بود.که طولانی ترین تونل زمان خود و به عنوان یک شاهکار بزرگ مهندسی باستان محسوب می شد.

تونل اوپالینوس و موزه ساموس قطعا ارزش بازدید دارند. جزیره ساموس هم در تاریخ و هم در اساطیر جایگاه مهمی دارد. این جزیره از پلاسجی‌ها اولین ساکنانش گرفته تا موجودات و شخصیت های اساطیری و افسانه ای آن ، مرکز فرهنگی و مذهبی مهمی بوده است. یافته های چشمگیر باستان شناسی، از جمله مصنوعات برنزی منحصر به فرد و شگفتی مهندسی تونل اوپالینوس، اهمیت باستانی این جزیره را برجسته می کند. ساموس نه تنها مرکز تمدن یونان بود بلکه تحت تاثیر فرهنگ های مختلف مانند مینوسی ها، میسنی ها و مصری ها نیز قرار داشت. امروزه، تاریخ غنی این جزیره از طریق موزه ها و آثار تاریخی به خوبی حفظ شده، که همچنان بازدیدکنندگان را مجذوب خود می کند.

در ادامه تصاویر بیشتری را مشاهده می کنید که برخی از آثار هنری منحصر به فرد یافت شده در این جزیره را نشان می دهند.