همگی ما حامل ژنوم نئاندرتالی و دنیسووایی هستیم!

در حال حاضر، ما، انسان‌های مدرن، تنها گونه‌ی انسانی هستیم که بر روی کره زمین زندگی می‌کنیم. اماهمیشه تنها نبودیم؛ بلکه برای زمان زیادی با سایر اعضای جنس خود، هم‌زیستی داشتیم. در واقع اجداد باستانی ما، هیچ فرصتی را برای برقراری ارتباط با خویشاوندان نئاندرتالی و دنیسووایی خود از دست ندادند.
اگرچه زمان زیادی از این هم‌زیستی می‌گذرد، اما همچنان تبعات این ارتباط را در خود حس می‌کنیم.

مجله اینترنتی باستان شناس: در یک بررسی جدید، محققین با بررسی تمام داده‌های موجود از واریانت‌های باستانی که به ژنوم‌ انسان مدرن منتقل شده‌اند، دریافتند از آن‌جا که جمعیت انسان مدرن طی چندین موج مجزا از افریقا خارج شدند، جمعیت‌های مختلف اجدادی ما در نقاط مختلف اوراسیا با نئاندرتال‌ها آمیزش داشتند. در نتیجه، جمعیتی از ما که امروزه زنده‌اند، حامل مجموعه‌ی پیچیده‌ای از واریانت‌های باستانی این دودمان منقرض شده هستند.

همچنین مشخص شده است که اجداد ما با سه جمعیت مجزای دنیسووایی آمیخته شده است! در نتیجه، همه‌ی افراد غیر افریقایی، دو درصد از ژنوم خود را از نئاندرتال‌ها و برخی افراد بومی اقیانوسیه، ۲ تا ۵ درصد از ژنوم خود را از دنیسوواها دارند.

اما اثرات این ژن‌های باستانی چه بود؟

درحالی که ژنوم نئاندرتالی، احتمالا با افزایش پهنای بینی ارتباط داشته، ژنوم دنیسووایی با پهنای لب‌ها مرتبط بوده است. مطالعات پیشین نشان داده‌اند که دنیسوواها به احتمال زیاد لب‌های باریک‌تری نسبت به ما داشتند.

همچنین ژنوم نئاندرتالی به ما در سحرخیز بودن کمک کرده است. اما بخش وسیعی از این واریانت‌ها با عملکرد سیستم ایمنی در ارتباطند. بسیاری از واریانت‌های باستانی منتقل شده، از انسان مدرن در برابر پاتوژن‌های مختلف محافظت کرده است. با این حال، همین واریانت‌ها، در محیط امروزی مانند شمشیر دو لبه عمل کرده و باعث یک سری بیماری‌های خود ایمنی می‌شوند. برای مثال، وجود ارتباط بین ژنوم دنیسووایی و دیابت نوع ۲ و بیماری عروق کرونر در جمعیت ژاپنی.

با این حال، هنوز ابهامات بسیاری از این ارتباطات باستانی وجود دارد. هنوز مشخص نیست که “جمعیت شبح” متعلق به کدام گونه انسانی بوده که با اجداد ما در غرب افریقا آمیزش داشته‌اند! بخش کوچکی از ژنوم‌ جمعیت غربی افریقای امروزی از این دودمان ناشناخته نشات می‌گیرد.

در نهایت، نتایج این مطالعه به وضوح نشان داده است که ارتباطات باستانی جمعیت‌های مختلف با اجداد ما، پیامدهای مهمی در مسیر دگرگشتی ما داشته است.

🖋 سحر مرتضی نژاد