لوح میخی ۳۳۰۰ ساله هیتی ها : دعا برای پیروزی

باستان شناسان لوح گلی 3300 ساله ای را کشف کردند که یک حمله فاجعه بار خارجی به امپراتوری هیتی را در بوکلوکاله، در حدود 100 کیلومتری آنکارا، پایتخت ترکیه، نشان می دهد.

مجله اینترنتی باستان شناس : تجزیه و تحلیل متن لوح که به خط میخی نوشته شده نشان می دهد که این تهاجم در بحبوحه جنگ داخلی هیتی ها رخ داده است، که احتمالاً برای حمایت از یکی از جناح های متخاصم بوده است.

تاکنون فقط لوح های گلی تکه تکه شده در بوکلوکاله کشف شده بود. با این حال، این لوح خاص به طور قابل ملاحظه ای به خوبی حفظ شده است و بینش های ارزشمندی را در زمینه این تهاجم ارائه می دهد.

این لوح که به اندازه کف دست است در ماه می‌۲۰۲۳ توسط کیمیوشی ماتسومورا، باستان‌شناس میان ویرانه‌های هیتی در بوکلوکاله، حدود ۶۰ کیلومتری جنوب شرقی آنکارا، پایتخت ترکیه، پیدا شد.

باستان‌شناسان بر این باورند که بوکلوکاله یکی از شهرهای بزرگ هیتی‌ها بوده است. کشف جدید نشان می‌دهد این مکان یک اقامتگاه سلطنتی بوده، شاید همتراز با اقامتگاه سلطنتی در پایتخت هیتی‌ها یعنی هاتوشا که در ۱۱۲ کیلومتری شمال شرقی این منطقه واقع شده است.

بر اساس ترجمه مارک ویدن، دانشیار زبان‌های خاورمیانه باستان، شش سطر نخست متن خط میخی روی لوح به زبان هیتی می‌گوید: «چهار شهر، از جمله پایتخت، هاتوسا، دچار مصیبت شده‌اند»؛ در حالی که ۶۴ سطر باقیمانده دعایی به زبان هوری در طلب پیروزی است.

ماتسومورا می‌گوید هیتی‌ها از زبان هوری برای مراسم مذهبی استفاده می‌کردند و به نظر می‌رسد این لوح نیز از مراسم مقدسی که توسط پادشاه هیتی انجام شده، ثبت شده است: کشف لوح هوری نشان می‌دهد که مراسم مذهبی در بوکلوکاله توسط پادشاه هیتی انجام شده است. که بیانگر بازدید و حضور پادشاه هیتی در مراسم مذهبی بوده است.

بروز فاجعه و دعا برای پیروزی

بر اساس ترجمه مارک ویدن، دانشیار زبان های خاورمیانه باستان در دانشگاه کالج لندن، شش سطر اول متن خط میخی روی لوح به زبان هیتی می گوید: «چهار شهر، از جمله پایتخت، هاتوسا، دچار فاجعه شده ، “در حالی که 64 سطر باقی مانده دعایی به زبان هوری است که خواستار پیروزی می باشد.

محتوای لوح میخی 3300 ساله

زبان هوری که از قرن‌های آخر هزاره سوم پیش از میلاد تا سال‌های پایانی امپراتوری هیتی (حدود 1400 تا حدود 1190 پیش از میلاد) صحبت می‌شد، اکنون منقرض شده است و به زبان‌های هندواروپایی یا سامی مرتبط نیست. زبان هوری در اصل زبان پادشاهی میتانی منطقه بود که بعداً به یک دولت تابعه هیتی تبدیل شد.

ماتسومورا گفت که این زبان هنوز به خوبی درک نمی شود و کارشناسان چندین ماه تلاش کرده اند تا معنای کتیبه را بیاموزند.

دعایی به درگاه خدای طوفان

به نظر می رسد، نوشته هوری دعایی است خطاب به Teššob (همچنین Teshub نوشته می شود)، نام هوری خدای طوفان که رئیس معبد هیتی ها و هوری ها بود.

«این لوح خدا و اجداد الهی او را می ستاید و مکرراً به مشکلات ارتباط بین خدایان و انسان ها اشاره می کند. سپس این دعا چند نفر را فهرست می‌کند که به نظر می‌رسد پادشاهان دشمن بوده‌اند و با درخواست بخشش الهی به پایان می‌رسد.»

امپراتوری هیتی ها در اوایل قرن دوازدهم به دلایل مختلفی از جمله جنگ داخلی، تغییرات آب و هوایی و حمله مهاجمان مانند مردم دریا، کاسکی ها، فریگی ها و یونانیان میسنی که به مرزهای هیتی ها هجوم آوردند، فروپاشید.

اما به نظر می رسد که تهاجم نشان داده شده توسط لوح ربطی به پایان امپراتوری هیتی ها ندارد. ماتسومورا گفت که این لوح مربوط به دوران سلطنت پادشاه هیتی، تودهالیای دوم، بین سال های 1380 تا 1370 قبل از میلاد است. – تقریباً 200 سال قبل از فروپاشی و اواخر عصر برنز.

او گفت: «به نظر می‌رسد که این لوح مربوط به دوره‌ای از جنگ داخلی است که ما از سایر متون [هیتی] می‌دانیم. “در این مدت، مرکز هیتی ها از جهات مختلف به یکباره مورد تهاجم قرار گرفت … و بسیاری از شهرها به طور موقت ویران شدند.”

اگرچه جنگ داخلی هیتی به عنوان دوره ای از جنگ داخلی شناخته می شود که امپراتوری هیتی را در دهه های آخر عمر خود بی ثبات کرد، اما می توان فهمید که این مشکل از گذشته ادامه داشته است.