کاوش در گنجینه محتوا

چه چیزی درباره ایران باستان می‌خواهید بدانید؟

میان مقاله‌ها، خبرها، ویدیوها و پرونده‌های تاریخی جستجو کنید.

پیشنهادهای جستجو:

۱۵ حقیقت شگفت انگیز درباره تمدن سومر

تبلیغ
15 حقیقت شگفت انگیز درباره تمدن سومر
تمدن باستانی سومر همچنان دانشمندان و مورخان را مجذوب خود می کند. با وجود گذشت قرن ها از اولین اکتشافات، جزئیات و جنبه های جدیدی از این تمدن دائما در حال کشف است.

مجله اینترنتی باستان شناس : سومر و شهرهایش که مدت‌ها فراموش شده و در زیر شن‌های زمان مدفون شده بودند، نخستین پایه‌های پیشرفت و تمدن بشری را بنا نهادند. به همین دلیل است که سومر هرگز در تحت تاثیر قرار دادن شکست نمی خورد. در مقاله تنها چند مورد از شگفت انگیزترین حقایق در مورد تمدن سومر باستان آورده شده است.

1.سومری ها و اولین تقویم های کاربردی جهان

آیا می‌دانستید که سومری‌ها در ایجاد تقویم کاربردی در حدود 2100 سال قبل از میلاد پیشگام بودند؟ تقویم آنها شامل 12 ماه قمری بود که هر کدام دارای 29 یا 30 روز بود، مشابه آنچه امروز استفاده می کنیم. جالب اینجاست که سومری ها هفته ها را در تقویم خود نداشتند، اما همچنان روزهای مقدس و روزهای تعطیل را رعایت می کردند. این روزهای خاص معمولاً در روزهای اول، هفتم و پانزدهم هر ماه بود. علاوه بر این، هر شهر سومری روزهای جشن منحصر به فرد خود را داشت که در زمان‌های مختلف در طول سال جشن گرفته می‌شد. شروع هر ماه با رویت ماه نو مشخص می شد.

2.ابداع سیستم عددی دستگاه اعداد پایه ۶۰

دستگاه اعداد پایه ۶۰ (بر مبنای ۶۰) نوعی سامانه شمارش است که در آن عدد شصت به عنوان مبنا و پایه شمارش محسوب می‌شود. سومریان باستان این روش شمارش را سه هزار سال پیش از میلاد ابداع کردند و سپس آن را به بابلیان منتقل کردند. این شیوه شمارش به شکل اصلاح شده هنوز هم در اندازه‌گیری زمان، زاویه و مختصات جغرافیایی کاربرد دارد. عدد شصت، عددی است که بخش پذیری بالایی دارد، و به دوازده فاکتور یا مقسوم علیه، یعنی {۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶، ۱۰، ۱۲، ۱۵، ۲۰، ۳۰، ۶۰} بخش پذیر است که از بین آن‌ها ۲، ۳ و ۵ عدد اول هستند. با این بخش پذیری بالا، اعداد بدست آمده از تقسیم کردن آن بدون کسری بوده و بیان کردن آن ساده‌تر می‌شود. به عنوان مثال، یک ساعت را می‌تواند به‌طور مساوی و بدون کسر، را به بخش‌های از ۳۰ دقیقه، ۲۰ دقیقه، ۱۵ دقیقه، ۱۲ دقیقه، ۱۰ دقیقه، ۶ دقیقه، ۵ دقیقه، ۴ دقیقه، ۳ دقیقه، ۲ دقیقه و ۱ دقیقه تقسیم نمود، بدون اینکه نیازی به استفاده از ثانیه باشد. همچنین شصت کوچکترین عددی است که به اعداد ۱ تا ۶ بخش پذیر است و بنابراین کوچکترین مضرب مشترک اعداد ۱ تا ۶ می‌باشد.البته امروزه دقیقاً این سیستم استفاده نمی شود، اما شباهت های زیاد و ریشه های یکسانی دارد!

3.دولت-شهرهای سومر اغلب با یکدیگر در جنگ بودند

تمدن سومری متشکل از بسیاری از شهرهای نیمه مستقل بود که اغلب بسیار نزدیک به یکدیگر بودند – تقریباً در معرض دید. اما با وجود این، آنها با جنگ غریبه نبودند. جنگ جزء اصلی زندگی سومریان بود و هر شهر ارتش ثابت خود را داشت. وقتی اختلاف بر سر مرزها مطرح می شد، با جنگ و خونریزی همراه بود.

یکی از اولین تصاویر جنگ سومری ها بر روی پرچم اور کشف شد، صحنه ای استادانه که در مقبره پادشاه اور پابیلساگ کشف شد. تصویر مهم دیگری بر روی سنگ یادبود کرکس ها یافت می شود که جنگجویانی را به تصویر می کشد که در یک آرایش نظامی قرار گرفته اند. این احتمال وجود دارد که سومری ها این تاکتیک نظامی را اختراع کرده باشند.

آرایش نظامی ارتش سومری  2400 قبل از میلاد , جزئیات سنگ یادبود پیروزی پادشاه Eannatum لاگاش بر اوما , به نام Stele of the Vultures . منبع : ویکی پدیا

4.سومریان و اولین اشعار حماسی تاریخ

یکی از اولین اشعار حماسی جهان از تمدن سومر سرچشمه می‌گیرد، می توان فکر کرد که چنین تمدن باستانی ذوق کمی برای شعر و هنر داشته است. اما این فرض کاملاً اشتباه است. سومری‌ها برای زمان خود به‌طور قابل‌توجهی پیشرفت کرده بودند، همانطور که خلق اولین منظومه حماسی جهان – حماسه گیلگمش – گواه بر این مدعا است. این داستان افسانه‌ای حول محور یک قهرمان اسطوره‌ای و ماجراهای خارق‌العاده‌اش می‌چرخد که در لوح‌های گلی جاودانه شده‌اند، جایی که اشعار به دقت حک شده‌اند. حماسه گیلگمش مملو از گروهی از قهرمانان اسطوره‌ای انسان، خدایان و موجودات ماوراء طبیعی است، که نگاهی اجمالی به فرهنگ و باورهای سومریان باستان دارد. با کاوش در این حماسه، بینش ارزشمندی در مورد آداب و رسوم، ارزش ها و زندگی روزمره آنها به دست می آوریم.

لوح پنجم حماسه گیلگمش. (CC BY-SA 4.0)

5.بقایای تمدن گسترده آنها برای مدت طولانی در تاریخ فراموش شده بود

تمدن سومری برای قرن‌های متمادی رشد کرد، اما در نهایت در برابر تهاجمات آموری‌های سامی زبان و بابلی‌های آکدی زبان تسلیم شد. و به آرامی از صحنه تاریخ محو و هویت خود را از دست داد. زبان سومری به عنوان یک زبان مقدس به ندرت مورد استفاده قرار می گرفت، تا اینکه برای همیشه ناپدید شد.

قرن ها گذشت و به هزاره ها تبدیل شد و سومر به طور کامل توسط بشر فراموش شد. تا دهه 1800 بود که کار مجدانه باستان شناسان عمدتاً بریتانیایی بقایای تکه تکه شده این تمدن پیشگام جهانی را آشکار کرد. محققان از ابتدا شروع به چیدن پازل هویت سومر کردند تا اینکه سرانجام متوجه شدند که با چه چیزی سر و کار دارند. بنابراین، پس از هزاران سال فراموشی، سومر بار دیگر به کانون توجه بازگشت.

6.اریدو اولین شهر جهان

سومر به عنوان یکی از اولین تمدن های پیشرفته جهان به طور طبیعی اولین شهرهای جهان را داشت. مطمئناً، آنها شهر به معنای امروزی نبودند : و بیشتر شبیه سکونتگاه های شهری بودند که در اطراف معابد و زیگورات های بزرگ رشد می کردند. یکی از اولین شهرهای سومری اریدو بود. که امروزه به عنوان یکی از اولین سکونتگاه های سومریان به شمار می رود و یکی از از قدرتمندترین دولت شهرهای تمدن سومر نیز محسوب می شد.

اریدو تنها 12 کیلومتری (8 مایلی) اور، تقریباً در محدوده دید آن قرار داشت. زمانی که این شهر ساخته شد، تقریباً در خط ساحلی قرار داشت و خلیج فارس جلوتر از آن امتداد داشت. اکنون، هزاره‌ها بعد، ویرانه‌های شهر بسیار دور از خاک قرار دارند.

تصویر بازسازی شده از زیگورات اور تمدن سومر این زیگورات به الهه ماه ، نانا تقدیم شد.

7.لوح های گلی تاریخ سومر را کاملاً حفظ می کنند

بین 500 هزار تا 2 میلیون لوح گلی سومری تا به امروز در حفاری های باستان شناسی بدست آمده است که تنها بخشی از آنها ترجمه شده است. لوح های گلی وسیله ای بودند که به طور گسترده توسط سومریان باستان استفاده می شد -در حالی که هوز کاغذ اختراع نشده بود لوح های گلی بهترین گزینه برای ثبت وقایع بود.

سومریان با ابزار مخصوص، خط میخی را با دقت روی الواح گلی حک می کردند. پس از پخت، لوح گلی سفت و بادوام باقی می ماند. تقریبا همه چیز روی این لوح ها نوشته شده بود: داستان ها، اشعار، گزارش ها، شکایات، نامه ها، مبادلات دیپلماتیک، معاهدات، تاریخ و غیره. امروزه، لوح‌های گلی یکی از مهم‌ترین بینش‌ها را در مورد زندگی و اعمال سومریان باستان ارائه می‌کنند و میراث تاریخی ارزشمندی هستند. یکی از بزرگترین کتابخانه های لوح های گلی در بقایای کتابخانه آشوربانیپال آخرین پادشاه بزرگ آشوری یافت شد. ویرانه ها حاوی بیش از 30000 لوح گلی منحصر به فرد بودند.

8. سومریان باستان و اختراع گاوآهن

گاوآهن یکی از مهم ترین اختراعات تاریخ بشر محسوب می شود که به عنوان موتور محرکه پیشرفت و توسعه در سراسر جهان عمل می کند. مورخان این اختراع سومری ها را با ایجاد آن در حدود 3100 سال قبل از میلاد نسبت می دهند که نقطه ای مهم در تاریخ کشاورزی است. گاوآهن با استفاده از قدرت حیوانات اهلی، کشاورزان را قادر می‌سازد تا زمین‌ها را زراعت کنند و محصولات بارور را کشت کنند و انقلابی در کشاورزی و صنعت به وجود آورد.

تأثیر گاوآهن در سراسر جهان احساس شد، زیرا به سرعت در سراسر جهان گسترش یافت و در پی آن جوامع و اقتصادها را تغییر داد. مصریان باستان از جمله اولین پذیرندگان این ابزار انقلابی بودند و به پتانسیل آن برای افزایش بهره وری کشاورزی پی بردند. در حالی که گاوآهن های اولیه وسایل چوبی ابتدایی بودند، در طول قرن ها تحت اصلاح و بهبود قابل توجهی قرار گرفتند و راه را برای پیشرفت های بیشتر در تکنیک های کشاورزی هموار کردند.

چنگ‌های اور

9.کشف قدیمی ترین سازهای زهی در سومر

سومری ها به دلیل نوآوری ها و اختراعات پیشگامانه خود که بسیاری از آنها پایه و اساس تمدن های آینده را بنا نهادند، مشهور بودند. یکی از برجسته ترین ساخته های آنها ساز زهی، چنگ است. اگرچه هنوز مشخص نیست که آیا چنگ در اصل اختراع سومری بوده است یا خیر، آنهایی که در اور کشف شده اند، قدیمی ترین سازهای باقی مانده در جهان هستند.

این چنگ های بسیار زیبا و آراسته شده در حالت خرد شده و تکه تکه کشف شدند، اما از آن زمان به‌طور دقیق بازسازی شده‌اند. قدمت این چنگ ها به حدود 2550 سال قبل از میلاد برمی گردد و بیش از 4500 سال قدمت دارند!

این چنگ‌ها که در گورستان سلطنتی اور، درون یک مقبره مجلل که گمان می‌رود متعلق به یک زن بلندپایه، احتمالاً یک ملکه است، کشف شده‌اند، با استفاده از چوب، نقره، طلا و سایر مواد با کیفیت بالا ساخته شده‌اند. آنها بدون شک به عنوان نمادهای قدرت و اعتبار عمل می کردند و شواهد عینی ارائه می کردند که سومری ها قدردانی عمیقی از موسیقی و هنر داشتند.

تصویری از چنگ طلایی اور ( بازسازی شده )، از گورستان سلطنتی در موزه اور، عراق، بغداد

10.آبجو نوشیدنی اصلی هر سومری بود

سومری ها علاقه فراوانی به نوشیدن آبجو داشتند در واقع، برای آنها الهه نینکاسی بسیار مورد احترام بود.

اثری از مهر استوانه ای سومری از دوره اولیه سلسله IIIa (حدود 2600 ق.م). افرادی که در حال نوشیدن آبجو هستند در ردیف بالا به تصویر کشیده شده اند. (مجله کتابخانه دیجیتالی خط میخی)

نینکاسی در سومر باستان توسط همه علاقه مندان به آبجو پرستش می شد. جالب است بدانید که آبجوی آن زمان با چیزی که امروز وجود دارد کاملاً متفاوت بود. غلیظ و تقریباً شبیه فرنی، و مملو از مواد مغذی بود. سومری‌ها آبجو خود را از طریق نی‌ها و صافی‌های مخصوص می‌نوشیدند و هر قطره آن را می‌چشیدند.

آبجو نوشیدنی ای بود که هم مردم عادی و هم اشراف از آن لذت می بردند و در مقادیر زیاد برای برآورده کردن تقاضا درست می کردند. لوح های گلی باستانی حاوی دستور العمل های ساخت ، همراه با سوابقی که جزئیات توزیع آبجو به کارگران را نشان می دهد، کشف شده است. بله، درست خواندید – در سومر، کارگران با یک جیره روزانه از این نوشیدنی خوش طعم و مغذی پاداش داده می شدند.

11.مردان سومری و مدل موی منحصر به فرد

آیا می دانستید که سومری ها مدل موی خاصی داشتند؟

نقش برجسته ها و تصاویر متعددی از مردان عادی سومری آنها را با موهای کوتاه در طرفین و پشت نشان می دهد، در حالی که جلوی آن مجعد و بلندتر بود. از طرف دیگر، بسیاری از تصاویر آنها را کاملاً طاس و بدون ریش نشان می‌دهند. این ممکن است یک روند محبوب در جامعه آنها باشد. در زمان های قدیم، مدل مو و ریش اغلب یک ویژگی مشخص برای یک قبیله یا جامعه بود. سومری ها برای اینکه خود را از فرهنگ های همسایه متمایز کنند، احتمالاً این مدل موی منحصر به فرد را پذیرفته اند.

12. سومریان در تاریخ طولانی خود، فقط یک ملکه داشتند

فهرست پادشاهان سومری یک اثر ادبی است که در حدود 2000 سال قبل از میلاد نوشته شده و بر روی چندین لوح گلی حفظ شده است.

این فهرست شهرهای سومر، پادشاهان آنها و مدت زمان سلطنت آنها را ذکر می کند. که به محققان کمک کرد تا درباره حاکمان مختلف سومر باستان اطلاعات بیشتری کسب کنند. و تقریباً همه حاکمان موجود در این لیست مرد – پادشاه هستند. با این حال یک زن در این لیست وجود دارد: ملکه کوبابا. قبل از اینکه به سلطنت برسد، ظاهراً یک تولیدکننده آبجو بود و برای استفاده تجاری آبجو تولید می کرد. او ملکه کیش، دولت شهر مهم در سومر باستان بود. پس از او پسرش پوزور سوئن و نوه اور زابابا بر تاج و تخت نشستند. سومر صرفاً دنیای مردانه نبود.

نقش برجسته ملکه کوبابا، تنها زنی که در فهرست پادشاهان سومر قرار گرفته است. (دامنه عمومی)

13.اولین کلاهبردار و شکایت مشتری در جهان

تمدن های پیشرفته اغلب باعث پیدایش ترفندهای پیشرفته می شوند. ای-نصیر یک تاجر مس ثروتمند از شهر اور بود، اما شیوه های تجاری او ایده آل نبود.

با کاوش در ویرانه های شهر، باستان شناسان به طور تصادفی به کشف عجیبی دست یافتند – اتاقی در خانه ای نصیر پر از لوح های گلی که حاوی شکایات مشتریان ناراضی بود ظاهراً ای نصیر برای شمش مس با کیفیت پول می گرفت، اما به جای آن شمش های بی کیفیت را می فرستاد. این امر منجر به شکایات متعدد مشتریان علیه وی شد. معروف ترین شکایت بازرگانی در دیلمون است که با قاصدهایش بدرفتاری شد و محموله مس او هرگز نرسید. محققان با مطالعه الواح متعدد به این نتیجه رسیدند که ای- نصیر واقعاً از این شکایات ناراحت نشده است و بارها ترفند خود را تکرار کرده و از شکایت مشتریان چشم پوشی کرده است.

قدیمی ترین شکایت جهان ، لوح میخی شکایت از ای – نصیر

14.خط میخی سومری اولین سیستم نوشتاری جهان

سومری ها در بسیاری از جنبه ها به طرز باورنکردنی پیشرفته بودند و یکی از مهمترین اختراعات آنها خط بود. الفبای خط میخی آنها یکی از اولین سیستم های نوشتاری در جهان محسوب می شود.

در ابتدا شامل نمادها و تصاویری بود که بیانگر کلمات و اعمال بود. با گذشت زمان، به یک سیستم پیچیده با حروف میخی کوچک متعدد تبدیل شد. این نمادها با استفاده از قلم مخصوص روی لوح های گلی نرم حک شده و سپس برای سفت شدن پخته می شد. این سیستم نوشتاری کارآمد، پیچیده و بسیار فراتر از زمان خود بود.

به لطف رمزگشایی خط میخی در قرن نوزدهم، امروزه محققان می توانند بینش های ارزشمندی در مورد سومر باستان به دست آورند. با این حال، این روند پر زحمت بود و تا قرن ها پس از کشف آن یک راز باقی ماند.

خدای اوتو از لوح شمش (CC BY-SA 1.0)

15.هر شهر-ایالت سومر خدای حامی خود را داشت

سومر باستان به تعدادی دولت-شهر نیمه مستقل تقسیم شده بود. برخی از قدرتمندترین آنها عبارتند از اور، باد-تیبیرا، اریدو، شوروپک، سیپار، لاگاش، کیش، نیپور و…

هر یک از این شهرها خدای حامی، محافظ و بخشنده خود را داشتند. در هر شهر معابد مجلل و زیگورات های بزرگ هرم مانند به این خدایان اختصاص داشت. حدود 7 خدای اصلی سومری و صدها خدای فرعی وجود داشت. به عنوان مثال، سیپار مکان مذهبی خدای خورشید اوتو (شمش) بود، در حالی که شوروپک شهر الهه نینلیل بود.

برچسب‌ها: #تمدن سومر #حقیقت
یک نکته برای میراث ایران آگاهی، حفاظت علمی و آینده گردشگری فرهنگی

پیشنهاد مطالعه

تازه‌ها

پربازدیدترین‌ها

ارسال دیدگاه