سر پیکان های سمی: هنر پیچیده شکارچیان در ۵۴ هزار سال پیش!

تنها یک خراش سطحی با این تیرهای سمی کافی بود تا طعمه از پای درآید! بر اساس مطالعه جدیدی که در ژورنال ScienceDirect منتشر شد، ساخت سلاح‌های سمی در اروپا ممکن است بیش از ۵۰ هزار سال قدمت داشته باشد!

مجله اینترنتی باستان شناس : اگر این یافته تأیید شود، درک ما از شیوه‌های شکار در عصر حجر به‌طور کامل دگرگون خواهد شد، چرا که نشان می‌دهد که سلاح‌های پیچیده شکار بسیار زودتر از آنچه تصور می‌کردیم، در میان جمعیت شکارچی-گردآورنده وجود داشته‌اند!

تا پیش از این، اولین شواهد قطعی استفاده از تیر و کمان در اروپا مربوط به سایتی باستانی در آلمان بود که تنها حدود ۱۱ تا ۱۲ هزار سال قدمت داشت که به نوعی بیانگر گذار از دوره پرتاب نیزه و ورود به دوره استفاده از تیر و کمان می‌باشد. با این حال بررسی جدید، یافته‌های پیشین را به چالش می‌کشد. اما باید در نظر داشت که نتیجه گیری قطعی بسیار سخت است، چرا که اجزای چوبی این سلاح‌ها، مدت‌هاست که پوسیده شده و از بین رفته‌اند و تنها سر پیکان‌های سنگی باقی مانده‌اند.

محققین جهت بازسازی عملکرد این پیکان‌ها، ویژگی‌های بالیستیک مجموعه‌ای از نوک پیکان‌های متعلق به غار ماندرین در فرانسه که حدود ۵۴ هزار سال قدمت دارد را بررسی کردند. با محاسبه مقدار سطح مقطع سر پیکان (TCSA)، مقدار برشی که هر سلاح در پوست طعمه ایجاد می‌کرد، مشخص شد. در واقع، TCSA نشان می‌دهد که این سر پیکان‌ها در چه موردی مناسب‌تر و کاربردی‌تر هستند، نیزه‌های پرتابی، تیرهای معمولی و یا تیرهای سمی؟ برای مثال، هنگامی که از سم استفاده شود، نوک پیکان‌ها اغلب کوچک بوده و به نفوذ چندان عمیقی نیاز ندارند و تنها یک برش سطحی در پوست طعمه نیاز است تا سم به جریان خون وارد شود.

نتایج حاکی از آن است که حدود یک چهارم از سر پیکان‌ها جهت استفاده به عنوان سر پیکان سمی مناسب بودند، در حالی که حدود ۴۵ درصد دیگر برای تیرهای غیر سمی کاربرد داشتند. بدین ترتیب، شکارچیان پارینه سنگی، تیراندازی با سلاح سمی را ده‌ها هزار سال زودتر از آن‌چه تصور می‌کردیم آغاز کرده بودند!

در حالی که تعیین دقیق نوع سمی که استفاده می‌شد هنوز غیرممکن است، محققین فهرستی از ۵۸ گیاه سمی تهیه کرده‌اند که ممکن است در آن دوران برای مردمان پارینه‌سنگی مناسب بوده باشند که خود گواهی‌ست بر توانایی‌های شگفت‌انگیز شکارچیان آن زمان!

🖋 سحر مرتضی نژاد