ابزارسازی انسان های اولیه در یک و نیم میلیون سال پیش

بر اساس مطالعه‌ای که اخیرا در ژورنال PLOS ONE منتشر شد، مشخص شد انسان‌های ابتدایی که در حدود ۱/۶ تا ۱ میلیون سال پیش در اتیوپی زندگی‌ می‌کردند، توانایی‌های شناختی قابل توجهی را از خود نشان می‌دادند. با انتخاب استراتژیک انواع خاصی از سنگ‌ها برای ساخت ابزاری کارآمد، این انسان‌های باستانی، درک پیشرفته‌ای از محیط طبیعی و منابع آن به نمایش گذاشتند.

این نتایج، اهمیت خواص مواد در توسعه‌ و استفاده از ابزارهای اولیه‌ی آشولین را برجسته می‌کند. با استفاده از تکینک‌های تصویربرداری پیشرفته، محققین نشان دادند که انسان‌های اولیه، به طور تصادفی سنگ‌ها را انتخاب نمی‌کردند، بلکه عواملی مانند دوام، کارایی و مناسب بودن برای اهدافی خاص را، به دقت مد نظر قرار داده و ارزیابی می‌کردند! بدین ترتیب، آن‌ها درک عمیقی از خواص سنگ‌های مختلف داشتند که آن‌ها را قادر می‌ساخت تا تصمیمات آگاهانه‌ای در مورد ابزار خود بگیرند. تصمیماتی که می‌توانست ناشی از نبوغ مهندسی آن‌ها بوده باشد! به عبارت دیگر، آن‌ها به دنبال یک تعادل بهینه بین عملکرد و دوام بودند.

بررسی‌ الگوهای سایش موجود بر روی ابزارهای سنگی، نشان می‌دهد که در شرایط استفاده‌ یکسان، خواص فیزیکی مواد مختلف، به طور قابل توجهی بر دوام و عملکرد ابزار تاثیر می‌گذارد.

اکنون می‌دانیم که انسان‌های باستانی، تصمیمات پیچیده‌ای در مورد این‌که کدام سنگ‌ها را بر اساس اهداف مورد نظر خود استفاده کنند، اتخاذ می‌کردند که نشان‌گر سطح پیشرفته‌ای از آینده‌نگری و فناوری‌ است. این انتخاب عامدانه، بر تغییرات سطحی ابزارها تاثیر گذاشت. به همین علت می‌توان گفت که تفاوت در یافته‌های باستان‌شناختی، به هیچ عنوان تصادفی نیست!

نتایج این مطالعه به محققین اجازه می‌دهد تا بتوانند یک معیار قابل اندازه گیری برای درک بهتر رفتارهای تکنولوژیکی ابزارسازان باستانی و چگونگی سازگاری آن‌ها با محیط‌های چالش‌برانگیز، داشته باشند.

این مطالعه، اولین مرحله از یک پروژ‌ه‌ی بلندپروازانه است که هدف آن تعمیق درک ما از دانش اولیه‌ی انسان‌های باستانی‌ست. مطالعات آینده، آنالیزهای تجربی و باستان‌شناختی بیشتری را برای بررسی تخصصی‌تر رابطه‌ی پیچیده‌ی بین انتخاب مواد خام و نوآوری‌های تکنیکی را در بر خواهد گرفت.

🖋 سحر مرتضی نژاد