یک پروژه بازسازی و نوسازی ساختمانی در شهر داندرموند (Dendermonde) بلژیک، به یکی از شگفتانگیزترین کشفیات باستانشناختی و تاریخی سال تبدیل شد. کارگران ساختمانی هنگام تخریب پیها و لولهگذاری تأسیسات، به صندوقچهای مخفی در جرز دیواره زیرزمین برخوردند که حامل بیش از ۴۰ شمش طلای شمارهدار و دستکم ۴۰۰۰ سکه قدیمی به ارزش تقریبی ۹ میلیون یورو بود؛ کشفی خیرهکننده که اکنون نگاه پژوهشگران سکهشناسی و مراجع قضایی را برای گرهگشایی از پیشینه و چرایی پنهانسازی آن به خود دوخته است.
برخورد تصادفی با محموله طلا در جریان حفاری تأسیسات
این کشف غیرمنتظره در ساختمانی واقع در منطقه سنتخیلیس (Sint-Gillis) از توابع استان فلاندر شرقی بلژیک رقم خورد. این ملک که در اوایل قرن بیستم اقامتگاه یک تولیدکننده محلی بوده، امروزه در اختیار یک نهاد خدمات اجتماعی قرار دارد.
کارگران شرکت عمرانی در جریان خاکبرداری پیهای قدیمی برای لولهکشی فاضلاب، ابتدا با چند قطعه فلزی مواجه شدند که در نگاه اول شبیه به پولهای خرد امروزی به نظر میرسید. اما با آواربرداری دقیقتر، بستههای فشرده سکه، قطعات زرین و در نهایت دهها شمش سنگین طلا از دل یک صندوقچه تعبیهشده در دیواره زیرزمین نمایان شدند.
| مشخصات فنی گنجینه | شرح و جزئیات یافتهها |
| موقعیت جغرافیایی | شهر داندرموند، استان فلاندر شرقی، بلژیک |
| محتویات محفظه | بیش از ۴۰ قطعه شمش طلای شمارهدار و دستکم ۴۰۰۰ سکه قدیمی |
| ارزشگذاری اولیه | حدود ۹ میلیون یورو |
| بافت استقرار (Context) | صندوقچه تعبیهشده درون ساختار جرز دیوار زیرزمین |
| اقدامات حفاظتی | توقیف و انتقال به خزانه امن پلیس جهت آزمایشهای اصالتسنجی |
تحلیل باستان شناختی؛ پدیده «هورد» و انباشتهای دوران بحران
از دیدگاه باستانشناسی، انباشت تعمدی مسکوکات، شمشها و فلزات گرانبها در یک بافت بسته و پنهان را اصطلاحاً «گنجینه پنهان» (Hoard) مینامند. در تاریخ تحولات اروپا، دفن یا مخفیسازی چنین تودههای ثروتی معمولاً پاسخی به شوکهای ژئوپلیتیکی، بحرانهای پولی، پیامدهای جنگهای بزرگ یا ترس از مصادره اموال بوده است.
تعبیه این حجم انبوه از طلا درون دیوار زیرزمین، نشان از اقدامی کاملاً حسابشده برای اختفای بلندمدت دارد. اگرچه پیشینه بنا و تعلق آن به یک بازرگان در حوالی سال ۱۹۰۰ میلادی فرضیهای مطرح است، اما هنوز شواهد تاریخی مستقیمی برای اثبات آن در دست نیست و احتمال پنهانسازی در بحرانهای متأخرتر نیز از سوی کارشناسان بررسی میشود.
سکه شناسی؛ شاه کلید تاریخ گذاری و تعیین اصالت
پلیس و دادستانی فلاندر شرقی با ایمنسازی محوطه، محموله مکشوفه را برای کارشناسی به محلی امن منتقل کردهاند. در این میان، دانش سکهشناسی (Numismatics) حیاتیترین ابزار علمی برای تعیین توالی زمانی این یافته به شمار میرود.
متخصصان با تحلیل تمثالها، متون کتیبهها، علائم ضرابخانهها، اسامی حاکمان و عیارسنجی فلزات، «حد زمانی پسین» (Terminus post quem) را مشخص خواهند کرد؛ یعنی تاریخی دقیق که اثبات میکند این مجموعه دستکم پس از چه سالی گردآوری و مدفون شده است. همچنین شمارههای سریال حکشده روی شمشها میتواند ردپای آنها را در سوابق ثبتی بانکها و کارگاههای ذوب فلزات مشخص کند.
نتیجه گیری
کشف گنجینه داندرموند نمونهای کمنظیر از مواجهه با ثروتهای مدفون در لایههای باستانشناسی شهری اروپاست. تشخیص دقیق اینکه آیا با انباشتی تاریخی حاصل از ناآرامیهای اوایل قرن بیستم روبهرو هستیم یا با پروندهای مالی و متأخر، در گروی اعلام نتایج آزمایشهای باستانسنجی، خوانش مسکوکات و تطبیق با اسناد تاریخی است؛ پروندهای که میتواند زوایای تازهای از تاریخ اقتصادی و اجتماعی منطقه را روشن سازد.
نظر شما درباره این مقاله
مطالب مرتبط در «اخبار»
راز گنج پنهان ملکههای آشور : همتای زرین توتعنخآمون در نمرود
کشف سکه های اسلامی در سکونتگاه وایکینگ ها
هوش مصنوعی آپولو؛ نخستین مدل بازخوانی متون یونان باستان
کشف کتیبه تدفینی اواخر دوره ساسانی در شمال استخر
بازسازی چهره کهنترین انسان خردمند؛ هومو ساپینس ۳۱۵ هزار ساله
کشف 244 کیسه پر از گنج در مزرعه ای در انگلستان
زره و کلاهخود ۲۶۰۰ ساله پس از ۶۲ سال به یونان بازگشت
سودای گنج و بهای جان؛ تاملی بر فاجعه مرگ سه گنج یاب در چرام
دستگیری حفار غیرمجاز در حریم «نقش رجب»؛ لزوم گسترش چتر حفاظتی به کانونهای بحرانی شمال فارس
ارسال دیدگاه