- زندگینامه کامل دکتر حمیده چوبک؛ بانوی کاوشگر الموت و از مفاخر باستان شناسی ایران
- نگاهی کوتاه به شناسنامه علمی و اجرایی
- تحصیلات و اساتید شاخص
- خط زمانی سوابق اجرایی و پژوهشی
- گاهشمار زندگی و پژوهشهای دکتر حمیده چوبک
- زادروز در شهر بندری بوشهر
- اخذ مدرک کارشناسی باستانشناسی
- ورود به مرکز باستانشناسی ایران
- دفاع از پایاننامه تخصصی سفالشناسی
- مدیریت پروژه کاوشهای الموت
- اخذ مدرک دکتری باستانشناسی اسلامی
- نخستین زن رئیس پژوهشکده باستانشناسی
- تجلیل به عنوان چهره ماندگار میراث فرهنگی
- ثبت جهانی مجموعه الموت در یونسکو
- شاهکار کاوشها: احیای دژ الموت و ثبت جهانی در یونسکو
- افتخارات و جایگاه علمی
- «امضای زندگی حرفهای من»
زندگینامه دکتر حمیده چوبک، روایت نیم قرن ایستادگی در سنگر باستانشناسی ایران است. از کاوش در جازموریان و جیرفت تا هدایت نخستین نهاد باستانشناسی کشور و نجات دژ الموت از فراموشی، کارنامه این بانوی کاوشگر نشاندهنده پیوند عمیق دانش علمی با عشق به حفظ میراث تاریخی است.
زندگینامه کامل دکتر حمیده چوبک؛ بانوی کاوشگر الموت و از مفاخر باستان شناسی ایران
دکتر حمیده چوبک، باستانشناس برجسته و نخستین زن مدیر پژوهشکده باستانشناسی ایران، از چهرههای ماندگار میراث فرهنگی کشور است. او با بیش از نیم قرن پژوهش میدانی، بهویژه ۲۵ سال کاوش مستمر در دژ الموت و هدایت پرونده ثبت جهانی آن در یونسکو، نقشی بیبدیل در بازشناخت تاریخ، هنر و معماری دوران اسلامی ایران ایفا کرده است.
نگاهی کوتاه به شناسنامه علمی و اجرایی
| ویژگی | توضیحات |
| سال و محل تولد | ۱۳۳۱ – بوشهر |
| حوزه تخصصی | باستانشناسی دوران اسلامی، سفالشناسی و حفاظت محوطههای تاریخی |
| تحصیلات | دکترای باستانشناسی از دانشگاه تربیت مدرس (۱۳۸۳) |
| مهمترین مسئولیتها | رئیس پژوهشکده باستانشناسی (۱۳۹۲–۱۳۹۶)، مدیر پایگاه میراث فرهنگی الموت |
| مهمترین دستاورد | بیش از ربع قرن کاوش علمی و ثبت جهانی منظر فرهنگی الموت در یونسکو |
تحصیلات و اساتید شاخص
حمیده چوبک تحصیلات ابتدایی و دوره اول متوسطه را در شیراز و دیپلم تجربی خود را از دبیرستان انوشیروان دادگر تهران اخذ کرد. او مدارج عالی اکادمیک خود را به ترتیب زیر گذراند:
- کارشناسی (۱۳۵۳): باستانشناسی از دانشگاه تهران.
- کارشناسی ارشد (۱۳۶۲): باستانشناسی از دانشگاه تهران با پایاننامه «افکارشناسی سفالینههای اسلامی» به راهنمایی دکتر سیمین دانشور.
- دکتری (۱۳۸۳): باستانشناسی گرایش اسلامی از دانشگاه تربیت مدرس با رساله «تسلسل حوزه فرهنگی جازموریان-شهر کهن جیرفت در دوران اسلامی» به راهنمایی دکتر محمدیوسف کیانی.
خط زمانی سوابق اجرایی و پژوهشی
گاهشمار زندگی و پژوهشهای دکتر حمیده چوبک
زادروز در شهر بندری بوشهر
تولد در خانوادهای فرهیخته، طی دوره تحصیلات اولیه در شیراز و اخذ دیپلم تجربی از دبیرستان تاریخی انوشیروان دادگر تهران.
اخذ مدرک کارشناسی باستانشناسی
ورود رسمی به حوزه باستانشناسی دانشگاه تهران و بهرهمندی از محضر اساتید برجسته باستانشناسی کشور.
ورود به مرکز باستانشناسی ایران
انتصاب به عنوان کارشناس موزه آبگینه و سفالینه، کاخ سعدآباد و شروع فعالیت تخصصی در حوزههای پژوهشی.
دفاع از پایاننامه تخصصی سفالشناسی
اخذ ارشد باستانشناسی با پژوهش بر روی «افکارشناسی سفالینههای اسلامی» زیر نظر دکتر سیمین دانشور.
مدیریت پروژه کاوشهای الموت
آغاز ۱۶ فصل کاوش علمی میدانی، لایهبرداری و آزادسازی معماری صخرهای دژ اسماعیلیان بر فراز گازرخان.
اخذ مدرک دکتری باستانشناسی اسلامی
دفاع از رساله دکتری درباره تسلسل حوزه فرهنگی جازموریان و جیرفت به راهنمایی دکتر محمدیوسف کیانی.
نخستین زن رئیس پژوهشکده باستانشناسی
انتصاب تاریخی به عنوان اولین مدیر بانو در پژوهشکده باستانشناسی کشور و ساماندهی پروژههای ملی.
تجلیل به عنوان چهره ماندگار میراث فرهنگی
تقدیر رسمی از نیمقرن مجاهدت علمی و پژوهشی در مراسم مفاخر میراث فرهنگی کشور.
ثبت جهانی مجموعه الموت در یونسکو
ثبت «قلعه الموت و شبکه ۷ قلعه دفاعی» به عنوان سیامین اثر میراث ملموس جهانی ایران در یونسکو پس از ۲۵ سال تلاش خستگیناپذیر دکتر چوبک.
به ثمر نشستن بیش از ربع قرن پژوهش میدانی، لایهبرداری صخرهای و تدوین پرونده منظر فرهنگی الموت و ثبت آن در یونسکو.
شاهکار کاوشها: احیای دژ الموت و ثبت جهانی در یونسکو
زمانی که دکتر چوبک در سال ۱۳۸۰ مدیریت پایگاه الموت را بر عهده گرفت، این محوطه تاریخی بر اثر عوامل طبیعی و رهاشدگی در طول سدهها، ظاهری شبیه به تپهای خاکی داشت. طی بیش از ۱۶ فصل کاوش علمی میدانی، هیأت باستانشناسی به سرپرستی او موفق به دستاوردهای عظیمی شد.
- کشف ساختارهای معماری: بازسازی و لایهبرداری برجها، دیوارهای دفاعی، مولاسرا و اقامتگاههای دوره اسماعیلیه و سلجوقی.
- پیشرفتهترین سیستم مدیریت آب: رونمایی از سامانههای مهندسی آب، کانالهای صخرهای و دهها آبانبار دستکند در دل کوه.
- اثبات مفهوم منظر فرهنگی: اثبات اینکه الموت تنها یک قلعه منفرد نیست، بلکه یک شبکه هوشمند دفاعی در مساحتی حدود ۲۰۰۰ کیلومتر مربع با ۷ قلعه کلیدی (از جمله لمسر، نویزرشاه و شمسکلایه) است.
سرانجام، پرونده «قلعه الموت و استحکامات وابسته» با تلاشهای مستمر و تدوین برنامه مدیریت حفاظتی ۱۰ ساله توسط دکتر چوبک، در اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو به عنوان سیامین اثر میراث ملموس فرهنگی ایران در فهرست جهانی به ثبت رسید.
افتخارات و جایگاه علمی
- چهره ماندگار میراث فرهنگی: انتخاب به عنوان یکی از مفاخر برجسته میراث فرهنگی ایران در سال ۱۴۰۱.
- بانوی برگزیده کشوری: دریافت لوح تقدیر و تجلیل از سوی سازمانهای ملی و تقدیرنامه رسمی یونسکو برای مدیریت پایگاه الموت.
- عضویت در نهادهای تخصصی: عضویت در شورای فنی میراث فرهنگی، ایکوموس ایران (ICOMOS)، هیأت تحریریه مجلات علمی پژوهشی و کارشناس رسمی دادگستری در امور عتیقهجات و اشیای تاریخی.
«امضای زندگی حرفهای من»
دکتر چوبک پس از تایید ثبت جهانی الموت در اجلاس یونسکو، این موفقیت را مهمترین دستاورد نیمقرن فعالیت باستانشناسی خود دانست. او اشاره کرد که با به ثمر نشستن این پرونده پس از ۲۵ سال ایستادگی در شرایط سخت محیطی و اعتباری، احساس کامروایی کرده و نام الموت برای همیشه در حافظه تاریخی جهان ثبت شده است.

















ارسال دیدگاه