کاوشهای باستانشناسی در شهر باستانی میزا، در نزدیکی شهر امروزی نائوسا در ایماتیا (مقدونیه مرکزی)، کفپوشهای موزاییکی چشمگیری را در دو تالار ضیافت باستانی آشکار ساخت. این یافتهها بینشهای تازهای را از این محوطهٔ شاخص که پیوند تنگاتنگی با فیلیپ دوم مقدونی، ارسطو و اسکندر مقدونی دارد، پیش روی پژوهشگران قرار میدهد.
این مجموعهٔ وسیع که قدمت آن به اواسط سدهٔ چهارم پیش از میلاد (در دوران حکومت فیلیپ دوم) بازمیگردد، به باور محققان همان «ژیمنازیوم سلطنتی» است که ارسطو در آن به اسکندر جوان و سایر نخبگان مقدونی درس میداد.
تالارهای ضیافت با کف موزاییکی و سنت سمپوزیوم

تمرکز کاوشهای اخیر بر بخش شرقی این مجموعه بود؛ جایی که باستانشناسان در کنار «پالسترا» (Palaestra یا میدان کشتی و تمرینات ورزشی)، اتاقهای آموزشی مجهز به نیمکتهای سنگی را شناسایی کردند.
در این بخش، یک سازهٔ بزرگ سهبخشی با مساحتی بالغ بر ۱۶۰ متر مربع از زیر خاک بیرون آمد. این ساختمان شامل یک سالن ورودی مرکزی است که در دو طرف آن، دو تالار ضیافت یا «آندرون» (Andron) قرار دارد:
- هر دو اتاق کفپوشهای موزاییکی رنگارنگ خود را حفظ کردهاند.
- وجود سکوهای برآمده برای قرارگیری تختهای پذیرایی نشان میدهد که این سالنها برای «سمپوزیوم» (ضیافتهای رسمی اشرافی و مردانه که در آن به گفتگو، تبادل نظر، نوشیدن شراب و تفریح میپرداختند) مورد استفاده قرار میگرفته است.
- هر سالن گنجایش ۱۰ تخت و دستکم ۲۰ مهمان را داشته و تصویری جذاب از حیات اجتماعی و اشرافی نخبگان مقدونی در کنار آموزش و تمرینات بدنی ارائه میدهد.
شباهت چشمگیر با کاخ سلطنتی آیگای

به گفتهٔ تیم باستانشناسی، کیفیت بالا و شیوهٔ ساخت این موزاییکها بسیار حائز اهمیت است؛ زیرا شباهت شگفتانگیزی با موزاییکهای کشفشده در «کاخ آیگای» (پایتخت سلطنتی مقدونیه باستان) دارند. این شباهت سند محکمی دال بر پیوند مستقیم این ژیمنازیوم با دربار سلطنتی مقدونیه است.
قلمها، روغن زیتون مقدس و کاوشهای دوساله
کاوشهای سازمانیافته در این محوطه که از سال ۲۰۲۴ با هدایت باستانشناس دکتر آنجلیکی کوتاریدی آغاز شد، اکنون به وسعتی در حدود ۳۰ هکتار (۳۰ هزار متر مربع) گسترش یافته است. این بررسیها علاوه بر بخشهایی از پالسترا، استادیوم، اتاقهای تدریس، رواقها و شبکهٔ آبرسانی را آشکار کرده است.
پیش از این نیز در روند حفاریها، ۴ قلم برنزی باستانی (Stylus) که به تمرینهای نوشتاری شاگردان ارسطو روی لوحهای مومی مربوط دانسته میشوند، همراه با بقایای آمفوراهای حاوی روغن زیتون کشف شده بودند.
دالان ورزشی دوطبقه (Xystos)
برجستهترین عنصر معماری پدیدارشده در این محوطه، یک گالری ستوندار سرپوشیده و دوطبقه به نام «کسیستوس» (Xystos) با طولی نزدیک به ۲۰۰ متر است. در این سازه، شاگردان ارسطو بهدور از باران و تابش سوزان آفتاب به تمرینات ورزشی و دویدن میپرداختند.
پایگاهی برای پرورش فرمانروایان
شناسایی این سازه بهعنوان ژیمنازیوم سلطنتی میزا، دیدگاه پیشین باستانشناسان را که این محل را آگورای (میدان عمومی) شهر میپنداشتند دگرگون ساخت.
لینا مندونی، وزیر فرهنگ یونان، در جریان بازدید از محوطه تأکید کرد:
«برای اسکندر و همدورهایهایش، میزا نه فقط یک مدرسه، بلکه جایگاهی برای ورود به دنیای سیاست و آمادهسازی برای رهبری بود. چه در بحثهای فلسفی با ارسطو، چه هنگام تمرین در پالسترا یا گردآمدن در سمپوزیومها، جوانان مقدونی برای قرار گرفتن در قلب حاکمیت یک امپراتوری در حال گسترش آماده میشدند.»

















ارسال دیدگاه