معدن نمک چهرآباد ایران، بیش از ده هزار سال قدمت دارد!

در مقاله‌ای که اخیرا منتشر شد مشخص شد که استخراج نمک از معدن نمک چهرآباد واقع در استان زنجان(شمال غرب ایران)، می‌تواند بیش از ۱۰ هزار سال قدمت داشته باشد! بدین ترتیب، استخراج نمک در این منطقه، ۴ هزار سال قدیمی‌تر از چیزی‌ست که تصور می‌کردیم!

مجله اینترنتی باستان شناس : مومیایی‌های معروف مردان نمکی که “تنها” مومیایی‌های نمکی در جهان محسوب می‌شوند، از معروف‌ترین و مهم‌ترین مومیایی‌های طبیعی هستند که تاکنون شناسایی شده‌اند.

اولین مومیایی در سال ۱۳۷۲(۱۹۹۳ میلادی)، طی حفاری معدن شناسایی شد. کاوش طی سال‌های بعد نیز ادامه یافت تا این‌که در نهایت بقایای متعلق به ۸ فرد شناسایی شد. از بین این مومیایی‌ها که متعلق به دوره‌های مختلف زمانی هستند (عمدتا ۱۷۰۰ تا ۲۸۰۰ سال پیش)، قدمت قدیمی‌ترین آن‌ها به بیش از ۱۰ هزار سال پیش می‌رسد!

مرد نمکی شماره ۱(تصویر ۲)، شامل بقایایی از یک سر به خوبی حفظ شده، همراه با مو و ریش سفید و بلند و همچنین یک گوشواره طلا در گوش چپ خود بود. بخشی از پای چپ او نیز که داخل چکمه‌ای چرمی قرار داشت (تصویر ۳)، در نزدیکی جسدش شناسایی شد. قدمت این مرد نمکی، حدود ۱۷۰۰ سال تخمین زده شد.

اما معروف‌ترین و کامل‌ترین مومیایی، مرد نمکی شماره ۴ بوده که متعلق به یک پسر نوجوان حدودا ۱۶ ساله است که حدود ۲۵۰۰ سال قدمت دارد(تصویر ۴). این فرد هنگام ریزش معدن، در حالی که از ترس دستان خود را برای محافظت بالا برده و فریادش در گلو خفه شده، جان داده بود.

این مومیایی به طرز شگفت انگیزی کاملا حفظ شده بود، به طوری که مشخص شد به هنگام مرگ، لباسی از جنس پشم، شنلی از جنس خز و کفش‌هایی چرمی پوشیده بود(تصویر ۵).

در هر دو گوش او گوشواره‌هایی نقره‌ای به چشم می‌خورد و دو ظرف سفالی و یک چاقو به کمر خود بسته بود. بررسی‌های بیشتر نشان داد که او از مردمان بومی منطقه نبوده و از نقاط دوردست برای کار در معدن آمده بود که بیانگر اهمیت و پیچیدگی عملیات معدنی در آن زمان است.

🖋 سحر مرتضی نژاد