“ما کیستیم و از کجا آمدهایم؟”؛ این سوال اساسی، هزاران سال است که ذهن بشریت را به خود مشغول کرده است.
مجله اینترنتی باستان شناس : در حال حاضر، بر اساس یک سری شواهد، غالبا نظریه خروج از آفریقا ( OOA)در مورد منشا انسان مدرن پذیرفته شده است که بر اساس آن، انسانهای مدرن از آفریقا سرچشمه گرفتهاند و در حدود ۷۰ هزار سال پیش موج گستردهای از آنها از آفریقا به سمت نواحی سردتر، مهاجرت کرده و تقریبا همه انسانهای امروزی خارج از آفریقا، به عنوان نوادگان این پیشگامان اولیه، در نظر گرفته میشوند.
انسانهای ابتدایی نیز، با از دست دادن موهای ضخیم خود جهت دفع گرما هنگام دویدن در مراتع آفریقا، سازگار شدند. با این حال، زمانی که اجداد انسان مدرن آفریقا را ترک کردند، با همان چالشهای بقای پیشگامان پیشین مواجه شدند؛ چگونه بدن خود را در آب و هوای سرد، گرم نگه دارند؟
آیا پاسخ این سوال در ژنوم ما قرار دارد؟
مطالعات گسترده ژنوم (GWAS)، نتایج مهمی از وقایع دگرگشتی انسان را در اختیارمان قرار میدهد. در سال ۲۰۰۷، مجموعهای از واریانتهای مرتبط با چاقی در ژن FTO شناسایی شدند. چه مزیت دگرگشتی در این ژن، سبب انتخاب آن در طول زمان شده است؟!
در سال ۲۰۲۳، محققین واریانتی در این ژن شناسایی کردند که با تولید بافت چربی قهوهای و تولید گرما مرتبط است. پس احتمالا این واریانت در سازگاری پستانداران با محیط سرد در ارتباط است. جهت بررسی بیشتر، محققین در بررسی جدید خود که اخیرا منتشر شد، به این نتیجه رسیدند که بین فراوانی این واریانت و دمای محیط، یک ارتباط معکوس وجود دارد! هرچه مکان سردتر باشد، فراوانی این واریانت بیشتر است!
در واقع، تغییر گام به گام فراوانی این واریانت، نقشه مسیر مهاجرت انسان مدرن را که پیشتر طراحی شده بود، تائید میکند.
در طول ۱۰۰ هزار سال گذشته، انسان های مدرن از عرض های جغرافیایی پایین به عرض های جغرافیایی بالا مهاجرت کردهاند، از مناطق گرمسیری و معتدل به مناطق سردتر منتقل شدهاند، و از جوامع شکارچی-گردآورنده به شیوههای زندگی کشاورزی و دامداری روی آوردهاند. این تغییرات محیطی، فشارهای دگرگشتی را تحمیل کرده است که نقشی اساسی در شکلدهی تنوع فنوتیپی در میان جمعیتهای مختلف داشته است.
در حالی که پاسخ سوال “ما از کجا آمدهایم” همچنان مبهم است، این بررسی، با نگاهی اجمالی به پیشگامان بیباک در حال حرکت در میان برف و بوران قلمروهای دور، نتایج قابل تاملی ارائه میکند.
🖋 سحر مرتضی نژاد

















ارسال دیدگاه