کاوش در گنجینه محتوا

چه چیزی درباره ایران باستان می‌خواهید بدانید؟

میان مقاله‌ها، خبرها، ویدیوها و پرونده‌های تاریخی جستجو کنید.

پیشنهادهای جستجو:

رخ هارکبوت: ساخته دست بشر یا پدیده طبیعی؟

تبلیغ
رخ هارکبوت: ساخته دست بشر یا پدیده طبیعی؟
آمریکای جنوبی یکی از مرموزترین و جذاب ترین مکان های روی زمین است که برای قرن ها محققان را شیفته خود کرده است.

آمریکای جنوبی یکی از مرموزترین و جذاب ترین مکان های روی زمین است که برای قرن ها محققان را شیفته خود کرده است.

در قلب آن جنگل بارانی وسیع آمازون قرار دارد، گستره ای باستانی و به ظاهر بی نهایت از طبیعت متراکم، پر از قلمروهای ناشناخته و گنجینه های کشف نشده.در داخل آمازون قبایل بومی متعددی زندگی می کنند که برخی از آنها هنوز در انزوا زندگی می کنند و سبک زندگی باستانی خود را بدون مزاحمت از جامعه مدرن حفظ می کنند.

رخ هارکبوت طبیعی یا باستانی؟

گستره وسیع جنگل های بارانی آمازون، سرزمین های ناشناخته بسیاری را پنهان می کند که در آن ها سازه های مرموز و آثار باستانی کشف نشده باقی مانده اند. یکی از معماهای جذاب، رخ مرموز هاراکبوت است، چهره انسانی با جزئیات بسیار زیاد که دریک صخره سنگی شکل گرفته است. این پدیده مرموز که در اعماق دورافتاده آمازون در پرو قرار دارد، اهمیت زیادی برای قبیله بومی هاراکبوت دارد. با این حال، منشا این صخره سنگی با شمایل انسان معمایی است که در هاله ای از ابهام قرار دارد – آیا این یک شگفتی طبیعی است یا گواهی بر مهارت مردمان باستان ؟ آیا می تواند از دست اندازی تمدن مدرن جان سالم به در ببرد؟

نمای هوایی از رودخانه ای در جنگل های آمازون. (gustavo frazao / Adobe Stock)

رمزگشایی از اسرار رخ باستانی هارکبوت

رخ هارکبوت، که توسط مردم قبیله هارکبوت با نام آل روسترو، که به معنی صورت است، شناخته می شود، در منطقه حفاظت شده کمون آماکری پرو واقع شده است. این منطقه وسیع در منطقه آمازون جنوبی پرو واقع شده است و منطقه ای به وسعت ۴۰۲،۳۳۵.۶۲ هکتار را در بر می گیرد. این ذخیره گاه که در منطقه مادیر دیوس واقع شده است، بخش بزرگی از سرزمین اجدادی قبیله هاراکبوت را به خود اختصاص داده است.

ذخیره‌گاه عمومی آماراکائری در سال 2002 در پاسخ به درخواست‌های مداوم قبایل محلی، از جمله مردم بومی هارکبوت، یین، و ماتسیگوئنکا تأسیس شد. این ذخیره گاه دارای اهمیت تاریخی زیادی است و یک منطقه طبیعی حیاتی است که به طور فزاینده ای توسط تجاوزات صنعتی تهدید می شود. این ذخیره‌گاه با چالش‌های مداومی مانند شکار غیرقانونی، ماهیگیری غیرقانونی، قطع گسترده چوب، استخراج طلا، غارت مصنوعات، و توسعه زیرساخت‌های غیرقانونی مواجه است.

خانه اجدادی و تلاش برای بقا

تلاش های مداوم برای حفظ خانه اجدادی و شیوه های سنتی زندگی خود توسط قبیله هارکبوت انجام می شود. این مردمان بومی پرو که به نام‌های هارکمبوت، هاراک‌مبت و اراکمبوت نیز شناخته می‌شوند، به دو گروه قبیله‌ای متمایز تقسیم می‌شوند – آماراکائری و هواچی پاری. اولین بار در دهه 1940 با این قبیله ارتباط گرفتیم، این قبیله یکی از قدیمی ترین قبیله ها در منطقه Madre Des Dios است. امروز، ذخیره‌گاه عمومی آماراکائری آخرین پناهگاه آنهاست و تنها 5000 نفر از آنها باقی مانده‌اند.

با این وجود، با همراهی دوازده محیط بان از خدمات ملی مناطق حفاظت شده طبیعی پرو، آنها یک نیروی محافظ هوشیار و فداکار در برابر خطرات بسیاری که خانه اجدادی آنها را تهدید می کند، ارائه می دهند. آنها فعالانه برای گشت زنی و حفاظت از منطقه ای به مساحت تقریباً 400000 هکتار (حدود 990000 ac.) مبارزه می کنند که برای تعداد محدودی از مردم یک شاهکار قابل توجه است.

رخ باستانی هارکبوت در منطقه حفاظت شده عمومی Amarakaeri پرو. (Reserva Comunal Amarakaeri – Sernanp)

جنگجویان هارکبوت ، محافظان جنگل های باستانی

تخمین زده می شود که این قبیله بومی برای چندین هزار سال در حوضه های رودخانه های کلرادو و مادر دیوس زندگی می کردند. افسانه ها و داستان های متعددی تا به امروز باقی مانده اند. یکی از آن ها از هارکوت به عنوان “مردمان جنگجو” یاد می کند که وظیفه حفاظت از جنگل های باستانی آماراکری را بر عهده داشتند.

امروزه، منطقه حفاظت شده آماراکاری محل زندگی ده جامعه بومی است و از آن به عنوان بکرترین محیط زیست پرو در جنگل های بارانی آمازون یاد می شود. با این حال، به دلیل وسعت زیاد این مناطق، فعالیت های غیرقانونی همچنان یک تهدید دائمی هستند. با وجود اینکه قبیله هارکبوت در سال ۱۹۷۷ از دولت مالکیت دریافت کرد، اما هنوز بیش از 18 درصد امتیاز استخراج معدن در اختیار دولت می باشد.

این عملیات معدنی و قطع غیرقانونی درختان جنگل های بارانی را به شدت تخریب می کند و هزاران هکتار از درختان ارزشمند برای همیشه از بین می روند. این مردان قبیله ای فداکار در حال مبارزه برای پایان دادن به گسترش این فعالیت های صنعتی هستند که می تواند به مرور زمان مکان های مقدس باستانی آن ها، به اصطلاح آمانا را تهدید کند. آمانا این ذخیره را به عنوان عهدی برای سکونت چند صد ساله هارکبوت می داند. بی شک یکی از معروف ترین این آمانا ها، آل رواسترو – رخ هارکبوت است.

رخ هارکبوت در مادر د دیوس، پرو. (تصاویر شگفت انگیز از انیمال نیچر)

ال روسترو و اهمیت مقدس آن برای قبیله هارکبوت

گفته می شود که چندین رخ سنگی بزرگ در سرتاسر قلمرو پهناور هارکبوت پراکنده شده است که ال روسترو نمادین ترین آنهاست. واقع در یک منطقه دورافتاده از جنگل های بارانی، رسیدن به این مکان نیاز به یک پیاده روی چالش برانگیز دارد. با این حال، منظره نفس گیر این سازه قابل توجه سفر را ارزشمند می کند.با چشم اندازی از رودخانه آمازون وحشی و پرخروش ، بیرون آمده از شاخ و برگ های انبوه، رخ سنگی انسان به طرز شگفت انگیزی واقع گرایانه است که خطوط تیز از روی صخره بیرون زده است.

این مکان مقدس از سنگ های رسوبی ساخته شده است، قدیمی و با لایه نازکی از خزه های سبز پوشیده شده است. یک نگاه، چه از پهلو و چه از جلو، کافی است تا تایید کنیداین صخره به طور غیرقابل انکاری یک چهره انسانی است که به جنگل خیره شده است. بینی باریک و نوک تیز، خطوط دقیق، پیشانی برجسته و فک پایین برآمده همگی چهره ای جدی و قدرتمند از مردان را به تصویر می کشند که یادآور خدا ، رهبر قبیله یا جد مورد احترام است.

یک رخ صخره ای در منزانارس آل رئال مادرید که نمونه ای از پاریدولیا را نشان می دهد. (کارلوس اس پی / ادوبی استاک)

آیا این یک مگالیث ساخته دست بشر است یا یک پدیده طبیعی؟

در میان مردم هارکبوت، این مکان دارای اهمیت بسیار مقدسی است. اعتقاد بر این است که این نماد باستانی ترین جد آنها است، رخ صخره ای که گفته می شود توسط توتو، یک روح اولیه قدرتمند ایجاد شده است. با این حال، این بحث ادامه دارد که آیا رخ های صخره ای یک شکل طبیعی هستند یا ساخته دست بشر.

تحقیقات اخیر انجام شده در محل نشان می دهد که این رخ های سنگی در واقع نتیجه فرآیندهای زمین شناسی هستند نه دخالت انسان. این ما را به در نظر گرفتن مفهوم پاریدولیا سوق می دهد، جایی که چشم انسان اشکال و نمادهای آشنا را در اشیاء طبیعی درک می کند.

صرف نظر از منشأ آن، ظاهر واقعی رخ هارکبوت واقعاً قابل توجه است و زیبایی و قدرت طبیعت را به نمایش می گذارد. برخی هنوز بر این باورند که انسان‌های باستانی این چهره را ساخته‌اند، و این سوال را مطرح می‌کند که چرا در چنین بخش دورافتاده‌ای از جنگل‌های بارانی آمازون قرار دارد، به‌نظر می‌رسد دور از هر گونه نشانه مهمی است. آیا مردمان باستان و قبیله هارکبوت هم درگیر پاریدولیا شده اند؟

پاریدولیا، یک پدیدهٔ روان‌شناختی است که در آن، فرد تصاویری یا اشیایی را که هیچ معنای ظاهری ندارند، بصورت یک چیز معنادار، مثلاً به شکل چهره می‌بیند.

اغلب سازه‌های مگالیتیک ساخته دست بشر اغلب در مکان‌هایی با اهمیت، یا در ارتباط با ستارگان، اجرام آسمانی، یا به عنوان بخشی از مجموعه‌های بزرگ تدفین قرار می‌گیرند. به نظر می رسد که صورت هارکبوت با این الگو مطابقت ندارد. آیا ممکن است ساکنان باستانی این منطقه از جنگل های بارانی آمازون به سادگی این صخره طبیعی نمادین عجیب را کشف کرده و از آن زمان به آن احترام بگذارند؟

تجدید دیدار با اجداد و ساخت مستند

در واقع، رخ هارکبوت به قدری دور از دسترس است که بسیاری از افراد قبیله محلی هرگز آن را ندیده اند. وجود آن برای مدتی نیمه افسانه ای بود و از نسلی به نسل دیگر منتقل می شد. از آن به عنوان مکان مقدس آیینی قبیله یاد می شود که بقایای قدیمی ترین پیشینیان و بخشی از اساطیر آن ها است. و اگر این واقعیت را در نظر بگیریم که هارکبوت ها هیچ تاریخ مکتوبی ندارند و این بخش عمده ای از سنت شفاهی آن ها است، به وضوح می توان فهمید که رخ هارکبوت برای آن ها اهمیت زیادی دارد.

این اهمیت، که با تهدید رو به رشد عملیات صنعتی در مجاورت آن تقویت شده بود، چندین تن از افراد قبیله هارکبوت و رهبران را بر آن داشت تا به نوعی “زیارت” را در اعماق جنگل های بارانی در جستجوی چهره صخره ای آغاز کنند. این اولین سفر از این دست نبود، اما قطعا اولین سفر در سال های اخیر بود.

رهبران هارکبوت، کوریسپا جیمی و تایوری لوییس، با همراهی فیلمساز بریتانیایی، پل ردمن، که کل این تجربه را مستند کرد، و یک مقام بنیاد جنگل های بارانی ایالات متحده، بنام تام بیویک، در این جستجو حضور داشتند. این سفر اکتشافی “کشف دوباره” چهره باستانی هارکبوت نامیده شد و به قول لوئیس تایوری “تجدید دیدار با اجداد [ ما ]” بود. مستند حاصل، با عنوان تجدید دیدار، این سفر را به تصویر کشید و داستان هارکبوت را در کانون توجه قرار داد.

وقتی برای اولین بار با صورت هارکبوت روبرو می شوید، به سختی می توان آن را یک شکل طبیعی در نظر گرفت. شباهت به یک چهره واقعی به قدری عجیب و واقع گرایانه است که فرد خود به خود تصور می کند این چهره توسط دست انسان ساخته شده است. تام بی ویک که همراه این سفر بود به این نتیجه رسید که صورت هارکبوت توسط انسان ها ساخته شده است.

هیچ سنگ دیگری در آنجا وجود ندارد که حتی از دور شبیه شکل منحصر به فرد روسترو باشد. این صخره کاملاً مشرف به دره است و به عنوان نگهبانی بر فراز یک آبشار و حوضچه ای که شبیه آمفی تئاتر است قرار دارد. نشانه‌های یافت شده در سرتاسر سنگ نشان می‌دهد که با استفاده از ابزار ابتدایی تراشیده شده است.

اگر به زیر بینی نگاه کنید، ویژگی جذاب چند وجهی بودن را خواهید دید. تخته سنگ های پوشاننده رودخانه به طور استراتژیک قرار داده شده اند تا جریان را از برخورد مستقیم با روسترو منحرف کنند. این ترتیب به وضوح نشان می دهد که شکل گیری رخ نمی تواند توسط شدیدترین طوفان ها ایجاد شود.

قوم هارکبوت تاریخ مکتوب ندارند، اما داستان های روسترو را در طول نسل ها منتقل کرده اند. با توجه به تاریخ شفاهی آنها، روسترو سالها بخش مهمی از فرهنگ آنها بوده است.

آیا طبیعت واقعا می تواند تا این حد دقیق خالق این چهره باشد؟

این ادعا از سوی مردی مطرح شد که شخصا این پدیده منحصر به فرد را دید و تاثیری که بر او گذاشت از نقل قول او مشخص است. عکس های متعدد از زوایای مختلف هنوز هم می توانند دید مهمی به ماهیت چهره هارکبوت بدهند. خطوطی که در زیر بینی قرار دارند بسیار دقیق هستند، گویی با دقت زیادی حکاکی شده اند، مانند خطوط زیر برآمدگی پیشانی. درست در زیر آن استخوان گونه برجسته ای از هر دو طرف قرار دارد و اگر طبیعی باشد، یک اتفاق منحصر به فرد است.

برای مثال، عکس های سفرهای قبلی، از سال ۲۰۰۹، چهره هارکبوت را زمانی نشان می دهند که با لایه نازکی از خزه پوشیده شده ، که به آن ظاهری انسانی تر بخشیده است، لبه های تیز سنگ را نرم تر کرده و چهره ای باورنکردنی از انسان واقعی با ابعادی عظیم ایجاد کرده است. همچنین یک احتمال بسیار متمایز وجود دارد که شکل گیری سنگ اصلی به اندازه کافی پایه و اساس داشته باشد تا مردم بومی باستانی بتوانند بر روی آن کار کنند و شکل آن را به صورت انسانی به یاد ماندنی درآورند.

کسانی که این سفر را در سال ۲۰۰۹ انجام داده اند، ادعا کرده اند که دو رخ دیگر به همراه بقایای باستان شناسی متعدد در این منطقه وجود دارد که راز و معمای جنگل های بارانی آمازون را عمیق تر می کند.

تصویری بازنمایی از مسائل زیست محیطی و تخریب ناشی از اکتشاف نفت و قطع درختان در جنگل های بارانی آمازون. (پیتر / ادوبی استوک)

نگهبانان آمازون در جنگ با صنعت نفت

متاسفانه، بسیاری از این سفرهای اکتشافی قبلی به دلایل کاملا متفاوتی انجام شدند و هیچ علاقه ای به الروسترو نداشتند. در سال ۲۰۰۹، این منطقه در معرض اکتشاف توسط مردان شرکت نفت هانت قرار گرفت. ظاهرا مقامات این شرکت از اهمیت چنین کشفی آگاه بودند و فعالانه تلاش می کردند تا این کشف را پنهان و کم اهمیت جلوه دهند.

دیگو کورتیجو، یکی از مقامات انجمن جغرافیای اسپانیا که فعالانه با رهبران هارکبوت در منطقه همکاری می کرد، پس از شنیدن این اطلاعات از افراد قبیله، خود را برای کشف این چهره حاضر کرد. یافته های او سرنخ های مهمی در مورد این مکان فراهم کرده است.

کورتیجو ادعا کرد که رخ هارکبوت می تواند ریشه های اینکایی داشته باشد، به دلیل نیم رخ معروف اینکا که از شرق به سمت اینکا، خدای خورشید اینکا قرار دارد. علاوه بر این، او تاکید کرد که ابزارهای باستانی در آن حوالی یافت شده اند که احتمال دخالت انسان را افزایش می دهد.

متاسفانه رخ هارکبوت با سرنوشت نامعلومی مواجه است. شرکت های بزرگ – عمدتا هانت اویل – اهمیتی به گذشته باستانی، طبیعت یا حتی مردم بومی نمی دهند. چیزی که آن ها به آن اهمیت می دهند پول است. و این ناحیه از جنگل های بارانی آمازونی به شکل های مختلف بر روی ثروت زیادی قرار دارد.

شرکت نفتی هانت یکی از بزرگ ترین شرکت های خصوصی در ایالات متحده آمریکا است. هانت اویل با علاقه دیرینه ای که به این منطقه خاص دارد و عمدتا ناشی از وفور منابع طبیعی مانند گاز و نفت است، بررسی های زمین شناسی، اندازه گیری های ژئومغناطیسی و اسکن های متعددی را در این منطقه انجام داده است.

در سال ۲۰۰۶ این شرکت نفتی قراردادی را با دولت پرو امضا کرد که به آن اجازه فعالیت در منطقه را می داد، قراردادی که خیلی زود با اولین سکوهای حفاری همراه شد. گفته می شود که امتیاز هانت اویل در این منطقه که به لوت ۷۶ معروف است، تقریبا ۸۰ درصد از ذخایر کمونال آماکاری را در بر می گیرد که خود پرو آن را به عنوان یک منطقه طبیعی حفاظت شده با تنوع زیستی زیاد اعلام کرده است.

فعالیت های هانت اویل این منطقه و تمام مردم بومی ساکن در آن را در معرض خطر جدی قرار داده است. چهره هارکبوت نیز مورد تهدید قرار می گیرد. فعالان، افراد قبیله ای و جنبش های متعددی در حال مبارزه برای متوقف کردن فعالیت های این شرکت نفتی هستند، اما ظاهرا موفقیت محدودی داشته اند. سرنوشت جهان ما چنین است.

این تصاویر نشان می دهد که چگونه استخراج غیرقانونی طلا باعث تخریب جنگل ها در منطقه حائل ذخیره گاه عمومی آماراکائری می شود. (SERNANP / نظارت بر پروژه آمازون آند)

یک نکته برای میراث ایران آگاهی، حفاظت علمی و آینده گردشگری فرهنگی

پیشنهاد مطالعه

تازه‌ها

پربازدیدترین‌ها

۱ دیدگاه

ارسال دیدگاه

کمال ۲۳ اسفند ۱۴۰۲

عالی بود 👏

۰ پاسخ