قدمت ژنوم بروسلا، عامل بیماری تب مالت، به هشت هزار سال پیش بر می‌گردد!

در بررسی قدیمی که نتایج آن به تازگی در ژورنال Nature منتشر شد، با استفاده از DNA باستانی کشف شده از بقایای استخوانی گوسفند ۸ هزار ساله، “بروسلا” را شناسایی کردند!

مجله اینترنتی باستان شناس : تب مالت یا همان بروسلوز، از مهم‌ترین بیماری‌های مشترک انسان و دام بوده است که به شدت مسری است. مصرف شیر غیر پاستوریزه، گوشت خام و یا نیمه خام و نزدیک با خطرات بدن حیوانات به بیماری، از طریق اصلی انتقال این بیماری به انسان هستند.

این مطالعه نشان می‌دهد که پاتوژن عامل تب مالت، بیش از ۸ هزار سال پیش و در دوران نوسنگی وجود دارد!
مدت‌هاست که سوالاتی چون نحوه بیماری‌زایی پاتوژن‌ها، بازه زمانی هم‌زیستی انسان و پاتوژن‌ها و نقش انسان در دگرگشت پاتوژن‌ها، ذهن محققین را به خود ساخته است. اما چالش‌های مطالعات باستانی، همیشه به این سؤالات را دست نیافتنی می‌نمود. حال، با پیشرفت‌های چشمگیر در زمینه DNA باستانی، اکنون از هر زمان دیگری به این پاسخ‌ها نزدیک‌تریم!

جست و جوی DNA پاتوژن باستانی به مانند جست و جوی سوزن در انبار کاه است، اما در این بررسی، متخصصینتیک و باستان شناسی به اندازه کافی خوش شانس بودند تا موفق به کشف DNA از بقایای استخوانی گوسفندی شوند که حدود 8000 سال پیش در می آیند. شمال غربی ترکیه زندگی می‌کرد و بنابراین مشخص شد که عامل بیماری‌زا در گله‌های «اولین» دامداران جهان در گردش بوده است!

همچنین آن‌ها زمان جدایی بروسلا ملی‌تنسیس را می‌سازند که معمولاً گوسفندها و بزها را آلوده می‌کنند از مجموع مشترک خود با بروسلا آبورتوس که گاوها را آلوده می‌کنند، مشخص کنند، که در حدود 9800 سال پیش نشان می‌دهد. این دوره یعنی دوره نوسنگی، زمانی که کشاوری و دامداری برای اولین بار توسعه یافت.

جالب این‌که، این دوره، با زمانی که دامداری پیشرفته‌تر شده بود و جوامع کشاورزی، ترکیبی از حیواناتی که نگهداری می‌کردند، همپوشانی دارد. در واقع، با گرد هم آوردن حیواناتی مانند گوسفند، بز و خوک است که ممکن است در یک مکان با هم زندگی کنند، کشاورزان احتمالاً یک فضای دگرگشتی مناسب برای جهش گیاه را فراهم کرده‌اند.

از زمانی که انسان ها، حیوانات را به عنوان دام نگهداری کرده اند، همیشه در معرض خطر بیماری بوده اند. چالشی که هنوز هم از ده هزار سال، با آن دست و پنجه نرم می‌کنند!

🖋 سحر مرتضی نژاد