کشفی دیگر از ژنوم باستانی: حکمرانی قدرتمند زنان بر جامعه‌ی سلتیک در دو هزار سال پیش

مجله اینترنتی باستان شناس : این فرضیه که این جوامع باستانی، ساختار اجتماعی 《زن محور》 داشتند، پیشتر نیز در شواهدی که از گورستان‌های جنوب انگلستان به دست آمده بود، وجود داشت. در این مکان‌ها، محل تدفین زنان معمولا حاوی مجلل‌ترین وسایل قبر بوده که نشان می‌دهد زنان دارای موقعیت‌هایی با نفوذ سیاسی، نظامی و اجتماعی بوده‌اند!

در بررسی که پیشتر نیز صورت گرفته بود مشخص شد که در اسپانیا و در بازه زمانی ۵۶۰۰ تا ۴۰۰۰ سال پیش، این زنان بودند که نقش اساسی را در ساختار اجتماعی و فرهنگی ایفا می‌کردند و روابط خانوادگی و نیز تعلق اجتماعی از طریق تبار مادری شکل گرفته بود.

با در نظرگیری همه این شواهد، محققین اکنون DNA متعلق به ۵۵ نفر از چندین محل دفن را در اختیار دارند. در این بررسی که نتایج آن دیروز در ژورنال Nature منتشر شد، محققین به بررسی ژنوم میتوکندریایی که از مادر به همه فرزندان منتقل می‌شود و همچنین کروموزوم Y که از پدر به پسران منتقل می‌شود پرداختند و بدین ترتیب، تبار پدری و مادری افراد را مشخص کردند که بر اساس آن، بیش از دو سوم افراد متعلق به یک تبار مادری ناشناخته بودند. درواقع، تبار مادری بیشتر افراد به زنی می‌رسید که قرن‌ها قبل زندگی می‌کرده است!

در طرف مقابل، در کروموزوم Y مردان، تنوع بسیار بالایی به چشم می‌خورد و تقریبا روابطی از طریق تبار پدری وجود نداشت! بنابراین، همه مردان از مناطق دیگری آمده بودند، درحالی‌که زنان بومی همان منطقه بودند. در این حالت، مردان پس از ازدواج به اجتماع همسران خود می‌پیوستند، اجتماعی که زمین‌ها و املاکش توسط زنان، اداره و نسل به نسل منتقل می‌شد.

این نتایج کاملا در تضاد با حالتی‌ از جوامع مردسالار است که عموما برای گروه‌های پیش از تاریخ متصور می‌شویم. نتایجی که حاکی از توانمندی اجتماعی و سیاسی زنان بوده که در جوامع مدرن نسبتا نادر است، اما احتمالا همیشه این‌طور نبوده!

داستان زمانی جالب‌تر می‌شود که ژنوم افراد دیگر از ۱۵۶ گورستان در سراسر اروپا از دوران نوسنگی تا عصر آهن، این نتایج را تائید کردند! بدین ترتیب، بار دیگر روشن می‌شود که زنان چه نقش اساسی و تاثیرگذاری در شکل‌گیری ساختار اجتماعی، سیاسی و فرهنگی دوران پیش از تاریخ داشته‌‌اند!

🖋 سحر مرتضی نژاد