شهر نفرین شده ۷۵۰۰ ساله ایران

قبل از اینکه سیلی شدید به کشف تپه های سیلک منجر شود، هیچ کس جرات نزدیک شدن به این مکان ترسناک را نداشت.

مجله اینترنتی باستان شناس : به لطف سیل سال ۱۹۳۰، تپه های سیلک که قدمت آن به ۷۵۰۰ سال پیش از دوره هخامنشی می رسد آشکار شد.در واقع این بنا یک زیگورات است، دارای برجی پلکانی مستطیل شکل که در بالای آن معبدی وجود دارد و عمدتا از خاک رس ساخته شده است؛ این احتمال وجود دارد که نامیدن آن به “تپه” صحیح نباشد.

گفته می شود تپه سیلک قدیمی ترین زیگورات جهان مربوط به هزاره سوم پیش از میلاد است که در حومه شهر کاشان در مرکز ایران و در نزدیکی باغ فین قرار دارد.پس از سیل، تعداد زیادی از آثار باستانی و ابزارهایی مانند سفال در سطح آن یافت شد.

نمایی از تپه سیلک کاشان

پس از مدتی گروهی از باستان شناسان اروپایی به سرپرستی دکتر گریشمن از موزه لوور برای اولین بار برای کاوش در این محوطه به ایران سفر کردند. کاوش ها زمان بر بود و یافته های آنها در نهایت در دو کتاب منتشر شد. متأسفانه، علیرغم تمام تلاش های آن تیم و نتایج شگفت انگیز یافته های آنها، اهمیت این سایت را تا سال 2001 نادیده گرفت.

آثار کشف‌شده در تپه سیلک سرانجام به موزه‌هایی مانند لوور، موزه بریتانیا، موزه متروپولیتن هنر نیویورک و مجموعه‌داران خصوصی مانند ده‌ها هزار مکان تاریخی ایرانی دیگر راه یافت.

خوشبختانه در سال ۱۳۸۰ دکتر ملک شهمیرزادی کاوش های جدیدی را در این محوطه آغاز کرد؛ آن ها اقدامات جدی برای اطمینان از بقای این محوطه و آثار باستانی آن انجام دادند.

دکتر گیرشمن قدمت این تمدن را بیش از ۱۰ هزار سال تخمین زده است. او پیشنهاد می کند که شش سطح متمایز در دو بخش شمالی و جنوبی دارد.

آنچه از این زیگورات باقی مانده است مانند بسیاری از خرابه های باستانی دیگر در ایران در وضعیت مطلوبی قرار ندارد. در این محل، در واقع دو سازه (گورستان)در سیلک وجود دارد که چند صد متر از یکدیگر فاصله دارند.

با این حال، سه زیگورات بزرگتر همچنان در جای خود باقی مانده است. چیز زیادی از ساختار کوچکتر باقی نمانده است.

چهار زیگورات ارمغان تمدن ایلامی در ایران از جمله سیلک بوده است. سه مورد دیگر عبارتند از:

چغازنبیل (1250 ق.م.) شوش زیگورات (1800 قبل از میلاد)، و هفت تپه (1375 ق.م)، که همه در استان خوزستان قرار دارند.

ظرف سفالی از تپه سیلک، حدود ۸۰۰ تا ۶۰۰ سال قبل از میلاد؛تزیینات به رنگ قرمز – نارنجی.ارتفاع: ۲۰ سانتی متر. موزه هنر لس آنجلس

زیگورات در اور توسط صدام حسین با آجرهایی که بر روی نام او نقش بسته بود بازسازی شد. سیلک سی و دومین و جدیدترین زیگوراتی است که کشف شده است.

زیگورات سیلک سه سکو دارد و علیرغم اینکه در 2900 سال قبل از میلاد ساخته شده است، پیش از زیگورات اورنامو در اور است که در 2100 قبل از میلاد ساخته شد. قدمت قدیمی‌ترین بقایای باستان‌شناسی تپه شمالی به اواسط هزاره ششم قبل از میلاد یا تقریباً 7500 سال پیش برمی‌گردد. مطالعه ای که با همکاری سازمان میراث فرهنگی ایران، موزه لوور و مؤسسه Francais de Recherche en Iran انجام شده است، قدمت قدیمی ترین سکونتگاه های سیلک را به 5500 سال قبل از میلاد مسیح تایید می کند.

افسانه های مردم محلی حاکی از آن است که ساخت زیگورات باشکوه سیلک به دلیل نیاز به مهار و ذخیره آب فراوان در اطراف آن بوده است. این شگفتی طبیعی که با نام “چشمه سلیمان” یا “قنات سلیمان” شناخته می شود، به عنوان شاهرگ حیات عمل می کند و آب را از کوه های مجاور برای تغذیه زمین ها هدایت می کند.

درمورد وجه تسمیه نام چشمه سلیمانه کاشان، بد نیست بدانید که این چشمه به سلیمان پیامبر نسبت داده شده است. از آن جا ‌که آب این چشمه حتی در زمان خشکسالی نیز ذره ای کم نمی شود، عده ای بر این عقیده اند که در زمان شاه سلیمان صفوی، صفه یا بنایی در اطراف این چشمه ساخته شده که به احترام سلیمان پیامبر، آن را چشمه سلیمانیه نامیده اند. اما برخی از مورخان بر این باورند که چشمه سلیمانیه کاشان در دوران هخامنشیان ساخته شده است. این چشمه شاهرگ حیات این سرزمین به حساب آمده و شکل گیری تمدن مشهور سیلک کاشان به خاطر همین چشمه فوق العاده بوده است.