کشف مجسمه‌های برنزی ۹۰۰ ساله شیوا و سیواکامی در هند

دو مجسمه برنزی که خدایان هندو، شیوا و سیواکامی، را به تصویر می‌کشند، در جریان کاوش‌های باستان‌شناسی در ناگاپاتینام، یک شهر بندری تاریخی در جنوب هند، کشف شده‌اند.

این مجسمه‌ها که قدمتشان تقریباً به قرن دوازدهم میلادی می‌رسد، در عمق حدود یک متری زمین به همراه پایه‌های اصلی‌شان پیدا شدند. این کشف شواهد جدیدی از زندگی مذهبی و صنعتگری برنز در دوران سلسله چولا ارائه می‌دهد که قرن‌ها بر بخش بزرگی از جنوب هند حکومت می‌کردند.

این حفاری توسط اداره باستان‌شناسی ایالت تامیل نادو انجام می‌شود. وزیر راج موهان آروموگام این کشف را در 30 اکتبر اعلام کرد و این پیکره‌ها را ناتاراجا، شکل رقصنده شیوا، و سیواکامی امان معرفی کرد. به گفته مقامات باستان‌شناسی، این اولین مجسمه‌های برنزی از این نوع هستند که در طول حفاری انجام شده توسط خود این اداره کشف شده‌اند.

دو مجسمه برنزی که در کنار هم دفن شده‌اند

مجسمه بزرگتر، ناتاراجا را به تصویر می‌کشد و ۱۱۰ سانتی‌متر ارتفاع و ۱۰۰ سانتی‌متر عرض دارد. این مجسمه، شیوا را در حال رقص آناندا تانداوا یا رقص سعادت نشان می‌دهد که چهار دست و یک پا را بالا گرفته است. پای دیگر بر روی پیکره کوچکی قرار دارد که به طور سنتی با جهل مرتبط است.

مجسمه دوم، سیواکامی، شکلی از الهه پارواتی و همسر شیوا را نشان می‌دهد. او با ۸۲ سانتی‌متر ارتفاع و ۲۳ سانتی‌متر عرض، در حالتی با انحنای ملایم که به تریبانگا معروف است، ایستاده است که در آن بدن در سه نقطه خم می‌شود. هر دو مجسمه پایه‌های نگهدارنده خود را حفظ کرده‌اند.

این پیکره‌ها طی یک برنامه حفاری که در اوت ۲۰۲۶ آغاز شد، کشف شدند. هنگام گزارش این کشف، شش گودال در این محل باز شده بود. باستان‌شناسان به‌طور موقت قدمت این مجسمه‌ها را بر اساس سبک، شمایل‌نگاری و هنر ساخت آنها، و نه بر اساس تشخیص آزمایشگاهی، به قرن دوازدهم میلادی نسبت می‌دهند.

معنای پشت رقص کیهانی شیوا

برای درک اهمیت مجسمه بزرگتر، درک مفهوم ناتاراجا مفید است. در سنت مذهبی هندو، ناتاراجا همان شیوا به عنوان رقصنده کیهانی است که حرکاتش بیانگر نیروهای خلقت، حفظ و دگرگونی است.

اشیایی که در دستان او قرار دارد بخشی از این نمادگرایی هستند. یک طبل کوچک نشان دهنده ریتم خلقت است، در حالی که شعله با تخریب و تجدید مرتبط است. دست راست پایین او حرکتی از اطمینان خاطر را نشان می‌دهد و پای بلند شده او به طور سنتی با رهایی مرتبط است. زیر پای دیگر، پیکره کوچکی به نام آپاسمارا قرار دارد که نماد جهل است.

سیواکامی ارتباط نزدیکی با این شکل رقص شیوا دارد. او نماینده الهه پارواتی است و در کنار ناتاراجا در هنر مذهبی جنوب هند و عبادت در معابد ظاهر می‌شود. بنابراین، یافتن بازنمایی‌هایی از این دو الهه در کنار هم با یک سنت مذهبی جاافتاده سازگار است، اگرچه مکان اصلی و کاربرد دقیق آنها هنوز مشخص نشده است.

مجسمه‌های برنزی در دوران حاکمان چولا به سطح بسیار پیشرفته‌ای رسیدند. تصاویر خدایان هندو صرفاً اشیاء تزئینی نبودند. بسیاری از آنها برای عبادت ساخته می‌شدند و می‌توانستند در دسته‌های مذهبی حمل شوند و به تصاویر الهی اجازه می‌دادند تا از فضاهای داخلی معابد فراتر روند. اینکه آیا مجسمه‌های تازه کشف شده چنین هدفی را دنبال می‌کردند یا خیر، هنوز مشخص نشده است.

چرا مجسمه‌ها دفن شدند؟

یکی از سوالات اصلی بی‌پاسخ این است که چرا مجسمه‌ها در زیر زمین قرار گرفته‌اند. پروفسور کی. راجان، مشاور اداره باستان‌شناسی تامیل نادو، اظهار داشته است که ممکن است آنها برای نگهداری دفن شده باشند.

این احتمال با پرسش گسترده‌تری که در ناگاپاتینام در حال بررسی است، همخوانی دارد. کی. واسانتاکومار، مدیر کاوش‌ها، گفت محققان در تلاشند تا بفهمند که چرا اشیاء برنزی متعدد دوره چولا در این منطقه دفن شده‌اند. وی. سلواکومار، استاد بازنشسته باستان‌شناسی دریایی، نیز اظهار داشته است که ممکن است تصاویر مذهبی در دوره‌های تهاجم یا ناامنی پنهان شده باشند.

در حال حاضر، دلیل دفن مجسمه‌ها ناشناخته مانده است. باستان‌شناسان معتقدند که ممکن است آنها برای محافظت در طول یک دوره ناآرامی پنهان شده باشند، اما هنوز شواهد کافی برای ارتباط دفن آنها با یک رویداد خاص وجود ندارد.

کشفی در بندر سابق چولا

ناگاپاتینام در دوره چولا یک مرکز ساحلی مهم بود که جنوب هند را با مسیرهای تجاری دریایی در سراسر خلیج بنگال متصل می‌کرد. بندر شلوغ آن بازرگانان، زائران و دیپلمات‌ها را به خود جذب می‌کرد، در حالی که این شهر از کارگاه‌ها، مؤسسات مذهبی و جوامع تجاری پشتیبانی می‌کرد.

ارتباطات این شهر تا پادشاهی سریویجایا در جنوب شرقی آسیا گسترش یافته بود. در اوایل قرن یازدهم، یکی از حاکمان سریویجایا یک صومعه بودایی در ناگاپاتینام تأسیس کرد که از حمایت راجاراجا اول، پادشاه چولا، برخوردار بود. صدها مجسمه برنزی بودایی نیز از این منطقه کشف شده است که نشان می‌دهد این بندر محل سنت‌های مذهبی فراتر از هندوئیسم بوده است. مجسمه‌های تازه کشف شده ناتاراجا و سیواکامی متعلق به این تاریخ گسترده‌تر از زندگی مذهبی در شهر هستند.

هر دو برنز برای حفاظت شیمیایی به چنای منتقل شده‌اند. محققان همچنین در حال برنامه‌ریزی برای تجزیه و تحلیل متالورژیکی برای بررسی مواد مورد استفاده در ساخت آنها هستند