باستان شناسان در حفاری یک کارخانه بافندگی متعلق به قرن سیزدهم میلادی، یک دوک سره پیدا کردند که نماد گردونه خورشید (سواستیکا ) بر روی آن دیده می شود.
مجله اینترنتی باستان شناس :حفاری های NIKU در شهرداری Tønsberg در شهرستان Vestfold، نروژ، بقایای یک کارخانه بافندگی قرن سیزدهم را همراه با تعدادی دیگر از ابزارهای بافندگی و نساجی کشف کرد.
یافتهها شامل پنج وزنه بافندگی متعلق به یک ماشین تار، شش حلقه دوک، یک انگشتانه آلیاژ مس، یک شی تزئین شده از شاخ و یک حلقه سر دوک که نماد گردونه خورشید یا سواستیکا بر روی آن نقش بسته است.
سواستیکا یا گردونه خورشید یک نماد باستانی است که هزاران سال در ادیان و فرهنگ های مختلف اوراسیا استفاده می شود. سواستیکا (به سانسکریت: स्वस्तिक) یا صلیب شکسته یا گردونه خورشید (گاهی به شکلِ 卐 و گاهی به شکلِ 卍) یک صلیب با شاخههای ۹۰ درجه به سمت راست یا چپ است که معمولاً با جهت افقی یا گوشههایی با زاویه ۴۵ درجه است. در شکل هندی نقطههایی در هر ربع آن قرار میدهند.
واژهٔ «صلیب» در عبارت «صلیب شکسته» اشاره به صلیب مسیحی ندارد که در صورت شکستهشدن شکل متفاوتی بهدست میآید، منظور، صلیب ساده و اولیه (+ و x) است.
سواستیکا از واژهٔ سانسکریتِ “Suvastika” مشتق شده و به معنای «هستی نیک» است. صلیب شکسته نشان بسیاری از چیزها، از جمله خورشید در آئین مهرپرستی و خوشاقبالی، سمساره و برهما در آیین هندو است.
در اروپا، صلیب شکسته اغلب با نمادهای صلیب مانند، مانند صلیب خورشید از ادیان عصر برنز مرتبط است. با این حال، قدیمی ترین صلیب شکسته های شناخته شده به 17000 تا 10000 سال قبل از میلاد برمی گردد.
در اوایل قرن بیستم، سواستیکا نماد محبوب خوشبختی و رفاه در اروپا و آمریکای شمالی بود. متأسفانه، تصاحب سواستیکا توسط حزب نازی، شناختهشدهترین استفاده مدرن از این نماد در دنیای غرب امروز است.
حلقه دوک در تونسبرگ، از ماسه سنگ قرمز تراشیده شده است و دارای سه صلیب شکسته رو به راست و یک سواستیکا رو به چپ است. حلقه دوک بر روی یک چرخ دستی قرار می گرفته، ابزاری که برای چرخاندن نخ از الیاف حیوانی و گیاهی استفاده می شود.
به گفته هانه اکستروم جوردال، باستان شناس و مدیر پروژه کاوش های توسنبرگ: «چرخ دوک بین دو فاز طبقه در بقایای یک خانه از قرن سیزدهم قرار داشت. صلیب شکسته در قرون وسطی روی آن حک شده بود.
“چرخ دوک یک یافته نسبتاً رایج است، به ویژه در این دوره. و اگرچه سواستیکا یک عنصر تزئینی معروف ماقبل تاریخ است، اما ترکیب آن نسبتاً خاص است. تا کنون، ما نتوانستهایم نمونه مشابهی با صلیب شکسته در سایر حلقههای دوک پیدا کنیم.»
دوک سره یک جسم وزن دار است که به یک دوک متصل می شود تا به حفظ سرعت چرخش دوک در حین ریسندگی نخ کمک کند .
در بسیاری از محوطههای باستانی عصر نوسنگی ایران نیز دوکهای متعددی یافت شدهاند. مهری از محوطه چغامیش خوزستان متعلق به ۳۳۰۰ ق م زنی را در حال نخریسی نشان میدهد

















ارسال دیدگاه