کاوش در گنجینه محتوا

چه چیزی درباره ایران باستان می‌خواهید بدانید؟

میان مقاله‌ها، خبرها، ویدیوها و پرونده‌های تاریخی جستجو کنید.

پیشنهادهای جستجو:

چرا انسان های مدرن جایگزین نئاندرتال‌ها شدند؟

تبلیغ
چرا انسان های مدرن جایگزین نئاندرتال‌ها شدند؟
یکی از سوالاتی که دهه‌ها است ذهن دانشمندان را به خود مشغول کرده این است که چرا انسان‌ها دنیا را تحت سلطه خود درآوردند، در حالی که نزدیک ترین خویشاوندان ما یعنی نئاندرتال‌ها منقرض شدند؟ آیا ما باهوش‌تر بودیم؟

مجله اینترنتی باستان شناس : نئاندرتال‌ها مغز بزرگ، زبان و ابزارهای پیچیده‌ای داشتند. آنها آثار هنری و جواهرات می‌ساختند، باهوش بودند و شاید تفاوت‌های اساسی‌شان با انسان‌های مدرن در سطح فردی نبود، بلکه در جوامع ما بود.

۲۵۰هزار سال پیش اروپا و غرب آسیا سرزمین نئاندرتال‌ها به حساب می‌آمد. انسان‌های مدرن (یا همان هومو‌ساپین‌ها) در جنوب آفریقا ساکن بودند. تخمین‌ها متفاوت است، اما شاید در حدود ۱۰۰ هزار سال پیش انسان های مدرن از آفریقا مهاجرت کردند.

۴۰ هزار سال پیش نئاندرتال‌ها از آسیا و اروپا ناپدید شدند و انسان‌ها جایگزین آنها شدند. این جایگزینی آهسته و اجتناب‌ناپذیر نشان می‌دهد که انسان‌های مدرن مزیت‌هایی داشتند. اما آن مزیت‌ها چه بود؟

مردم‌شناسان زمانی نئاندرتال‌ها را به‌عنوان انسان‌های کسل‌کننده می‌دیدند. یافته‌های باستان‌شناسی اخیر ولی نشان می‌دهد که آنها از نظر هوش رقیب ما محسوب می‌شدند. نئاندرتال‌ها قبل از ما بر آتش تسلط پیدا کردند و شکارچیانی قوی بودند که طعمه‌هایی بزرگ مانند ماموت و کرگدن پشمالو و حیوانات کوچک مانند خرگوش و پرندگان را شکار می‌کردند. آنها به علاوه گیاهان، دانه‌ها و صدف‌ها را جمع‌آوری کردند.

 شکار و جست‌وجوی غذا در این سطح مستلزم درک عمیق از طبیعت است. آنها حس زیبایی‌شناختی داشتند و با ساخت مهره‌ها و کشیدن نقاشی‌ روی دیوارهای غار این حس را نشان می‌دادند.

نئاندرتال‌ها همچنین آدم‌هایی به نوعی معنوی بودند و مردگان خود را با گل دفن می‌کردند. دایره‌های سنگی یافت‌شده در داخل غارها ممکن است زیارتگاه نئاندرتال‌ها بوده باشد. مانند شکارچیان مدرن زندگی نئاندرتال‌ها نیز احتمالاً غرق در خرافات و جادو بوده است، با غارهایی که ارواح اجدادی‌شان در آن‌ها زندگی می‌کردند و آسمانی که پر از خدایان بود.

علاوه بر این به لحاظ دیرینه‌شناسی ثابت شده است که انسان‌های خردمند و نئاندرتال‌ها در پاره‌ای نقاط درهم‌آمیخته بودند و فرزندانی داشتند.در واقع ما آنقدرها متفاوت نبودیم اما ما نئاندرتال‌ها ناپدید شدند و ما ماندیم.

دانشمندان اکنون می‌گویند تفاوت‌های کلیدی میان انسان‌های مدرن و نئاندرتال‌ها در سطح فردی شاید کمتر از سطح اجتماعی باشد. به اعتقاد آنان فهم یک انسان بدون درنظر گرفتن اجتماع امکان‌ناپذیر است.

جوامع شکارچی _ گرد آورنده

تفاوت های کلیدی بین افراد ممکن است کمتر از تفاوت های موجود در سطح اجتماعی باشد. همانطور که نمی توان زنبور عسل را بدون در نظر گرفتن کلونی آن به طور کامل درک کرد، درک انسان مستلزم نگاهی فراتر از فرد است. در حالی که ما برای فردیت خود ارزش قائل هستیم، بقای ما به طور پیچیده ای با گروه های اجتماعی بزرگتر مرتبط است، دقیقاً مانند سرنوشت زنبور عسل به بقای کلنی آن.

محققان تصور می‌کنند شکارچی-گردآورنده‌ها در قالب گروه‌های ۱۰ تا ۶۰ نفره جوامع اولیه انسان‌های مدرن را تشکیل داده‌اند. این گروه‌ها در قبیله‌هایی هزارنفره یا بیشتر و دارای سلسله مراتب ترکیب می‌شدند.

این قبایل فاقد ساختارهای سلسله مراتبی بودند اما اعضای آن با زبان و مذهب مشترک، ازدواج، روابط خویشاوندی و دوستی با هم مرتبط می‌شدند. جوامع نئاندرتال ممکن است مشابه بوده باشند، اما با یک تفاوت اساسی: آنها در گروه‌های اجتماعی کوچکتر ادغام می‌شدند.

شواهدی که نشان می‌دهد نئاندرتال‌ها تنوع ژنتیکی کمتری داشتند، دلیلی بر این مدعا است.

تنوع ژنتیکی

شواهدی که به این نتیجه گیری اشاره می کند، تنوع ژنتیکی کمتر مشاهده شده در نئاندرتال ها است. در جمعیت های کوچک، ژن ها بیشتر مستعد از بین رفتن هستند. به عنوان مثال، اگر یک نفر از یک گروه ده نفره حامل ژن موهای مجعد باشد، آن ژن به راحتی از جمعیت حذف می شود. با این حال، در یک گروه بزرگتر از پنجاه نفر، پنج فرد حامل ژن وجود خواهد داشت که چندین نسخه پشتیبان تهیه می کند. در نتیجه، گروه‌های کوچک به مرور زمان تنوع ژنتیکی خود را از دست می‌دهند و در نتیجه ژن‌های کمتری به‌دست می‌آیند.

به گفته نیکلاس لانگریچ، استاد دیرینه شناسی و زیست شناسی تکاملی در دانشگاه باث بریتانیا، ژن‌ها در جمعیت‌های کوچک به راحتی از بین می‌روند. اگر از هر ده نفر یک نفر حامل ژن موهای مجعد باشد، در یک گروه ده نفره تنها یک مرگ می تواند این ژن را از جمعیت حذف کند. در یک گروه پنجاه نفری، پنج نفر ژن را حمل می‌کنند که همین چندین نسخه پشتیبان برای ژن می‌سازد.

با گذشت زمان، تنوع ژنتیکی گروه‌های کوچک کمتر می‌شود و ژن‌ها رو به کاهش می‌گذارند. در سال ۲۰۲۲، دی‌ان‌ای استخوان‌ها و دندان‌های ۱۱ نئاندرتال از یک گروه (شامل چندین فامیل از جمله یک پدر و دختر) که در غاری در کوه‌های آلتای سیبری یافت شد تنوع ژنتیکی پایینی را نشان می‌داد.

انسان‌های مدرن ممکن است ژن چشم آبی را از مادر و ژنی برای چشم‌های قهوه‌ای از پدر دریافت کنند. اما نئاندرتال‌ها اغلب یک نسخه از هر ژن داشتند.

همچنین این امکان وجود دارد که آناتومی نئاندرتال‌ها باعث می‌شده تا به گروه‌های کوچک علاقه داشته باشد. در واقع از آنجایی که نئاندرتال ها قوی و عضلانی بودند، وزنی بیشتر از ما داشتند و بنابراین به گوشت و در کل غذای بیشتری نیاز داشتند. در نتیجه منابع محدود زمین، جوابگوی تعداد زیادی از آنها با هم نبوده است.

تعداد جمعیت گروه

اگر انسان‌ها در گروه‌های بزرگ‌تری نسبت به نئاندرتال‌ها زندگی می‌کردند، ممکن است مزایای خاصی برای آنها به همراه داشته باشد. نئاندرتال ها که به قدرت و مهارت خود در پرتاب نیزه معروف بودند، جنگجویان ماهری بودند. از سوی دیگر، انسان‌هایی که ساختار سبک‌تری داشتند، احتمالاً از کمان‌ها برای شرکت در نبردهای دوربرد استفاده می‌کردند.

حتی اگر نئاندرتال‌ها و انسان‌ها از نظر قدرت جنگی به طور مساوی با هم برابری می‌کردند، مزیت عددی انسان‌ها به آنها اجازه می‌داد تا جنگجوهای بیشتری را به میدان نبرد بیاورند و تلفات بیشتری را جذب کنند. این مزیت استراتژیک می توانست نقش تعیین کننده ای در تعیین نتیجه درگیری بین دو گروه داشته باشد.

جوامع بزرگ مزایای بیشتری را فراتر از اندازه ارائه می دهند. یکی از مزایای کلیدی، فراوانی منابع فکری است. با تعداد افراد بیشتر، مجموعه بیشتری از دانش و مهارت ها به دست می آید. این منجر به توانایی جمعی برای حل مشکلات پیچیده، حفظ اطلاعات ارزشمند در مورد حیات وحش و پوشش گیاهی، و توسعه تکنیک های نوآورانه برای ابزارسازی و تولید لباس می شود. علاوه بر این، تنوع ایده ها در یک گروه بزرگتر به دلیل افزایش تنوع ژنتیکی در بین اعضای آن به طور قابل توجهی بالاتر است.

علاوه بر این، هر چه جامعه بزرگتر باشد، شبکه ارتباطات گسترده تر است. طبق قانون متکالف، تعداد اتصالات بالقوه در یک شبکه به طور تصاعدی با اندازه آن افزایش می یابد. به عنوان مثال، یک گروه 20 نفره می تواند 190 اتصال ممکن داشته باشد، در حالی که یک گروه 60 نفره می تواند 1770 اتصال بالقوه داشته باشد. این پیوند در یک جامعه بزرگتر تبادل ایده ها، منابع و پشتیبانی را تسهیل می کند و در نهایت منجر به نوآوری و همکاری بیشتر می شود.

قانون متکالف (نیک لانگریچ)

اطلاعات از طریق این ارتباطات جریان می یابد: اخبار مربوط به افراد و حرکات حیوانات، تکنیک های ابزارسازی، و کلمات، آهنگ ها و اسطوره ها. علاوه بر این، رفتار گروه به طور فزاینده ای پیچیده می شود.

مورچه ها را در نظر بگیرید. مورچه ها به صورت فردی ممکن است باهوش در نظر گرفته نشوند. با این حال، فعل و انفعالات بین میلیون‌ها مورچه به کلنی‌ها اجازه می‌دهد تا لانه‌های پیچیده‌ای بسازند، به دنبال غذا بگردند، و حتی حیواناتی بسیار بزرگ‌تر از خودشان را از بین ببرند. به طور مشابه، گروه های انسانی قادر به دستیابی به وظایفی هستند که هیچ فردی نمی تواند به تنهایی انجام دهد – مانند طراحی ساختمان ها و اتومبیل ها، نوشتن برنامه های کامپیوتری پیچیده، شرکت در جنگ، و مدیریت شرکت ها و کشورها.

انسان‌ها تنها گونه‌ای نیستند که مغزهای بزرگ دارند (نهنگ‌ها و فیل‌ها نیز این ویژگی را دارند) یا توانایی تشکیل گروه‌های اجتماعی بزرگ را دارند (گورخرها و وحشی‌ها گله‌های عظیمی را تشکیل می‌دهند). با این حال، چیزی که انسان ها را متمایز می کند، ترکیب منحصر به فرد این ویژگی ها است.

به تعبیر جان دان، شاعر، هیچ انسانی – و هیچ نئاندرتالی – یک جزیره نیست. همه ما به هم پیوسته ایم و بخشی از چیزی بزرگتر هستیم. در طول تاریخ، انسان‌ها گروه‌های اجتماعی بزرگ‌تری را تشکیل داده‌اند که از گروه‌ها و قبیله‌ها به شهرها، دولت‌های ملت و اتحادهای بین‌المللی تکامل یافته‌اند.

دانشمندان می‌گویند شاید همین توانایی ساختن ساختارهای اجتماعی بزرگ به انسان‌های مدرن در برابر طبیعت و دیگر گونه‌های انسان (شامل نئاندرتال‌ها) برتری داده است.

یک نکته برای میراث ایران آگاهی، حفاظت علمی و آینده گردشگری فرهنگی

پیشنهاد مطالعه

تازه‌ها

پربازدیدترین‌ها

ارسال دیدگاه