نقشه برداری شهرهای گمشده راه ابریشم با استفاده از فناوری لیدار

مجله اینترنتی باستان شناس : با استفاده از فناوری لیدار که بر روی پهپاد نصب شده است، محققان توانستند سازه‌های پنهان زیر پوشش گیاهی را کشف کنند و دو سکونتگاه بسیار بزرگ را آشکار کنند. این سکونتگاه‌ها از برج‌های دیده‌بانی، دژها، ساختمان‌های پیچیده، میدان‌ها و مسیرهایی که احتمالاً محل زندگی ده‌ها هزار نفر بوده‌اند، تشکیل شده‌اند.

مایکل فراچتی، باستان شناس و نویسنده اصلی پژوهش جدید که در مجله Nature منتشر شده، گفت:

کشف شهرهای پر جمعیت قرون وسطایی در ارتفاع حیرت‌انگیز بیش از 2000 متر بالاتر از سطح دریا واقعا غیرمنتظره بود.

زندگی در این دو شهرک بدون شک چالش برانگیز بود، به خصوص در ماه های سخت زمستان.

دکتر فراچتی، استاد باستان شناسی در دانشگاه واشنگتن در سنت لوئیس، این منطقه را قلمرو عشایر و دامداران توصیف کرد که اغلب توسط اکثریت نادیده گرفته می شود.

بر اساس مطالعه اخیر، تنها 3 درصد جمعیت جهان در چنین ارتفاعاتی، عمدتاً در مناطقی مانند فلات تبت و آند، ساکن هستند. وجود سکونتگاه های مرتفع باستانی، مانند ماچو پیچو در پرو، به دلیل شرایط سخت زندگی در ارتفاعات، نادر تلقی می شود.

دکتر فراچتی بر محیط منحصر به فرد سکونتگاه های تازه کشف شده جاده ابریشم تاکید و به شرایط سخت زمستانی و دمای یخ زدگی اشاره کرد.

تیم باستان‌شناسی کاوش‌های مقدماتی را در این دو مکان آغاز کرده است تا راز این که چه کسی و برای چه هدفی شهرهای گمشده مرموز را تأسیس کرده است، کشف کند.

سکونت گاههای کوهستانی و مرتفع عشایر؟

برای هزاران سال، کوه‌ها و استپ‌های آسیای مرکزی به‌عنوان سرزمین‌های اجدادی گروه‌های عشایری بوده است. این اسب سواران ماهر امپراتوری های قدرتمندی را در عصر برنز تأسیس کردند . شیوه زندگی آنها حول محور گله داری حیواناتی مانند گوسفند، بز و گاو جریان داشت.

تحقیقات اخیر توسط فراچتی و تیمش نشان می دهد که شهرهای کوهستانی تازه کشف شده در این منطقه صرفاً پایگاه تجاری یا توقفگاهی در امتداد جاده ابریشم نبودند. تیم تحقیق بر این باور است که این سکونتگاه ها به صورت استراتژیک برای بهره برداری از ذخایر فراوان سنگ آهن موجود در زیر زمین ساخته شده اند. هدف این تیم از طریق حفاری های مداوم، کشف هویت بنیانگذاران و ساکنان این شهرهای باستانی است.

فراچتی اظهار داشت: «این منطقه یک کالای بسیار با ارزش دارد، که آهن است، و همچنین انبوه جنگل ارس، که می‌توانست سوخت مناسبی برای ذوب آهن را فراهم کند.
اگرچه این منطقه برای کشاورزی مناسب نیست، فراچتی معتقد است که زمین های اطراف با حمایت از گله های چرا به عنوان بخشی از سبک زندگی شبانی که مدت ها در آنجا وجود داشت، ساکنان شهرها را تغذیه می کرد. علاوه بر این، وجود محیط کوهستانی موقعیت دفاعی موثری را ارائه می‌کرد.
فراچتی به همراه هم کار ازبک خود و نویسنده مطالعه، فرهاد مقصودف، محقق و مدیر مرکز ملی باستان شناسی در آکادمی علوم جمهوری ازبکستان، برای اولین بار در سال ۲۰۱۱ در حین انجام یک بررسی باستان شناسی از منطقه با یکی از این سکونتگاه ها برخورد کردند.

او گفت: ” هدف ما در آن زمان در واقع مطالعه ماقبل تاریخ این مناطق کوهستانی بود، چرا که این امر به توسعه چادرنشینی مربوط می شد.”

او گفت: ” در روند این کار، ما به تاشبولاک برخورد کردیم ، پیدا کردن یک شهر مرتفع بسیار هیجان انگیز بود.”

نقشه برداری لیزری شگفتی های باستان شناسی را آشکار می کند

فراچتی و تیمش در سال 2015 هنگامی که به دومین شهر بزرگ ، توگونبیلاک برخورد کردند، به یک کشف جدید دست یافتند. این یافته پس از آن به دست آمد که یک مامور جنگل بانی محلی اشاره کرد که اشکالی مشابه با اشکال یافت شده در تاشبولاک در محیط نزدیک خانه خود دیده است.

در سال 2022، این تیم با استفاده از یک پهپاد مجهز به فناوری LiDAR، هر دو شهر را با موفقیت نقشه برداری کردند. همانطور که در این مطالعه اشاره شد، این اولین بار بود که چنین فناوری پیشرفته ای در منطقه مورد استفاده قرار گرفت.

فناوری LiDAR که پالس های لیزر را برای ایجاد نقشه های سه بعدی دقیق ردیابی می کند، انقلابی در زمینه باستان شناسی ایجاد کرده است. این فناوری در کشف مکان‌های باستان‌شناسی پنهان در مناطق مختلف، از جمله جنگل‌های بارانی آمازون و مکان های باستانی مایا در آمریکای مرکزی بسیار مفید بوده است.

زاخاری سیلویا، همکار پژوهشی پسادکتری در موسسه باستان شناسی جوکووسکی و جهان باستان در دانشگاه براون در رود آیلند گفت: در طول دوران شکوفایی راه ابریشم در قرون وسطی، شهرهای بسیاری ظهور کردند که برخی از آنها شکوفا شدند. اما شهرهای شناخته شده تر در طول راه مانند سمرقند در ازبکستان و کاشغر در چین، در دشت های وسیع کشاورزی واقع شده بودند.

سیلویا که در این تحقیق شرکت نداشت، در تفسیری که در ادامه این تحقیق منتشر شد، نوشت: «مکان‌های شهری با ارتفاع بالا به‌دلیل مجموعه‌ای منحصربه‌فرد از چالش‌های محیطی و نیازهای تکنولوژیکی ، در باستان‌شناسی بسیار نادر هستند.»

کشف تاشبولاک و توگونبیلاک ما را مجبور می کند تا در مفاهیم مربوط به مکان مناسب برای ایجاد یک شهر تجدید نظر کنیم.”

این مطالعه براساس داده های LiDAR نشان داد که توگونبیلاک تقریبا ۱.۲ کیلومتر مربع (۱۲۰ هکتار)مساحت دارد و شواهدی از ، بیش از ۳۰۰ سازه منحصر به فرد را نشان می دهد که اندازه آن ها از ۳۰ تا ۴،۳۰۰ متر مربع (۳۲۳ تا ۴۶،۲۸۵ فوت مربع)متغیر است.

در همین حال، تاشبولاک 0.12 تا 0.15 کیلومتر مربع (12 تا 15 هکتار) را پوشش می داد و در حالی که کوچکتر بود، شامل یک ارگ می شد که از تپه ای مرتفع توسط معماری متراکم و استحکامات دیواری تشکیل شده از خاک فشرده ساخته شده بود. تیم مطالعه حداقل 98 محل سکونت قابل مشاهده را پیدا کرد که شکل و اندازه آنها مشابه ساکنان توگونبیلاک بود.

به گفته وی، محققان بر این باورند که تاشبولاک بین قرن های ششم تا یازدهم مسکونی بوده است، در حالی که توگونبیلاک از قرن هشتم تا یازدهم فعال بوده است.

فراچتی گفت: ” مشخص نیست چرا سکونتگاه ها متروکه شده اند. «وقتی عمیق‌تر به باستان‌شناسی بپردازیم، این داستان‌ها آشکارتر خواهند شد. او افزود که هیچ نشانه ای از تخریب، آتش سوزی یا حمله به آنها وجود ندارد، این موضوع در حال مطالعه است.