عدم برخورد مناسب با گنج یابان میتواند پیامدهای منفی متعددی به همراه داشته باشد. از جمله این پیامدها میتوان به تخریب غیرقابل جبران آثار باستانی و آسیب به مکانهای تاریخی اشاره کرد.
مجله اینترنتی باستان شناس : حفاریهای غیرمجاز بدون رعایت اصول حفاظت از آثار تاریخی، ممکن است منجر به نقصان اطلاعات علمی و تاریخی نیز شود. به علاوه، این مشکلات ممکن است به افزایش جستجوگرانی که از روشهای غیرقانونی استفاده میکنند، دامن بزند و به ایجاد بلایای طبیعی و فرونشست زمین نیز کمک کند.
جمعی از کارشناسان میراث فرهنگی و حقوقی در نقد عملکرد تشکیلات میراث فرهنگی در حفاظت و مقابله با تخریب آثار تاریخی، به افزایش گنجیابیها در یک دهه گذشته اشاره کردند و پرونده یکی از جویندگان گنج با عنوان «پوآرو» را برآمده از یک جریان بسیار فعال، باند و یا گروهی مجرمانه دانستند و گفتند این پرونده ۳ ماه است که در انتظار گزارش ضابط قضایی مانده است.
به گزارش ایسنا، نشست تخصصی «فضای مجازی و مبارزه با تخریب آثار تاریخی ایران» در راستای تبیین چالش و آسیب تخریب محوطههای باستانی ایران و قاچاق اشیاء تاریخی بویژه به خارج از کشور و نقش فضای مجازی در این عمل مجرمانه، همزمان با هفته پژوهش و فناوری در محل پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری برگزار شد.
فریبا شریفیان، مدیر تحصیلات تکمیلی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری در ابتدای این نشست با اشاره به جایگاه پژوهش در جامعه و پیشرفتهای علمی و فرهنگی که در نتیجه آن اتفاق میافتد به تشریح برخی از اقدامات معاونت پژوهشی پژوهشگاه همچون تقویت توانمندیهای پژوهشی اعضای هیأت علمی و پژوهشگران، برگزاری کارگاههای تخصصی و آموزشی، حمایت از طرحهای پژوهشی، تهیه دستورالعملهای کاربردی بهمنظور شفافسازی قوانین و … پرداخت.
نوروز رجبی، مشاور رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری نیز در این نشست با تشریح برخی از پروندههایی که در این حوزه وجود دارد، اظهار کرد: تشکیلات میراث فرهنگی در حفاظت از میراث فرهنگی ناکارآمد است و این ساختار باید اصلاح شود.
او افزود: مدیران باید این موضوع را مورد ارزیابی قرار دهند که آیا این تشکیلات با ساختار موجود برای حفاظت از میراث فرهنگی کافی است؟ آیا ما آمار دقیقی از میزان خروج اموال از گمرک داریم؟ آیا آماری از تعداد پروندههای در جریان داریم؟ و آیا احکام، اجرا شدهاند و یا در چه مرحلهای هستند؟
مریم صباغیان، دانشیار دانشکده برق و کامپیوتر دانشگاه تهران و محقق در این حوزه نیز با تشریح روند افزایشی گنجیابی در بیش از یک دهه به بازنمایی و میزان گستردگی مخاطبان شبکه گنجیابی در اینستاگرام پرداخت. او با دستهبندی محتوایی شبکه گنجیابی با ذکر مواردی، ارتباط گنجیابی با المانهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی را به بحث گذاشت.
علیرضا غریبدوست، دبیر انجمن حقوقشناسی ایران با انتقاد از عملکرد وزارتخانه میراث فرهنگی در مبارزه با تخریب آثار تاریخی ایران، گفت: متأسفانه درک مقامات کشور از مفهوم میراث فرهنگی درک سخیفی است.
دبیر انجمن حقوقشناسی ایران ادامه داد: در این حوزه جریانات بسیاری فعال هستند، به عنوان مثال فردی با عنوان «پوآرو» یک شخص نیست بلکه معرف یک جریان، باند و گروه مجرمانه است و افسوس که در پرونده او ۳ ماه است که در انتظار گزارش ضابط قضایی هستیم.
محمدرضا زاهدی، رییس اداره اموال فرهنگی اداره کل موزهها نیز با مهم برشمردن افزایش سطح آگاهی مردم نسبت به کشف آثار، گفت: ناآگاهی بین مردم ناشی از کمکاری ما نسبت به فرهنگسازی در این حوزه است.
او در تشریح قوانین موجود در این حوزه اظهار کرد: هیچگونه نقصی در قوانین وجود ندارد بلکه به درستی و بهجا اجرا و عملی نمیشوند.
زاهدی مهمترین اقدامات در این حوزه را شناسایی میراث فرهنگی و قوانین و مقررات آن و در مرحله بعد ثبت و ضبط و حفاظت عنوان کرد.
سجاد علیبیگی، رییس پژوهشکده باستانشناسی نیز با تأکید بر بازبینی قوانین این حوزه گفت: اگر در انتظار فرهنگسازی بین مردم باشیم، در آینده نزدیک چیزی از میراثفرهنگی باقی نمیماند.
رئیس پژوهشکده باستانشناسی همچنین تاکید کرد: برای جلوگیری از خرید و فروش آثار تاریخی در صفحات مجازی و تبلیغات و تهدیدهایی که صورت میگیرد، به چیزی جز بازنگری در قوانین نیاز نداریم.
پیامدهای اجتماعی گنج یابی و حفاری غیر مجاز چیست؟
گنجیابی غیرمجاز دارای آثار اجتماعی متعددی است که میتواند به شکلهای مختلفی بر جامعه تأثیر بگذارد:
- تخریب هویت فرهنگی: حفاریهای غیرمجاز میتواند باعث از بین رفتن آثار تاریخی و فرهنگی و در نتیجه کاهش حس هویت ملی و فرهنگی در افراد جامعه شود.
- نرخ جرائم و بینظمی اجتماعی: افزایش فعالیتهای گنجیابی غیرمجاز ممکن است به افزایش جرائم مرتبط با دزدی، تخریب اموال عمومی و سایر فعالیتهای غیرقانونی منجر شود.
- تنشهای اجتماعی: گنجیابی میتواند بین افراد و گروهها تنش ایجاد کند، به ویژه در مناطقی که منابع طبیعی و آثار تاریخی مورد توجه هستند.
- ناامنی اقتصادی: تضعیف میراث فرهنگی میتواند به کاهش گردشگری و در نتیجه بیثباتی اقتصادی در جوامع محلی منجر شود، زیرا گردشگران تمایل دارند از مناطق با آثار تاریخی و فرهنگی بازدید کنند.
- انتقال اطلاعات غلط: ممکن است جستجوگران با اطلاعات نادرست درباره ارزش و تاریخ آثار باستانی مواجه شوند و این موضوع باعث انتشار اطلاعات نادرست در جامعه شود.
- تغییر در سبک زندگی: برخی افراد ممکن است به دلیل جستجوی طلا و اشیاء با ارزش به فعالیتهای اقتصادی غیررسمی و غیرقانونی روی آورند که این میتواند به تغییرات منفی در سبک زندگی آنها منجر شود.
- دلسردی به اجرای قانون : عدم برخورد مناسب با مجرمان و گنج یابان باعث ایجاد دلسردی به اجرای قوانین و در ادامه یک هرج و مرج گسترده در این زمینه خواهد شد که امروزه شاهد آن هستیم که از نوجوان 16 ساله تا پیرمرد 70 ساله را روانه کوه بیابان به طمع گنج کرده است.
- عادی انگاری گنج یابی در جامعه : عادی انگاری گنجیابی در جامعه به دلیل فشارهای اقتصادی و رویای سریع ثروتمند شدن در میان مردم معمول شده است. دسترسی به ثروت بدون تلاش و بهراحتی موجب شده است که حتی افراد عادی نیز به این کار روی آورند. همچنین، تبلیغات گسترده در فضای مجازی نقش مهمی در جذب افراد به گنجیابی داشته است.
- ثروتی کلان در دست مجرمان : شاید خطرناک ترین بخش این ماجرا قرار گرفتن ثروت کلان حاصل از فعالیت های گنج یابی در دست افرادی است که هیچ گونه ابایی از قانون ندارند ، این موضوع خطرات اجتماعی و اقتصادی بسیاری را در پی دارد.

















ارسال دیدگاه